Sản xuất thông minh: Động lực mới hiện thực hóa Nghị quyết 57 trong ngành Công thương

Đối với ngành Công thương - khu vực đóng góp hơn 80% kim ngạch xuất nhập khẩu và giữ vai trò đầu tàu của nền kinh tế - đổi mới sản xuất thông minh không chỉ là xu hướng phát triển, mà đã trở thành yêu cầu chiến lược để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng nhanh và bền vững.

Bộ Công thương sẽ tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu trong những tháng cuối năm, hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA). (Ảnh: KHIẾU MINH)
Bộ Công thương sẽ tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu trong những tháng cuối năm, hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA). (Ảnh: KHIẾU MINH)

Từ Nghị quyết 57 đến yêu cầu kiến tạo một nền sản xuất mới

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được đánh giá là một trong những quyết sách có ý nghĩa chiến lược, đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong tư duy phát triển của Đảng.

Khác với cách tiếp cận trước đây coi khoa học và công nghệ chủ yếu là lĩnh vực hỗ trợ phát triển, Nghị quyết 57 xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh, muốn đất nước phát triển nhanh phải tạo được bước đột phá về thể chế, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; phải chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm của mọi chính sách.

Tinh thần đó không chỉ mở ra một định hướng phát triển mới mà còn đặt ra yêu cầu đối với từng bộ, ngành phải nhanh chóng cụ thể hóa chủ trương của Đảng thành các chương trình hành động có khả năng tạo ra giá trị thực tiễn.

Đối với Bộ Công thương, điều này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, yêu cầu giảm phát thải ngày càng khắt khe, cùng với sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và Internet vạn vật, mô hình sản xuất truyền thống đang bộc lộ nhiều giới hạn.

Chỉ những doanh nghiệp làm chủ được công nghệ, dữ liệu và năng lực đổi mới sáng tạo mới có thể nâng cao năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Chính vì vậy, việc phát triển sản xuất thông minh không đơn thuần là câu chuyện ứng dụng công nghệ, mà là quá trình tái cấu trúc toàn bộ phương thức sản xuất, quản trị và mô hình kinh doanh.

Đảng ủy Bộ Công thương đưa Nghị quyết vào thực tiễn

Quán triệt tinh thần chỉ đạo của Trung ương, Đảng ủy Bộ Công thương đã lãnh đạo các cấp ủy, đơn vị trực thuộc xây dựng chương trình hành động nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 57 gắn với nhiệm vụ phát triển ngành.

Thay vì triển khai riêng rẽ các chương trình về chuyển đổi số, tiết kiệm năng lượng, sản xuất sạch hơn hay kinh tế tuần hoàn, Bộ Công thương từng bước xây dựng một cách tiếp cận tổng thể, coi sản xuất thông minh là điểm hội tụ của chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

4-1784540532372-2144425532258970042-5403002401184974723-8cc134dc75ad77f7e37ba4bc74334cb6.jpg
Bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương) khảo sát việc khoa học công nghệ của PV GAS. (Ảnh: ĐỖ BẢO)

Việc Bộ Công thương ban hành Quyết định số 2708/QĐ-BCT năm 2025 về Chương trình thúc đẩy sản xuất thông minh và chuyển đổi số trong các lĩnh vực của ngành Công thương chính là bước cụ thể hóa quan trọng. Chương trình không chỉ hướng đến lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo mà còn mở rộng sang năng lượng và thương mại, hình thành nền tảng chuyển đổi đồng bộ trong toàn ngành.

Theo bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của quá trình chuyển đổi, còn Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua hoàn thiện thể chế, xây dựng tiêu chuẩn, phát triển hệ sinh thái và hỗ trợ doanh nghiệp phù hợp với mức độ trưởng thành số của từng đơn vị.

Đây cũng là điểm khác biệt trong cách tiếp cận mới: Thay vì hỗ trợ dàn trải, chính sách được thiết kế dựa trên nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, giúp chuyển đổi số đi vào chiều sâu, tạo ra giá trị thực chất.

