Tận dụng hiệu quả cơ hội từ các FTA

Muốn tận dụng hiệu quả cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) với thương mại điện tử (TMĐT), các doanh nghiệp (DN) cần nghiên cứu kỹ nội dung về TMĐT trong từng FTA, đặc biệt là các FTA thế hệ mới. Mặt khác, cần liên hệ chặt chẽ với đối tác nước ngoài, thông qua cơ quan quản lý của Việt Nam để truyền tải kịp thời những ý kiến phản biện hay những vướng mắc tới cơ quan quản lý nước ngoài về TMĐT.

Các doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ nội dung về TMĐT nếu muốn tận dụng hiệu quả cơ hội từ các FTA. Ảnh: NAM ANH
Các doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ nội dung về TMĐT nếu muốn tận dụng hiệu quả cơ hội từ các FTA. Ảnh: NAM ANH

TMĐT bắt đầu xuất hiện trong nội dung các FTA thế hệ mới mà Việt Nam tham gia, điển hình là Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), FTA Việt Nam - Liên hiệp châu Âu (EVFTA), Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP).

Theo Trưởng ban Nghiên cứu tổng hợp, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư (CIEM) Nguyễn Anh Dương, muốn tận dụng hiệu quả cơ hội từ các FTA với TMĐT, các DN cần nghiên cứu kỹ nội dung về TMĐT trong từng FTA. Mặt khác, cần liên hệ chặt chẽ với đối tác nước ngoài, thông qua cơ quan quản lý của Việt Nam để truyền tải kịp thời những ý kiến phản biện hay những vướng mắc tới cơ quan quản lý nước ngoài về TMĐT. Đây là nội dung tương đối mới trong các FTA của Việt Nam, chủ yếu chỉ có trong các FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA và RCEP. Cả ba FTA thế hệ mới này đều có phần khung tương đồng nhưng nội dung, phạm vi, độ toàn diện cũng như những chế tài rất khác biệt. Với CPTPP, chương TMĐT là chương tương đối toàn diện. Trong ba FTA kể trên, CPTPP là FTA có nhiều quy định nhất và ngặt nghèo nhất về TMĐT. 

Ông Nguyễn Anh Dương phân tích, thứ nhất, các chính sách chung như cam kết không đánh thuế xuất nhập khẩu (XNK) với các sản phẩm truyền dẫn điện tử. Điều này vẫn thống nhất với tinh thần chung của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Tuy nhiên, lưu ý là rất nhiều nước cũng đang tính toán vượt ra khỏi tinh thần chung của WTO về câu chuyện đánh thuế này. Thứ hai, các cam kết không phân biệt đối xử giữa các sản phẩm kỹ thuật số tương tự nhau. Nội dung này với Việt Nam được miễn trừ hai năm kể từ khi CPTPP có hiệu lực, ngày 14-1-2019. Đến thời điểm này, quy định miễn trừ đối với Việt Nam đã hết.

Tuy nhiên, phần liên quan sau này xuyên suốt CPTPP và với mọi FTA có chương về TMĐT khác là yêu cầu bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (NTD). Pháp luật về bảo vệ NTD trên môi trường mạng trước gian lận, lừa đảo trong TMĐT. Đây là quy chế rất quan trọng. DN làm XNK bình thường theo kênh truyền thống ra nước ngoài, bảo vệ quyền lợi NTD đã là vấn đề phức tạp, nhưng với TMĐT đây lại còn là nội dung phức tạp hơn. Bởi có thể có nhiều chế tài hơn, còn có những yêu cầu liên quan như vai trò của sàn TMĐT. 

Đó cũng là thách thức, song thách thức quan trọng hơn là về văn hóa. TMĐT trong nước vi phạm về sản phẩm được đánh giá tương đối nhiều. Nếu không điều chỉnh thói quen văn hóa ít tôn trọng bảo vệ NTD, khi đi ra ngoài là “sân chơi”, thiết chế khác hẳn, DN sẽ đối mặt khó khăn. Với một số DN có thể dẫn tới câu chuyện xuất khẩu ra bên ngoài qua TMĐT khó quá liền quay trở lại trong nước.

