Số hóa ngành logistics

Việt Nam được dự báo sẽ sớm trở thành “ngôi sao logistics” của châu Á với tiềm năng lớn. Tuy nhiên, còn rất nhiều hạn chế trong việc số hóa - xu hướng phát triển bền vững. Giải pháp nào giúp Việt Nam tăng tốc khai thác tiềm năng sẵn có?
Thị trường logistics ở Việt Nam giàu tiềm năng và đang phát triển nhanh. Ảnh: NGUYỆT ANH
Thị trường logistics ở Việt Nam giàu tiềm năng và đang phát triển nhanh. Ảnh: NGUYỆT ANH

Nhiều tiềm năng nhưng hiệu quả còn thấp

Đánh giá về thị trường logistics Việt Nam, ông Nguyễn Triều Quang, Giám đốc Khối Vận hành miền Bắc, Lazada logistics Việt Nam nhận định, thị trường logistics ở Việt Nam giàu tiềm năng và đang phát triển rất mạnh mẽ. Năm 2023, Việt Nam lọt tốp 10 thị trường logistics mới nổi trên thế giới; đứng thứ tư Đông Nam Á và thứ 10 - theo bảng xếp hạng hằng năm của Agility năm 2023.

Ông Quang cho rằng, Việt Nam đang hưởng lợi từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng, cùng tốc độ tăng trưởng kinh tế lạc quan. Do đó, Việt Nam sẽ sớm trở thành “ngôi sao logistics” của châu Á trong thời gian tới.

Còn ông Đinh Hoài Nam, Giám đốc Phát triển kinh doanh, Công ty SLP Việt Nam cũng cho hay, Việt Nam là nền kinh tế lấy sản xuất, xuất khẩu làm trung tâm, với tốc độ tăng trưởng của khu vực sản xuất được duy trì ở mức khoảng 9%/năm. Ngay cả trong thời kỳ Covid-19, lĩnh vực sản xuất của Việt Nam vẫn tăng trưởng từ 3-5% mỗi năm.

“Khối lượng xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục tăng, bất chấp sự gián đoạn chuỗi cung ứng trong đại dịch Covid-19. Năm 2021, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt 336 tỷ USD, tăng 18,9% so với cùng kỳ. Trong đó 90% khối lượng hàng hóa được chuyên chở bằng đường biển. Việt Nam cũng là điểm đến mới cho các nhà sản xuất hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, chi phí logistics còn cao so với thế giới, năm 2022 con số này tại Việt Nam vào khoảng 16,8%, còn trung bình thế giới khoảng 10%. Đây là cơ hội cho các nhà cung cấp, phát triển dịch vụ logistics lớn của Việt Nam và thế giới”, ông Nam khẳng định.

Thẳng thắn nhận định về ngành logistics, ông Phan Văn Chinh, Cục trưởng Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho biết, tốc độ tăng trưởng ngành logistics bình quân hằng năm từ 14-16%. Theo bảng xếp hạng hằng năm của Agility năm 2023 logistics là một trong những ngành tăng trưởng nhanh và ổn định nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, ngành logistics còn những hạn chế, yếu kém tồn tại như: Chi phí dịch vụ logistics ở nước ta còn cao; việc đẩy mạnh liên kết giữa các doanh nghiệp logistics với nhau, giữa doanh nghiệp logistics và doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu còn yếu, chưa hình thành được mạng lưới các doanh nghiệp logistics có quy mô lớn, có năng lực dẫn dắt thị trường, thúc đẩy ngành logistics phát triển...

“Một trong những nguyên nhân của những hạn chế nêu trên là ứng dụng công nghệ số chưa thật sự đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển trong tình hình mới”, ông Chinh nói.

Phát triển logistics xanh, gắn với số hóa là xu hướng phát triển bền vững, tuy nhiên, theo một khảo sát của Bộ Công thương, hơn 66% số doanh nghiệp được khảo sát có chiến lược phát triển logistics xanh, nhưng chỉ có khoảng 31% có sử dụng năng lượng tái tạo trong các hoạt động kho bãi. “Như vậy, việc thực hành các hoạt động vì mục tiêu phát triển bền vững vẫn chưa có được hiệu quả lan tỏa rộng lớn”, Bộ Công thương đánh giá.

Cần thay đổi ra sao?