Dữ liệu và thể chế - hai nền tảng của nền công nghiệp số

Một trong những điểm đáng chú ý của quá trình chuyển đổi hiện nay là sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, theo tham luận của Tiến sĩ Hồ Đức Thắng, Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia, mức độ sử dụng AI cao chưa đồng nghĩa với năng suất cao. Khoảng cách lớn nhất hiện nay không còn nằm ở khả năng tiếp cận công nghệ mà nằm ở năng lực chuyển hóa công nghệ thành giá trị thực tế.

Ông chỉ ra rằng năng suất từ AI được quyết định bởi bốn yếu tố gồm công nghệ, dữ liệu, quy trình và con người. Quan hệ giữa bốn yếu tố này gần giống một phép nhân hơn là phép cộng: Chỉ cần một mắt xích yếu thì hiệu quả của toàn bộ hệ thống sẽ giảm mạnh.

kh2.jpg
Khoảng cách lớn nhất hiện nay không còn nằm ở khả năng tiếp cận công nghệ mà nằm ở năng lực chuyển hóa công nghệ thành giá trị thực tế. (Ảnh: ĐỖ BẢO)

Điều này cũng lý giải vì sao nhiều doanh nghiệp đầu tư lớn cho AI nhưng hiệu quả chưa tương xứng. Nếu dữ liệu không chính xác, quy trình không thay đổi, người lao động thiếu kỹ năng kiểm chứng và doanh nghiệp chưa có cơ chế quản trị phù hợp thì AI chỉ giúp hoàn thành công việc nhanh hơn chứ chưa tạo ra năng suất mới.

Nhìn dưới góc độ ngành Công thương, AI chỉ phát huy giá trị khi giúp tối ưu vận hành nhà máy, giảm tiêu hao nguyên liệu, dự báo nhu cầu thị trường, tối ưu chuỗi cung ứng và hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định nhanh, chính xác hơn. Một trong những thông điệp đáng chú ý được các chuyên gia nhấn mạnh là dữ liệu sẽ trở thành tài nguyên chiến lược của nền sản xuất hiện đại.

Doanh nghiệp có thể sở hữu lượng dữ liệu rất lớn nhưng nếu dữ liệu phân tán, thiếu chuẩn hóa, không bảo đảm tính chính xác thì vẫn không thể khai thác hiệu quả.

Trong kỷ nguyên AI, lợi thế cạnh tranh không thuộc về doanh nghiệp có nhiều dữ liệu nhất mà thuộc về doanh nghiệp có dữ liệu sạch, dữ liệu tin cậy và biết biến dữ liệu thành tài sản phục vụ quản trị.

Song song với dữ liệu là yêu cầu hoàn thiện thể chế. Theo Tiến sĩ Hồ Đức Thắng, thể chế không chỉ nhằm kiểm soát rủi ro mà còn phải mở đường cho đổi mới sáng tạo, giảm sự bất định để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ. Một khung pháp lý rõ ràng giúp doanh nghiệp yên tâm đổi mới, đồng thời bảo đảm trách nhiệm và an toàn trong quá trình ứng dụng AI.

Đây cũng là tư duy phù hợp với yêu cầu cải cách thể chế mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh, coi thể chế là động lực của phát triển chứ không chỉ là công cụ quản lý.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu thực hiện nghi thức kích hoạt Tổng đài ứng dụng trí tuệ nhân tạo và thông tin thuế qua nền tảng thanh toán số. (Ảnh: Lê Tú)

Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ra mắt Tổng đài AI và nền tảng thanh toán số

Ngày 8/8, Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ra mắt và vận hành Tổng đài AI và tích hợp thông tin thuế lên các nền tảng thanh toán số nhằm hỗ trợ người nộp thuế tra cứu nhanh chóng, chính xác và an toàn. Hoạt động này triển khai khi kết quả thu ngân sách 7 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 466 nghìn tỷ đồng, tăng 24,5% so cùng kỳ năm 2025.