Nội dung về TMĐT trong EVFTA và RCEP thì có những quy định tương đối mềm mại hơn so CPTPP. Cụ thể, không áp dụng các loại thuế hải quan đối với giao dịch điện tử; cam kết hợp tác thông qua việc duy trì đối thoại về các vấn đề quản lý được đặt ra trong TMĐT, bao gồm: Trách nhiệm của các nhà cung cấp dịch vụ trung gian trong việc truyền dẫn hay lưu trữ thông tin; ứng xử với các hình thức liên lạc điện tử trong thương mại không được sự cho phép của người nhận như: thư điện tử chào hàng, quảng cáo…; bảo vệ NTD khi tham gia giao dịch điện tử.

Trong khi đó, RCEP cũng có những nội dung tương đồng và cả những nội dung tương đối mới về TMĐT so CPTPP và EVFTA bao gồm: Thuận lợi hóa thương mại; ban hành quy định bảo vệ NTD để ngăn chặn gian lận, lừa đảo trên TMĐT; không áp dụng thuế hải quan đối với các loại hình truyền dẫn điện tử giữa các bên; yêu cầu đặt trang thiết bị máy tính trên lãnh thổ quốc gia như là điều kiện để thực hiện kinh doanh trên lãnh thổ quốc gia của bên đó… Tuy nhiên, phải sau 5 năm RCEP có hiệu lực mới phải thực hiện các quy định về TMĐT.

Nhìn từ góc độ các cam kết, theo ông Nguyễn Anh Dương, điều quan trọng thứ nhất là DN phải tìm hiểu thông tin liên quan đến TMĐT trong các FTA. Bên cạnh các nội dung nêu trên, còn rất nhiều nội dung khác liên quan đến sản phẩm kinh doanh trên TMĐT như: Bảo hộ sở hữu trí tuệ, kiểm dịch động thực vật hay chứng nhận hợp chuẩn hợp quy, các hàng rào kỹ thuật… Thứ hai, sự tham gia, tham vấn các đối tác nước ngoài, các cơ quan quản lý nước ngoài về quy định TMĐT hoặc thông qua cơ quan quản lý của Việt Nam để truyền tải những ý kiến phản biện hay những vướng mắc của mình tới cơ quan quản lý nước ngoài về TMĐT cũng là yếu tố rất quan trọng. Các cơ quan quản lý của Việt Nam sẽ có những cơ sở thực tiễn để trao đổi với phía đối tác. Thứ ba, DN cần lưu ý là các cam kết cũng chỉ là điều kiện cần tối thiểu, DN đáp ứng được các cam kết trong FTA không có nghĩa là DN đã đáp ứng được đầy đủ các tiêu chuẩn về TMĐT ở thị trường đối tác.

Có thể bạn quan tâm

Tâm lý e ngại rủi ro thể chế còn có thể khiến doanh nghiệp thu hẹp quy mô đầu tư. Ảnh: BẮC SƠN

Áp lực nâng chuẩn môi trường kinh doanh

Dù vẫn giữ sức hút đầu tư, những rào cản về thủ tục và chi phí tuân thủ đang tạo áp lực nâng chuẩn môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Cải cách vì thế trở thành yêu cầu cấp thiết để tăng sức cạnh tranh trong khu vực.

Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam đã kiến nghị Thủ tướng cho phép doanh nghiệp được vay vàng từ người dân với lãi suất thỏa thuận theo quy định.

Để vàng không còn “nằm yên”

Đề xuất cho doanh nghiệp vay vàng trong dân một lần nữa làm nóng bài toán đưa hàng trăm tấn vàng “nằm yên” trở lại lưu thông. Tuy nhiên, tranh luận này không chỉ dừng ở cơ chế vay - cho vay, mà phản ánh vấn đề sâu xa hơn: Thị trường vàng Việt Nam vẫn thiếu một cấu trúc vận hành hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng đồng loạt điều chỉnh hạ lãi suất. Ảnh: NAM ANH

Thế khó của ngành ngân hàng

Bước sang năm 2026, ngành ngân hàng đang hoạt động trong bối cảnh nhiều sức ép đan xen. Các ngân hàng một mặt phải thực hiện yêu cầu giảm lãi suất, mặt khác, mục tiêu tăng trưởng được điều chỉnh thấp hơn so với năm 2025.

Sức mạnh cổ đông

Số lượng cổ đông lớn không chỉ là câu chuyện của mỗi doanh nghiệp, mà nó là tầm nhìn cũng như kỳ vọng của thị trường chứng khoán (TTCK). Doanh nghiệp làm ăn bài bản, sở hữu số lượng cổ đông lớn là minh chứng rõ nét cho sự thành công của mô hình công ty đại chúng.

