Gia tăng áp lực cạnh tranh tại thị trường EU

Sáu tháng đầu năm 2026, xuất khẩu nông sản sang Liên minh châu Âu (EU) tăng 2,2% so cùng kỳ năm 2025. Dù ghi nhận tăng trưởng nhưng thị trường này cũng đang tạo ra nhiều áp lực cạnh tranh cho doanh nghiệp xuất khẩu từ chính sách đa dạng nguồn cung cũng như yêu cầu cao hơn về truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.

Thứ Bảy, ngày 08/08/2026 - 07:18

Phát triển vườn hồ tiêu bền vững trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh: MINH ANH)

Theo ông Trần Ngọc Quân, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU, xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản chủ lực sang EU hiện vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tính riêng bốn tháng đầu năm nay, xuất khẩu cà-phê đạt 1,2 tỷ euro, tăng 22% so với cùng kỳ năm 2025; hạt điều đạt 289 triệu euro, tăng 12%; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 149 triệu euro, tăng 65%; thủy sản đạt 309,3 triệu euro, tăng 1%.

Ở từng thị trường, nhiều mặt hàng tiếp tục khẳng định vị thế. Tại Đức, trong ba tháng đầu năm 2026, nước này nhập khẩu 20.126 tấn hạt điều từ các nước ngoài EU, trị giá hơn 150 triệu USD, tăng 30,3% về lượng và 33,4% về trị giá so cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, Việt Nam tiếp tục là nhà cung cấp lớn nhất với 14.296 tấn, trị giá 106,8 triệu USD. Thị phần hạt điều Việt Nam tại Đức tăng từ 55,7% trong quý I/2025 lên 59,9% trong quý I/2026, cho thấy nguồn cung ổn định và uy tín ngày càng được củng cố tại thị trường tiêu thụ lớn nhất châu Âu.

Đối với hồ tiêu, mặc dù nhu cầu nhập khẩu của EU giảm, Việt Nam vẫn giữ vai trò nhà cung cấp hàng đầu. Năm tháng đầu năm 2026, EU nhập khẩu từ Việt Nam gần 19.000 tấn, trị giá 137,57 triệu USD, tăng 0,7% về lượng và tăng 0,6% về trị giá so cùng kỳ năm 2025.

Lượng hồ tiêu EU nhập khẩu từ Việt Nam cao gấp nhiều lần nhập khẩu từ Brazil, Indonesia và Ấn Độ, tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của Việt Nam trong chuỗi cung ứng hồ tiêu của EU.

Tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản những tháng cuối năm 2026

30/07/2026 19:48

Tuy nhiên, cùng với sự chuyển hướng xuất khẩu của nhiều quốc gia, nông sản Việt Nam đang chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn. Với mặt hàng hạt điều, các quốc gia Tây Phi như Bờ Biển Ngà và Nigeria đang đẩy mạnh đầu tư chế biến sâu thay vì chỉ xuất khẩu điều thô. Việc gia tăng năng lực chế biến ngay tại nguồn vừa nâng cao giá trị gia tăng vừa giúp rút ngắn thời gian vận chuyển sang châu Âu, tạo ra lợi thế lớn.

Riêng tại Đức, thị phần hạt điều của Bờ Biển Ngà đã tăng từ 16,9% lên 21,5% chỉ sau một năm. Đối với hồ tiêu, dù vẫn dẫn đầu thị trường, thị phần của Việt Nam trong tổng lượng nhập khẩu của EU cũng ghi nhận giảm do chính sách đa dạng hóa nguồn hàng nhập khẩu.

Bên cạnh vấn đề nguồn cung, doanh nghiệp Việt Nam còn phải đối mặt với áp lực chi phí logistics và các tiêu chuẩn thị trường ngày càng nghiêm ngặt từ EU.

Bà Võ Thị Ngọc Diệp, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan cho rằng: Một trong những thách thức lớn đối với hàng hóa Việt Nam khi muốn thâm nhập sâu vào EU là các yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững và minh bạch chuỗi cung ứng.

Trong thời gian qua, EU tiếp tục hoàn thiện và triển khai nhiều chính sách mới như mở rộng Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), thúc đẩy thực hiện Quy định chống phá rừng (EUDR), siết chặt quy định về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đối với nông sản, tăng cường yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, kinh tế tuần hoàn và các tiêu chí môi trường, xã hội, quản trị (ESG).

Đây là xu hướng chuyển từ kiểm soát chất lượng sản phẩm sang kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải thích ứng sớm. “Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng tại nhiều thị trường trong khu vực vẫn còn rộng mở. Đơn cử như Hà Lan, dự báo kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Hà Lan trong cả năm 2026 có thể duy trì mức tăng khoảng 18-22%, trong đó các nhóm hàng nông nghiệp có dư địa tăng trưởng tốt gồm đồ gỗ, rau quả nhiệt đới, thực phẩm chế biến. Bên cạnh hoạt động hàng hải qua Eo biển Hormuz dần được khôi phục, góp phần giảm áp lực logistics, đường bay thẳng Hà Nội-Amsterdam khai trương từ ngày 16/6/2026 cũng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy giao thương, đầu tư và mở rộng cơ hội đưa nhiều mặt hàng nông sản giá trị cao của Việt Nam vào thị trường Hà Lan cũng như toàn EU”, bà Diệp nhận định.

Về vấn đề tận dụng Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) trong xuất khẩu, ông Trần Ngọc Quân, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU phân tích: Nhu cầu hàng hóa của Việt Nam tại EU ngày càng tăng và Hiệp định EVFTA đang phát huy tốt vai trò mở cửa thị trường. Tuy nhiên, khi các biểu thuế ngày càng được tự do, hai bên cần rà soát, giải quyết những phát sinh mới của hoạt động thương mại, thí dụ như một số giống gạo mới được ưa chuộng hiện nay chưa được đưa vào EVFTA, các sản phẩm từ động vật vẫn chưa được xuất khẩu vào EU... Việc sớm hoàn thiện những nội dung này sẽ tạo “đòn bẩy” quan trọng, mở rộng cửa cho nông sản Việt Nam vào thị trường EU thời gian tới.

THÙY ANH