Trước thực tế trên, kiến nghị giải pháp để tạo hệ sinh thái logistics bền vững cho thương mại điện tử - nền tảng số hóa quan trọng, ông Nguyễn Triều Quang, Giám đốc Khối Vận hành miền Bắc (Lazada logistics Việt Nam) cho rằng, doanh nghiệp có thể tập trung đầu tư vào ba điểm chính gồm: Nâng cao trải nghiệm giao nhận hàng hóa từ mọi điểm chạm; ứng dụng công nghệ và chuẩn hóa quy trình để tối ưu hiệu suất vận hành; phát triển logistics xanh bền vững.

Bằng kinh nghiệm thực tiễn giúp Tân Cảng Sài Gòn tiết kiệm được nhiều thời gian và tiền bạc từ số hóa, ông Trương Tấn Lộc, Giám đốc Marketing Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn nhấn mạnh, muốn hiệu quả thì không chỉ doanh nghiệp thay đổi, mà cơ quan quản lý cũng cần thay đổi.

Với các doanh nghiệp logistics, theo ông Lộc, cần tăng cường liên kết nhằm tăng tính cạnh tranh của dịch vụ logistics Việt Nam. Hơn nữa, cần phải thay đổi tư duy cũ sang lối tư duy mới nhằm đơn giản hóa quy trình trong xây dựng và phát triển giải pháp mới cho hệ thống logistics.

Riêng với các doanh nghiệp cảng biển tại Việt Nam, ông Lộc cho rằng, cần xây dựng hệ thống dữ liệu chung cho hệ thống cảng biển Việt Nam, kết nối với các cảng trong khu vực và trên thế giới sẽ góp phần tăng hiệu suất khai thác, tăng sức cạnh tranh của Việt Nam với các cụm cảng lân cận như Singapore hay Thailand, Hồng Công (Trung Quốc).

Với cơ quan nhà nước, trước những yêu cầu phát triển xanh, bền vững, đặc biệt trong ngành logistics, Nhà nước và các địa phương cần xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ, đẩy nhanh tiến độ các dự án kết nối hạ tầng giao thông, kết nối đa phương thức tạo thuận lợi phát triển dịch vụ logistics, tăng cường đầu tư vào hạ tầng hậu cần và kho bãi để tăng cường hệ sinh thái logistics.

Đặc biệt, cần tháo gỡ các “nút thắt” về giao thông để việc kết nối, vận chuyển hàng hóa thuận lợi, đẩy mạnh liên kết vùng, giảm chi phí logistics cho các doanh nghiệp. Ngoài ra, cần đơn giản hóa thủ tục, xây dựng và kết nối cơ sở dữ liệu dùng chung, tiến tới số hóa và giải quyết các thủ tục trực tuyến.

“Hệ thống cơ sở pháp lý cũng cần được cập nhật theo kịp các xu hướng công nghệ nhằm khuyến khích các doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, phát triển các dịch vụ, công nghệ mới”, ông Lộc nói.

Song song đó, theo ông Lộc, cần phát triển nguồn nhân lực có trình độ cao, hướng đến một bộ máy quản lý tinh gọn và linh hoạt.

Có thể bạn quan tâm

Mặt bằng nhỏ, xu thế lớn

Những mặt bằng có diện tích lớn, nằm ở vị trí đắc địa thường có lợi thế trong kinh doanh bán lẻ, dịch vụ, kinh doanh ăn uống (F&B), nhưng hiện nay không còn ở vị trí độc tôn. Các cửa hàng nhỏ đang chứng tỏ nhiều lợi thế trong việc tiếp cận khách hàng cũng như định hình xu thế kinh doanh mới.

Niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng chuyển biến thực tế, thay vì chỉ dựa vào vài phiên thanh khoản tăng mạnh. Ảnh: NAM ANH

Phía sau dòng tiền “giải cứu” giá cổ phiếu

Những pha “giải cứu” giá cổ phiếu sau chuỗi ngày giảm mạnh có thể mở lối ra cho người bán và tạo kỳ vọng cho người mua. Nhưng để cổ phiếu phục hồi bền vững, doanh nghiệp còn phải giải quyết những vấn đề về dòng tiền, lợi nhuận và niềm tin thị trường.

Thử nghiệm vận chuyển nông sản bằng UAV tại Điện Biên.