Tiềm năng của một dòng phim

Tuần qua vừa ghi nhận phim kinh dị “Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng” vượt ngưỡng doanh thu 100 tỷ đồng. Đây là bộ phim Việt Nam thứ 7 vượt ngưỡng “trăm tỷ” trong năm 2026

Nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư năng lượng tái tạo để phục vụ sản xuất. Ảnh: KHIẾU MINH

Gỡ nút thắt đưa điện “xanh” vào khu công nghiệp

Cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) được kỳ vọng trở thành nền tảng cho quá trình xanh hóa sản xuất. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy nhiều điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng và tài chính vẫn đang cản trở dòng chảy điện xanh vào khu công nghiệp.

Quy mô tài sản bảo đảm trong toàn hệ thống ngân hàng đang ở mức rất lớn. Ảnh: NGUYỆT ANH

Áp dụng cơ chế thị trường cho xử lý nợ

Theo các chuyên gia, một điểm nghẽn lớn trong xử lý nợ xấu là cơ chế định giá và mua bán nợ. Những khoản nợ vốn dĩ mang bản chất “xấu” lại được rao bán như thể “đẹp”.

Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2.

Nhiều vướng mắc ngăn bước các đại dự án

Nhiều dự án công nghiệp và hạ tầng quy mô lớn đang gặp khó trong việc đạt các mốc tiến độ đã đặt ra. Vướng mắc về mặt bằng, tái định cư và thủ tục liên quan vẫn là những lý do "muôn thuở".

Cẩn trọng với “chuyên gia online”

Trên mạng xã hội hiện nay thường xuyên diễn ra các hoạt động phân tích, khuyến nghị mua, bán cổ phiếu (CP) và nếu nhà đầu tư (NĐT) thiếu kinh nghiệm nghe theo thì rủi ro đi kèm là rất lớn. Cần nhấn mạnh, rủi ro ở đây là cả cho người “phím hàng” và người nghe theo.

Cán cân thay đổi

Trước đây, cơ hội được chia đều cho tất cả các đơn vị kinh doanh trên sàn thương mại điện tử (TMĐT). Nhưng cán cân bắt đầu thay đổi khi chỉ trong vài năm gần đây, các nhãn hiệu lớn, shop lớn, hay các “tay chơi” giàu nguồn lực đã nắm thế chủ động.

Trụ cột an sinh mới từ quỹ hưu trí bổ sung

Trụ cột an sinh mới từ quỹ hưu trí bổ sung

Sau 10 năm thí điểm, khuôn khổ pháp lý cho chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung đã được hoàn thiện nhằm góp phần đa dạng hóa hệ thống an sinh xã hội, tăng thu nhập cho người lao động khi về hưu. Đây cũng là một công cụ tài chính hỗ trợ phát triển thị trường vốn trong dài hạn.

Một thương hiệu trà sữa được giới thiệu đến người tiêu dùng tại hội chợ ngành đồ uống. Ảnh: NGUYỆT ANH

Tái cấu trúc ở ngành hàng đồ uống

Nhiều cửa hàng, hộ kinh doanh ăn uống nhỏ lẻ đã buộc phải đóng cửa sau giai đoạn “gồng lỗ”, khi chiếc “phao” là vốn dự phòng, tiền tiết kiệm tới hạn. Kinh doanh dịch vụ ăn uống đứng trước ngưỡng cửa tái cấu trúc khốc liệt.

FDI được dự báo tiếp tục gia tăng trong công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao. Ảnh: NAM HẢI

Nâng cấp nền tảng thu hút dòng vốn nước ngoài

Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang tăng trưởng tích cực, nhưng để duy trì sức hút trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, yêu cầu đặt ra là phải nâng cấp toàn diện nền tảng thu hút đầu tư, hướng tới các dòng vốn chất lượng cao, gắn với chuyển đổi “xanh” và “số”.

Nhiều doanh nghiệp châu Âu chọn Việt Nam là điểm đến để đầu tư. Ảnh: ANH QUÂN

Niềm tin khi đi qua vùng “biển động”

Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) vừa công bố báo cáo Chỉ số Niềm tin kinh doanh (BCI) quý I/2026. Chỉ số đạt mức 72,7 điểm, giảm 7,3 điểm so mức ghi nhận vào quý IV/2025.