Hiện nay một số tuyến phố nằm trong khu đô thị mới thường xuyên xảy ra tình trạng ô-tô đỗ tràn lan trên đường. Nguyên nhân xuất phát từ việc dự án khu đô thị chưa hoàn thiện nhưng chủ đầu tư đã cho khách hàng mua nhà vào sử dụng.

Gỡ “nút thắt” quản lý hạ tầng tại các khu đô thị mới: Cần giải pháp quyết liệt, đồng bộ

Việc chậm bàn giao hạ tầng kỹ thuật tại các khu đô thị ở phường Định Công (Hà Nội) đang tạo “khoảng trống” pháp lý, gây khó khăn cho quản lý trật tự đô thị, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và phòng cháy, chữa cháy, đòi hỏi giải pháp quyết liệt, đồng bộ từ các bên liên quan.

Một góc Quảng trường xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Ninh Phước: Từ vùng quê nông nghiệp hướng đến đô thị tương lai

Từ những cánh đồng măng tây xanh mướt, vườn nho trĩu quả đến những tuyến đường đang rộng mở, nhà cửa khang trang và nhịp thương mại ngày một sôi động, xã Ninh Phước (Khánh Hòa) đang chuyển mình từ một vùng quê nông nghiệp, đậm đà bản sắc văn hóa Chăm sang một diện mạo mới năng động hơn, hiện đại hơn.

Lễ ký kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm nhãn giữa các hợp tác xã, nhà vườn lớn và các doanh nghiệp tiêu thụ trong nước và xuất khẩu, nhằm thúc đẩy đầu ra bền vững cho sản phẩm nhãn lồng Hưng Yên. (Ảnh: BCT cung cấp)

Nâng tầm thương hiệu nhãn lồng Hưng Yên từ không gian mạng đến thị trường xuất khẩu

Với sự tham gia của các KOL, KOC, nhà sáng tạo nội dung, hợp tác xã và doanh nghiệp, chuỗi livestream quảng bá nhãn lồng và nông sản tiêu biểu đang trở thành một trong những điểm nhấn nổi bật của Lễ hội và Xúc tiến thương mại Nhãn lồng Hưng Yên năm 2026, mở thêm kênh tiếp cận người tiêu dùng trên môi trường thương mại điện tử.

Ủy ban Cạnh tranh quốc gia xử phạt Grab 1,36 tỷ đồng. (Ảnh: KIM DUNG)

Ủy ban Cạnh tranh quốc gia xử phạt Grab 1,36 tỷ đồng

Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, Bộ Công thương vừa xử phạt 1,36 tỷ đồng đối với Công ty trách nhiệm hữu hạn Grab do hàng loạt vi phạm, trong đó có những vấn đề liên quan sử dụng thông tin người dùng, quảng bá qua người có ảnh hưởng và hiển thị kết quả đánh giá.

Người dân được thấy những cây sâm Ngọc Linh.

Đà Nẵng tạo động lực phát triển ngành dược liệu

Lễ hội sâm Ngọc Linh và Dược liệu quốc tế Đà Nẵng 2026 đã ghi nhận nhiều kết quả nổi bật, góp phần quảng bá giá trị của sâm Ngọc Linh, mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực dược liệu và tạo nền tảng để thành phố từng bước khẳng định vị thế là trung tâm dược liệu của cả nước.

Lễ hội thu hút nhiều du khách đến tham quan. (Ảnh: QUÝ NGỌC)

Hấp dẫn lễ hội trái cây của xã miền núi Lâm Đồng

Sáng 8/8, Ủy ban nhân dân xã La Dạ (tỉnh Lâm Đồng) tổ chức khai mạc Lễ hội trái cây lần thứ I với chủ đề “Hương sắc La Dạ-Trái ngọt vươn xa”, thu hút hơn 1.000 người đến tham quan. Đây là sự kiện văn hóa, kinh tế và du lịch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước ngoặt trên hành trình phát triển mới của La Dạ.

Tây Ninh bảo đảm nguồn cung năng lượng - một trong những điều kiện tiên quyết để duy trì tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các dòng vốn đầu tư mới.

