Chương trình thu hút sự tham gia của đông đảo kiều bào, bạn bè Thái Lan cùng sự phối hợp của nhiều cơ quan trong nước và sở tại, thể hiện sự quan tâm và nỗ lực chung trong việc gìn giữ, lan tỏa tiếng Việt và văn hóa Việt Nam trong cộng đồng hơn 100.000 người Việt tại khu vực đông bắc Thái Lan.
Tọa đàm “Tăng cường giảng dạy, học tập tiếng Việt và văn hóa Việt Nam trong cộng đồng tại đông bắc Thái Lan” diễn ra tại Udon Thani không chỉ là một hoạt động chuyên môn, mà là dịp để nhìn lại chặng đường dài của cộng đồng, từ những ngày khó khăn cho đến những nỗ lực hôm nay nhằm gìn giữ tiếng mẹ đẻ.
Phát biểu khai mạc, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khỏn Kèn (Thái Lan) Đinh Hoàng Linh nhấn mạnh: Tiếng Việt là “hồn cốt của dân tộc”, là nền tảng để duy trì bản sắc văn hóa và kết nối cộng đồng kiều bào với quê hương. Ông nhắc lại dấu mốc lịch sử khi gần một thế kỷ trước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mở lớp dạy tiếng Việt cho kiều bào tại Udon Thani - đặt nền móng cho phong trào học tiếng Việt tại Thái Lan.
Nếu ở nhiều quốc gia khác, cộng đồng người Việt vẫn chủ yếu ở thế hệ thứ nhất, thứ hai, thì tại đông bắc Thái Lan, tiếng Việt đã đi qua thế hệ thứ ba, thứ tư - một điều hiếm có và đáng trân trọng.
Theo ông Nguyễn Duy Anh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng Thư ký Mạng lưới giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam toàn cầu, đây chính là giá trị đặc biệt của cộng đồng người Việt tại Thái Lan. Ông cho rằng, điều làm nên sự bền vững này không chỉ nằm ở lớp học, mà còn ở việc tiếng Việt được nuôi dưỡng trong gia đình, trong sinh hoạt cộng đồng và trong ký ức tập thể của nhiều thế hệ.
Tuy nhiên, thế hệ trẻ ngày nay có xu hướng sử dụng ngôn ngữ sở tại nhiều hơn, trong khi môi trường sử dụng tiếng Việt trong gia đình và xã hội đang dần thu hẹp. Tọa đàm đã dành nhiều thời gian cho phần trao đổi thực tiễn, với sự tham gia của giáo viên, phụ huynh và học sinh - những người trực tiếp gắn bó với việc dạy và học tiếng Việt.
Các ý kiến thống nhất rằng, dù nhu cầu học tiếng Việt trong cộng đồng là rất lớn, nhưng vẫn còn nhiều khó khăn như thiếu giáo viên, thiếu học liệu phù hợp, thiếu môi trường sử dụng ngôn ngữ trong đời sống hằng ngày - những vấn đề cũng đã được ghi nhận tại nhiều cộng đồng người Việt trên thế giới.
Từ thực tiễn đó, nhiều giải pháp đã được đưa ra, trong đó nhấn mạnh vai trò của gia đình, nhà trường và hội đoàn trong việc tạo dựng môi trường học tập bền vững.
Trong khuôn khổ tọa đàm, ông Songpon Baolopet, Giám đốc Trung tâm Việt Nam học, Đại học Hoàng gia Udon Thani nhấn mạnh, sự đồng hành của các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và các đối tác tại Thái Lan không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn, mà còn là một cầu nối bền vững trong giao lưu văn hóa, giáo dục giữa hai nước. Theo ông, việc giảng dạy và nghiên cứu tiếng Việt đang góp phần giúp người dân Thái Lan hiểu hơn về đất nước, con người và văn hóa Việt Nam, từ đó vun đắp thêm nền tảng của mối quan hệ hữu nghị Việt Nam-Thái Lan.
Từ phía cộng đồng, ông Lương Xuân Hòa, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội người Việt Nam tỉnh Udon Thani chia sẻ rằng, với kiều bào, tiếng Việt không chỉ là ngôn ngữ, mà là sợi dây gắn kết thiêng liêng với quê hương. Theo ông, việc giữ gìn tiếng Việt cũng chính là giữ gìn bản sắc, giữ ký ức và giữ sự gắn bó của các thế hệ người Việt nơi xa xứ, đặc biệt trong bối cảnh cộng đồng đã trải qua nhiều thăng trầm lịch sử.
Cùng chung quan điểm, ông Hồ Văn Lâm, Chủ tịch Tổng hội người Việt Nam toàn Thái Lan, Chủ tịch Hiệp hội doanh nhân Thái Lan-Việt Nam cho rằng, việc lan tỏa tiếng Việt cần được đặt trong tổng thể đời sống cộng đồng, từ giáo dục đến kinh tế, từ gia đình đến các hoạt động giao lưu. Khi tiếng Việt được sử dụng trong đời sống thường nhật, trong môi trường làm việc và kết nối cộng đồng, ngôn ngữ ấy sẽ không chỉ được giữ lại, mà còn tiếp tục được nuôi dưỡng và phát triển.
Một trong những điểm nhấn giàu cảm xúc của tọa đàm là tham luận của bà Nguyễn Thị Xuân Oanh, giáo viên Trường tiếng Việt Khánh An - ngôi trường được xem là một trong những nơi dạy tiếng Việt sớm nhất tại Thái Lan.
Trong phần chia sẻ, bà xúc động nhắc lại những giai đoạn khó khăn của cộng đồng, đặc biệt là trước năm 1975 - khi việc dạy và học tiếng Việt gặp nhiều hạn chế, thậm chí có thời điểm phải duy trì trong điều kiện thiếu thốn cả về cơ sở vật chất lẫn môi trường xã hội. Chính từ những lớp học giản dị, Trường Khánh An đã trở thành một trong những cái nôi của phong trào dạy tiếng Việt tại đông bắc Thái Lan. Từ đó, tiếng Việt không chỉ tồn tại, mà dần lan tỏa, đi vào đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Một điểm nhấn giàu ý nghĩa của chương trình là nghi thức ra mắt sách “Vui học tiếng Việt” - Quyển 2. Không chỉ là một ấn phẩm học liệu, cuốn sách còn là kết tinh của tâm huyết và tình yêu tiếng Việt, hướng tới các thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài.
Tại chương trình, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Thuyết đã trực tiếp giới thiệu cấu trúc, nội dung cuốn sách, với mong muốn giúp việc học tiếng Việt trở nên gần gũi hơn, sinh động hơn và gắn với đời sống hơn.