Trong lĩnh vực bất động sản, nhiều doanh nghiệp báo lỗ do chi phí vốn lớn. Ảnh: NGUYỆT ANH

Dấu hỏi đằng sau những khoản lợi nhuận âm

Việc nhiều doanh nghiệp ghi nhận doanh thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm nhưng liên tục báo lỗ đang gây ra nhiều tranh luận. Đây không chỉ là câu chuyện về những con số khô khan trong báo cáo tài chính, mà còn là vấn đề niềm tin, sự minh bạch và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Du khách tham quan một trung tâm mua sắm. Ảnh: NAM NGUYỄN

Động lực mới cho du lịch hiện đại

Trong bối cảnh nhu cầu mua sắm quốc tế ngày càng cao, việc phát triển các mô hình bán hàng giảm giá (outlet) và miễn thuế được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng để Việt Nam giữ chân du khách và nâng cao giá trị chi tiêu.

Nguồn tài nguyên mang tên “báo cáo”

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam được nâng hạng cho thấy chất lượng thị trường liên tục được nâng cao. Trong đó, một điều có thể thấy rõ là hệ thống các loại báo cáo của doanh nghiệp (DN) niêm yết đã liên tục được nâng cấp, chuẩn hóa.

Kinh tế, thể thao và trải nghiệm

Chỉ chưa đầy hai tháng nữa, lần đầu tiên vòng chung kết World Cup 2026 sẽ diễn ra với sự tham gia của 48 đội. Mùa giải 2026 của đua xe công thức 1 (F1) cũng có nhiều thay đổi liên quan đến động cơ, thiết kế xe, số chặng đua, số lượng đội đua…

Doanh nghiệp giới thiệu Robot chữa cháy tại triển lãm quốc phòng. Ảnh: NAM HẢI

Thử nghiệm cho doanh nghiệp an ninh và quốc phòng

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) pháp lý cho doanh nghiệp đặc thù về an ninh và quốc phòng được đặt ra rõ nét trong Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước.

Triển lãm quốc tế về sữa

Triển lãm quốc tế về sữa

Có chủ đề "Chuỗi giá trị ngành sữa: Đổi mới sáng tạo và Phát triển bền vững", Triển lãm quốc tế ngành Sữa và sản phẩm Sữa lần thứ 5 tại Việt Nam - Vietnam Dairy 2026 sẽ diễn ra từ ngày 28 đến 31/5/2026 tại Cung Văn hóa Lao động hữu nghị Việt-Xô (91 Trần Hưng Đạo, Hà Nội).

Công trường đường cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh huy động hơn 1.400 thiết bị, máy móc cùng 3.000 cán bộ, kỹ sư và công nhân, triển khai đồng loạt hơn 200 mũi thi công.

Thi công nước rút tuyến cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh

Tuyến đường cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới, kết nối trung tâm kinh tế, chính trị với các tỉnh miền núi phía đông bắc, phục vụ mục tiêu thúc đẩy kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia.

EVNSPC tăng cường kiểm tra định kỳ đường dây bảo đảm cung ứng điện trong mùa khô. Ảnh: TTXVN

Nỗ lực cung ứng điện mùa khô

Xung đột tại Trung Đông đang tạo thêm những biến số khó lường cho thị trường năng lượng toàn cầu, qua đó gia tăng áp lực đối với bài toán cung ứng điện trong nước.

Tiêu dùng nội địa tiếp tục là điểm sáng với mức tăng 8,45%. Ảnh: BẮC SƠN

Bảo đảm phân phối hợp lý thành quả của tăng trưởng

Tại Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu “tăng trưởng kinh tế cao phải bảo đảm phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội”.

Hiệp hội Ngân hàng góp ý dự thảo Thông tư quy định về hoạt động trong lĩnh vực quản lý nợ và khai thác tài sản. Ảnh: NGỌC LÊ

Hướng mở cho thị trường mua bán nợ

Nghị quyết 79-NQ/TW (6/1/2026) của Bộ Chính trị mở ra "cánh cửa" trong xử lý nợ xấu tại Việt Nam. Trọng tâm xử lý kỹ thuật chuyển dần sang phát triển thị trường mua bán nợ chuyên nghiệp và thực chất.