Tây Ninh gỡ điểm nghẽn năng lượng, mở đường tăng trưởng

Để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng, Tây Ninh đang tập trung tháo gỡ vướng mắc tại các dự án nguồn, lưới điện trọng điểm; đẩy nhanh Nhà máy điện khí LNG Long An I và II, bổ sung nguồn điện sạch, phát triển đồng bộ hạ tầng truyền tải, tạo nền tảng bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Ông Nguyễn Quang Duy, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Doanh nhân trẻ Khánh Hòa, giới thiệu tiềm năng của địa phương với đối tác, khách hàng. (Ảnh: DTGROUP)

Khánh Hòa: Doanh nghiệp gặp khó, kiến nghị cơ chế tiếp sức phục hồi sản xuất

Từ việc khó khăn tiếp cận vốn, vướng mắc thủ tục đất đai, thuế đến áp lực tuyển dụng lao động, tiền lương…, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đang phải xoay xở để vượt khó, duy trì sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, nhất là sau khi tỉnh thực hiện sáp nhập địa giới hành chính.

Việt Nam đang trở thành điểm hấp dẫn với các đơn vị tư vấn quốc tế. (Ảnh: HNV)

Phát triển theo chiều sâu - Động lực mới gia tăng sức hấp dẫn của thị trường bất động sản Việt Nam với các đối tác quốc tế

Nhiều năm qua, cùng với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), các quỹ đầu tư hay các tập đoàn phát triển bất động sản quốc tế, một xu hướng mới đang dần hình thành và ngày càng rõ nét khi Việt Nam đang trở thành điểm đến của các đơn vị tư vấn, quy hoạch, kiến trúc và thiết kế có thương hiệu trên thế giới.

Khách hàng quét mã VietQR Global thanh toán tại điểm bán hàng. (Ảnh: QUỲNH TRANG)

“Lá chắn” bảo vệ thanh toán số

Tội phạm tài chính trên không gian số thay đổi rất nhanh, từ chiếm quyền tài khoản, giả mạo danh tính đến thao túng tâm lý để chính người dùng tự thực hiện giao dịch. Ngành ngân hàng đang từng bước thiết lập một “lá chắn” nhiều tầng cho hệ sinh thái thanh toán số.

Phát triển vườn hồ tiêu bền vững trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh: MINH ANH)

Gia tăng áp lực cạnh tranh tại thị trường EU

Sáu tháng đầu năm 2026, xuất khẩu nông sản sang Liên minh châu Âu (EU) tăng 2,2% so cùng kỳ năm 2025. Dù ghi nhận tăng trưởng nhưng thị trường này cũng đang tạo ra nhiều áp lực cạnh tranh cho doanh nghiệp xuất khẩu từ chính sách đa dạng nguồn cung cũng như yêu cầu cao hơn về truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.

Cả nước hiện có hơn 80.300 tàu cá đăng ký, được cập nhật thông tin trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. (Ảnh minh họa: TRẦN TRUNG HIẾU)

Quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU

Thực hiện quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trong năm 2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU yêu cầu từ nay đến ngày 31/8 phải tạo chuyển biến thực chất, xây dựng kế hoạch hành động theo các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) và nền tảng quản lý nghề cá thống nhất trên toàn quốc.

Các phương tiện xe máy sẵn sàng thi công để sớm đưa dự án đi vào hoạt động. (Ảnh: LÂM QUANG HUY)

Khởi công Nhà máy sản xuất vật liệu thạch anh siêu tinh khiết Vietnam Wafer tại Quảng Trị

Từ khi Vietnam Wafer đề xuất ý tưởng đầu tư đến khi được chấp thuận chủ trương đầu tư chỉ vừa tròn 15 ngày. Đây là một trong những dự án có thời gian xử lý thủ tục đầu tư nhanh nhất của tỉnh Quảng Trị, thể hiện quyết tâm cải cách hành chính, xây dựng chính quyền phục vụ và đồng hành cùng doanh nghiệp.