Khi bầu trời trở thành thị trường

Một chuyến drone mang 50kg cà-phê rời vùng nguyên liệu Mường Ảng (tỉnh Điện Biên). Đó là một trong những thử nghiệm đang diễn ra để trả lời một câu hỏi lớn hơn về không gian kinh tế mới của Việt Nam.

Tiêu dùng cuối của hộ gia đình có xu hướng cải thiện, đóng vai trò ổn định tổng cầu. Ảnh: NAM HẢI

Gom lực cho nhịp tăng trưởng cuối năm

Kinh tế Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng cho chặng đường cuối năm. Việc phát huy các động lực hiện hữu, thúc đẩy động lực mới và khơi thông nguồn lực được kỳ vọng tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.

Sầu riêng tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của xuất khẩu rau quả. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ngành rau quả hướng tới cột mốc mới

Từ đà tăng trưởng của các nhóm hàng chủ lực, sự mở rộng của thị trường và nguồn cung thuận lợi trong những tháng cuối năm, ngành rau quả đang đứng trước cơ hội bứt phá, hướng tới một cột mốc mới về kim ngạch xuất khẩu.

Sản phẩm UAV của doanh nghiệp Việt được giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: HẢI NAM

Đổi mới sáng tạo và khoảng cách từ xuất khẩu đến sở hữu

Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao, nhưng chỉ đứng thứ 110 về thu nhập từ sở hữu trí tuệ. Một nghịch lý nổi lên khi chúng ta mạnh về sản xuất và xuất khẩu, nhưng còn yếu về khả năng tạo ra và thu giá trị từ tài sản trí tuệ.

Nhiều ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Ảnh: NAM ANH

Cuộc đua mới tại Trung tâm Tài chính quốc tế

Kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam của MSB và nhiều ngân hàng khác đang mở ra khả năng xuất hiện thêm các ngân hàng mới. Xu hướng này đi đến đâu còn phụ thuộc điều kiện cấp phép, năng lực tài chính và khả năng thu hút khách hàng của từng ngân hàng.

Nhà đầu tư đang nghĩ gì?

Việc thị trường chứng khoán (TTCK) chưa khởi sắc đang khiến các nhà đầu tư (NĐT) có những suy nghĩ, hành động khác nhau.

Định hình công nghiệp biểu diễn

Đảng và Nhà nước đang chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa, nên việc chuyên môn hóa, hay công nghiệp hóa từng lĩnh vực trong đó là xu thế tất yếu. Công nghiệp biểu diễn trong thời gian qua đã cho thấy nhiều tín hiệu tích cực.

Giá trị trái phiếu phát hành của ngành bất động sản tăng đáng kể trong quý II. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng dư địa vốn từ trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bước vào chu kỳ phát triển mới, thị trường cần tăng minh bạch, nâng chất lượng xếp hạng tín nhiệm, mở rộng nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro để phát triển bền vững.

Các hoạt động xúc tiến thương mại giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường. Ảnh: NGUYỆT ANH

Gỡ điểm nghẽn, mở đường cho doanh nghiệp

Cả nước hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 60% GDP, tạo việc làm cho hơn 17,6 triệu lao động và chiếm khoảng 55% tổng thu ngân sách. Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng ngày càng cao, khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực quan trọng của nền kinh tế.

Mã QR giúp du khách thuận tiện trong mua sắm. Ảnh: NAM HẢI

Thuận dòng chi tiêu của du khách

Dòng khách quốc tế gia tăng kéo theo nhu cầu thanh toán thuận tiện tại các điểm đến. Thanh toán QR xuyên biên giới đang mở rộng, giúp du khách sử dụng phương thức quen thuộc để chi tiêu tại Việt Nam.

Ngoài nguồn vốn, đối tác quốc tế có thể mang đến kinh nghiệm về công nghệ, quản trị và kiểm soát rủi ro...

Vốn nước ngoài chờ “cửa” vào ngân hàng Việt

Từ cuộc đàm phán tăng sở hữu tại VPBank đến kế hoạch bán vốn của nhiều ngân hàng, dòng vốn nước ngoài đang chờ những thỏa thuận đủ hấp dẫn để đi xa hơn vào thị trường Việt Nam. Nhưng những thương vụ được chờ đợi vẫn phải vượt qua câu hỏi khó nhất: Mức giá nào đủ để cả bên mua lẫn bên bán “gật đầu”?

