Vật thể bay liên tục xâm nhập
Thông tin từ cơ quan chức năng, từ 18 đến 20 giờ ngày 11/8, lực lượng chuyên trách hai lần phát hiện phương tiện bay không người lái (UAV, drone, flycam) trong vùng trời lân cận sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất.
Trước nguy cơ cao về an toàn bay, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) và các đơn vị liên quan nhanh chóng kích hoạt các biện pháp an ninh, triển khai phương án điều hành không lưu, điều phối luồng bay linh hoạt, tạm ngừng hoạt động trong một giờ đối với các chuyến bay đi và đến mỗi lần phát hiện vật thể bay. Sự việc này đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động khai thác của gần 60 chuyến bay, trong đó có 24 chuyến phải chuyển hướng hạ cánh tại sân bay khác, 18 chuyến phải bay chờ trên không, 14 chuyến dừng chờ cất cánh.
Tiếp đó, khoảng 19 giờ ngày 13/8, cơ quan chức năng lại phát hiện vật thể bay trong vùng trời có khả năng đe dọa an ninh, an toàn bay của sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất. Sau khi tiếp nhận thông tin sự việc, lực lượng công an đã tổ chức truy xét; xác định các vật thể bay là ba con diều kích thước lớn, gắn đèn nhấp nháy và sáo, được thả ở độ cao hơn 300m. Lực lượng công an đã tiến hành lập biên bản, triệu tập các đối tượng liên quan và xử lý vụ việc theo quy định của pháp luật. Theo thống kê của cơ quan chức năng, vụ việc ba con diều này làm ảnh hưởng hơn 20 chuyến bay.
Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất có mật độ khai thác rất lớn. Trong những ngày cao điểm, từng phục vụ hơn 1.000 chuyến/ngày, có thời điểm 48 chuyến/giờ. Theo ông Tô Tử Hà, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), ảnh hưởng dây chuyền sau mỗi vụ việc rất khó đo đếm cụ thể.
Hoàn thiện hành lang pháp lý
Theo ông Hà, việc sử dụng các loại phương tiện bay không người lái trong hoạt động kinh tế-xã hội ngày càng phổ biến. Vì vậy, công tác bảo đảm an ninh, an toàn hàng không trước nguy cơ này đòi hỏi sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng chức năng, sân bay, hãng hàng không và các đơn vị liên quan, nhất là chính quyền địa phương lân cận khu vực sân bay.
Lực lượng chức năng cần phối hợp chính quyền địa phương chủ động tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật đến người dân, cá nhân, tổ chức và đơn vị có sử dụng phương tiện bay không người lái.
Một số giải pháp cụ thể cần xem xét triển khai như gắn biển cảnh báo, tổ chức cho người dân ký cam kết không sử dụng phương tiện bay không người lái, thả diều... để hiểu rõ phạm vi khu vực cấm bay, hạn chế bay. Lực lượng chức năng cần chủ động tăng cường hoạt động tuần tra địa bàn, giám sát tại các vị trí, thời điểm có khả năng xảy ra các hoạt động thả diều, sử dụng phương tiện bay. Từ đó từng bước hình thành cách tiếp cận tổng thể trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý nguy cơ xâm nhập vùng trời sân bay.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thiện Tống, nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Kỹ thuật hàng không, Trường đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Chúng ta cần có hệ thống giám sát và phát hiện phương tiện bay không người lái đa tính năng, nhanh chóng xác định được vật thể đó là gì, hướng bay ra sao, có thể truy ra nguồn gốc và người điều khiển hay không... Cần một quy trình phối hợp đủ nhanh và phân định rõ trách nhiệm giữa sân bay, kiểm soát không lưu, công an, quân đội, chính quyền địa phương và lực lượng chuyên trách. Người dân sinh sống chung quanh sân bay cũng có thể là nguồn cung cấp thông tin ban đầu có giá trị, hỗ trợ lực lượng chức năng khoanh vùng nơi vật thể bay không người lái xuất phát hoặc người đang điều khiển.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Cao Vũ Minh, Trưởng Bộ môn Luật Hành chính-Nhà nước, Trường đại học Kinh tế-Luật, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, cần số hóa quy trình cấp phép và quản lý không phận. Theo đó, các cơ quan quản lý nhà nước cần xây dựng Cổng thông tin điện tử quốc gia về quản lý phương tiện bay không người lái, áp dụng công nghệ định danh từ xa (Remote ID) và cài đặt vùng cấm cứng (Geofencing)... Các cơ quan chức năng cần tăng cường đầu tư hệ thống phát hiện và áp chế phương tiện bay không người lái trái phép tự động tại 100% sân bay cả nước. Cùng với đó, nghiên cứu bổ sung hình thức xử phạt “Tịch thu phương tiện bay không người lái” đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng. Cơ quan chức năng cũng cần sớm ban hành quy chuẩn kỹ thuật cụ thể về hoạt động thả diều tại khu vực phụ cận sân bay.
