Ninh Phước: Từ vùng quê nông nghiệp hướng đến đô thị tương lai

Từ những cánh đồng măng tây xanh mướt, vườn nho trĩu quả đến những tuyến đường đang rộng mở, nhà cửa khang trang và nhịp thương mại ngày một sôi động, xã Ninh Phước (Khánh Hòa) đang chuyển mình từ một vùng quê nông nghiệp, đậm đà bản sắc văn hóa Chăm sang một diện mạo mới năng động hơn, hiện đại hơn.

Thứ Bảy, ngày 08/08/2026 - 18:14

Một góc Quảng trường xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Những đổi thay ấy tạo dựng nền tảng để Ninh Phước hướng tới mục tiêu trở thành phường, mở ra một không gian phát triển mới theo hướng đô thị hiện đại, văn minh và bền vững.

Từ vùng đất nông nghiệp giàu tiềm năng

Những ngày này, đi dọc các tuyến đường trên địa bàn Ninh Phước, dễ dàng cảm nhận nhịp sống đang chuyển động từng ngày. Những vùng sản xuất nông nghiệp được đầu tư bài bản hơn; các mô hình ứng dụng công nghệ cao từng bước mở rộng; hoạt động thương mại, dịch vụ ngày càng sôi động. Xen giữa những cánh đồng, vườn cây là những khu dân cư đang dần khang trang, tạo nên bức tranh giao thoa giữa một vùng quê truyền thống và diện mạo đô thị đang hình thành.

Đồng chí Nguyễn Hữu Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Ninh Phước cho biết, xã được thành lập trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của các xã Phước Thuận, Phước Hải và thị trấn Phước Dân. Đây là địa bàn có nhiều lợi thế về vị trí địa lý, đất đai, hạ tầng, nguồn nhân lực và truyền thống văn hóa, tạo dư địa lớn để phát triển kinh tế-xã hội.

Từ lâu, Ninh Phước được biết đến là một trong những vùng sản xuất nông nghiệp quan trọng. Những cánh đồng sản xuất, chăn nuôi gia súc ứng dụng công nghệ cao đang góp phần nâng cao giá trị trên từng đơn vị diện tích.

Điều đáng ghi nhận là nông nghiệp nơi đây không còn đơn thuần dừng lại ở khâu sản xuất. Các sản phẩm OCOP, công nghiệp chế biến và liên kết sản xuất từng bước được chú trọng, mở ra hướng hình thành các chuỗi giá trị, nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho người dân.

Sản phẩm táo xanh trồng trong nhà màng được bao lưới chống các loại côn trùng phá hoại, cho năng suất cao.

Nếu nông nghiệp tạo nên sức sống kinh tế thì văn hóa lại tạo nên chiều sâu cho vùng đất. Ninh Phước là nơi hội tụ những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Chăm được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Ở làng gốm Bàu Trúc, những đôi tay khéo léo vẫn miệt mài tạo hình từng sản phẩm bằng phương pháp thủ công truyền thống. Tại làng nghề Mỹ Nghiệp, những đường nét hoa văn trên từng tấm thổ cẩm tiếp tục được trao truyền, gìn giữ như những mạch nguồn văn hóa không bao giờ đứt.

Làng nghề truyền thống dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp được trao truyền, gìn giữ những đường nét hoa văn trên từng tấm thổ cẩm như những mạch nguồn văn hóa không bao giờ đứt.

Chính sự hòa quyện giữa nông nghiệp, làng nghề và văn hóa bản địa đang tạo cho Ninh Phước một lợi thế riêng để phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm. Những vườn nho, vườn táo, làng nghề truyền thống và không gian văn hóa Chăm hoàn toàn có thể trở thành những điểm đến hấp dẫn, góp phần đưa giá trị văn hóa, sản vật địa phương đến gần hơn với du khách.