Một góc trang trại của Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh.

Cuộc đua giành một biểu tượng

Việt Nam có nhiều mặt hàng nông sản mang về hàng tỷ USD mỗi năm. Nhưng trong khi thế giới cạnh tranh bằng chip hay trí tuệ nhân tạo, một cuộc đua khác cũng âm thầm diễn ra. Đó là cuộc đua giành quyền sở hữu những cái tên không thể sao chép.

Lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại 17 ngân hàng hiện dao động từ 7-13,2%/năm. Ảnh: NAM HẢI

Ngân hàng cũng “mắc kẹt” với lãi vay

Lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa ngân hàng hưởng chênh lệch lớn hơn. Lợi nhuận cao cũng chưa đủ để kết luận còn nhiều dư địa giảm lãi suất. Khả năng chia sẻ chi phí với người vay phụ thuộc vào giá vốn huy động, cơ cấu nguồn thu và rủi ro tín dụng của từng ngân hàng.

Bất ngờ “cổ dầu”

“Cổ dầu” là cách gọi của một số nhà đầu tư (NĐT) dành cho nhóm cổ phiếu (CP) ngành dầu khí. Trong khoảng hai tháng qua, đây là nhóm CP có suất sinh lời cao bậc nhất thị trường chứng khoán (TTCK).

Động lực tăng trưởng nhìn từ âm nhạc truyền thống

Các lĩnh vực nghệ thuật truyền thống, trong đó có âm nhạc, luôn đóng vai trò quan trọng không chỉ trong bảo tồn, phát triển văn hóa, mà còn góp phần tạo ra động lực cho tăng trưởng kinh tế, xây dựng thương hiệu cho quốc gia và địa phương.

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Đồng hành với quá trình đổi mới kinh tế nông thôn, dòng vốn tín dụng đóng vai trò làm “bà đỡ” giúp ngành nông nghiệp chuyển mình từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa và hội nhập quốc tế.

 Tính đến ngày 31/5/2026, Ngân hàng chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn.

Nhà chờ người mua, người mua chờ vốn

Trúng quyền mua nhà ở xã hội (NOXH) nhưng chưa thể vay vốn ưu đãi, nhiều gia đình đang lo ngại phải trả lại suất mua. Khi lịch thanh toán đã xác định mà thời điểm giải ngân còn bỏ ngỏ, vấn đề đặt ra là làm sao gắn tiến độ phát triển nhà ở với kế hoạch tín dụng.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Khởi đầu mới cho mối quan hệ cũ

Những năm gần đây, một số yếu tố đã đưa các quỹ đầu tư và công ty chứng khoán (CTCK) xích lại gần nhau hơn, hứa hẹn một thời kỳ “mặn nồng”.

Thách thức với bán lẻ đa trải nghiệm

Chỉ mới tháng 4 năm ngoái, hệ thống bán lẻ đa trải nghiệm Oh!Some xuất hiện tại Việt Nam với nhiều kỳ vọng. Nhưng chỉ sau hơn một năm hoạt động, những ngày gần đây đã xuất hiện thông tin về việc Oh!Some đóng một loạt cửa hàng đặt tại các trung tâm thương mại (TTTM) lớn.

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giúp các doanh nghiệp đầu tư trang thiết bị hiện đại. Ảnh: NAM ANH

Hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia dành 50 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn đầu tư đổi mới công nghệ trong đợt 1 năm 2026. Chính sách hỗ trợ tới 50% lãi suất được kỳ vọng giảm chi phí vốn, thúc đẩy doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư.

Khám, chữa bệnh tại một bệnh viện ngoài công lập. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng kênh vốn cho y tế tư nhân

Nhu cầu đầu tư lớn nhưng khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế đang là điểm nghẽn với y tế tư nhân. Mở rộng các kênh vốn, trong đó có cho thuê tài chính là một hướng tháo gỡ.

Các doanh nghiệp cần kê khai và nộp thuế đầy đủ với cơ quan quản lý. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nửa còn thiếu của cải cách môi trường kinh doanh

“Cửa vào” thị trường ngày càng rộng, nhưng “cửa ra” vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Khi đặt mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, cải cách môi trường kinh doanh phải bảo đảm cả việc thành lập lẫn rút lui khỏi thị trường đều minh bạch, nhanh gọn.