Sức hút của Nhóm các nền kinh tế mới nổi

Nam Phi cho biết, 22 quốc gia đã chính thức yêu cầu tham gia Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) và hơn 20 quốc gia khác cũng bày tỏ sự quan tâm để trở thành thành viên của khối.
22 quốc gia đã chính thức yêu cầu tham gia BRICS. (Ảnh: Getty)
22 quốc gia đã chính thức yêu cầu tham gia BRICS. (Ảnh: Getty)

Với tầm nhìn về một hệ thống quản trị toàn cầu công bằng hơn, hướng tới mục tiêu tăng cường hệ thống đa phương bao trùm, BRICS tạo ra sức hút mạnh mẽ với các nước trên thế giới, nhất là các quốc gia đang phát triển.

Thuật ngữ BRIC lần đầu xuất hiện trong báo cáo của Goldman Sachs năm 2001 để mô tả “sự trỗi dậy” của các nền kinh tế Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc.

Các lãnh đạo bốn nước trên đã gặp mặt không chính thức bên lề Hội nghị cấp cao G8 tại Nga vào tháng 7/2006 và đã tổ chức hội nghị cấp cao đầu tiên năm 2009. Nam Phi được mời tham gia khối vào năm 2010 và kể từ đó năm quốc gia này đã tạo thành khối BRICS như hiện nay.

Với hơn 42% dân số thế giới, 30% diện tích lãnh thổ, BRICS đang tạo ra khối kinh tế chiếm khoảng một phần ba quy mô nền kinh tế toàn cầu. Quan hệ đối tác giữa các thành viên BRICS đã có những bước phát triển mạnh mẽ cả về phạm vi và chiều sâu. Khoảng 150 cuộc họp được tổ chức hằng năm trên cả ba trụ cột hợp tác BRICS gồm chính trị và an ninh, tài chính và kinh tế, văn hóa và giao lưu nhân dân.

Nam Phi, nước Chủ tịch luân phiên của BRICS năm 2023 thông báo sẽ tổ chức Hội nghị cấp cao lần thứ 15 của nhóm tại thành phố Johannesburg từ ngày 22 đến 24/8 tới. Chương trình nghị sự của hội nghị cấp cao năm nay dự kiến bao gồm các cuộc thảo luận về các biện pháp tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư, phát triển bền vững, đổi mới và cải cách quản trị toàn cầu.

Mối quan hệ kinh tế đã được các thành viên BRICS cụ thể hóa bằng việc thành lập các cơ chế như Hội đồng Kinh doanh BRICS, Ngân hàng Phát triển Mới (NDB). NDB dần khẳng định được vị thế của định chế tài chính kiểu mới trong huy động nguồn lực cho các dự án cơ sở hạ tầng và phát triển bền vững ở các nước thành viên cũng như các quốc gia đang phát triển.

NDB lần đầu mở rộng năm 2021, với sự gia nhập của Bangladesh, Ai Cập, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và Uruguay, trong khi có thêm nhiều quốc gia bày tỏ ủng hộ sáng kiến của NDB về thúc đẩy sử dụng đồng tiền thay thế trong giao thương quốc tế.

Giới quan sát nhận định, đề xuất cho ra mắt một loại tiền tệ mới khó có thể trở thành hiện thực tại Hội nghị cấp cao lần này của BRICS. Để cho ra đời một loại tiền tệ mới, BRICS sẽ cần tới các cuộc đàm phán rộng rãi và thiết lập các cơ chế về tỷ giá hối đoái phù hợp hệ thống thanh toán và quy định của thị trường tài chính.

Tuy nhiên, động lực “phi đô-la hóa” sẽ tiếp tục gắn kết các thành viên của khối cũng như thu hút sự quan tâm của các quốc gia đang phát triển trong nỗ lực giảm bớt sự phụ thuộc vào đồng USD.

Việc kết nạp thêm thành viên được dự đoán sẽ là một trong những vấn đề hàng đầu trong chương trình nghị sự tại hội nghị sắp tới của BRICS. Argentina, Iran, Saudi Arabia, UAE, Cuba, CHDC Congo, Comoros, Gabon và Kazakhstan… đều bày tỏ mong muốn gia nhập khối.

BRICS chưa đưa ra các tiêu chí cụ thể cho việc kết nạp thành viên mới, song khẳng định đang phân tích kỹ lưỡng vấn đề này, bởi rõ ràng việc mở rộng sẽ tăng cường tầm ảnh hưởng của BRICS trong hình thành các chuẩn mực và chính sách mới trong quản trị toàn cầu.

Sự khác biệt trong hệ thống chính trị và kinh tế giữa các thành viên BRICS cũng như căng thẳng địa chính trị gia tăng trên toàn cầu đang tác động không nhỏ tới sự thống nhất trong việc ra quyết định chung của khối. Vì vậy, Hội nghị cấp cao BRICS tại Nam Phi vào cuối tháng 8 này nhận được sự quan tâm đặc biệt, bởi kết quả của hội nghị sẽ định hình quỹ đạo tương lai của khối.

Đứng trước nhiều thách thức, song mục tiêu của BRICS trong thúc đẩy hợp tác để định hình lại cấu trúc chính trị và kinh tế toàn cầu tiếp tục thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế.

Tổng Thư ký đảng Đại hội dân tộc Phi (ANC) Fikile Mbalula nhận xét, sự ảnh hưởng ngày càng tăng của BRICS và các diễn đàn đa phương khác như G20 là bằng chứng cho thấy các nước tiếp tục ủng hộ chủ nghĩa đa phương và mỗi quốc gia đều có thể góp phần kiến tạo nên sự thay đổi của thế giới ngày nay.

Có thể bạn quan tâm

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.