Những nền tảng để hình thành đô thị

Từ những lợi thế sẵn có, Ninh Phước đang từng bước chuyển hóa tiềm năng thành động lực phát triển. Xã đã xây dựng và trình Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa dự thảo Đề án thành lập phường trên cơ sở giữ nguyên địa giới hành chính hiện nay.

Theo đề án, Ninh Phước đáp ứng đầy đủ 5/5 tiêu chuẩn, tương ứng 9/9 tiêu chí thành phần của đơn vị hành chính phường. Xã hiện có quy mô dân số hơn 71.000 người, diện tích tự nhiên hơn 65km²; được định hướng trở thành trung tâm hành chính, thương mại-dịch vụ của khu vực, giữ vai trò động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, thu hút đầu tư và mở rộng không gian đô thị.

Những kết quả đạt được những năm qua cho thấy Ninh Phước đã có bước chuyển đáng kể. Năm 2025, công nghiệp-xây dựng và dịch vụ chiếm 72,59% cơ cấu kinh tế; tỷ lệ lao động phi nông nghiệp đạt 70,46%; tổng thu ngân sách địa phương đạt 101,7% so tổng chi. Giai đoạn 2023-2025, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều của địa phương thấp hơn mức bình quân của tỉnh, trong khi thu nhập bình quân đầu người vượt mức trung bình toàn tỉnh.

Theo ông Quảng Thúc Đoan, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ninh Phước, địa phương đang tập trung phát huy đồng bộ các lợi thế về vị trí địa lý, kết cấu hạ tầng, nguồn nhân lực và bản sắc văn hóa để tạo động lực tăng trưởng. Cùng với duy trì đà phát triển kinh tế, Ninh Phước tiếp tục thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu theo hướng tăng tỷ trọng thương mại, dịch vụ và nông nghiệp công nghệ cao; quan tâm đầu tư cho giáo dục, y tế, văn hóa, an sinh xã hội; giữ vững quốc phòng, an ninh, tạo nền tảng cho quá trình phát triển nhanh và bền vững.

Phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm tại các vườn nho, vườn táo, làng nghề truyền thống và không gian văn hóa Chăm ở xã Ninh Phước đang trở thành những điểm đến hấp dẫn, góp phần đưa giá trị văn hóa, sản vật địa phương nâng lên.

Mở cánh cửa đô thị

Theo phương án đề xuất, phường Ninh Phước sẽ được thành lập trên cơ sở giữ nguyên toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số và địa giới hành chính hiện có. Đây không đơn thuần là sự thay đổi về tên gọi hay cấp hành chính. Sâu xa hơn, đó là bước chuyển về tư duy phát triển, phù hợp quá trình đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ trên địa bàn.

Khi trở thành phường, yêu cầu đặt ra đối với Ninh Phước sẽ cao hơn, toàn diện hơn. Công tác quy hoạch, quản lý đất đai, trật tự xây dựng, đầu tư hạ tầng, bảo vệ môi trường phải được thực hiện đồng bộ, bài bản; cải cách hành chính, chuyển đổi số và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp cũng phải được nâng lên tương xứng với mô hình chính quyền đô thị.

Đổi lại, một khi các điều kiện được hoàn thiện, Ninh Phước sẽ có thêm cơ hội khai thác hiệu quả các nguồn lực, gia tăng sức hấp dẫn đầu tư, thúc đẩy thương mại, dịch vụ và công nghiệp, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội cũng từng bước được đầu tư theo hướng đồng bộ, hiện đại hơn.

Với người dân, kỳ vọng ấy được gửi gắm từ những điều rất cụ thể. Ông Phan Minh Tùng, Bí thư Chi bộ thôn Vạn Phước chia sẻ: “Tôi rất đồng tình và kỳ vọng vào chủ trương. Khi được nâng cấp, địa phương sẽ có thêm điều kiện khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế sẵn có; thu hút và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư. Đây là cơ hội để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới”.

Phía trước, hành trình từ một vùng quê nông nghiệp trở thành đô thị, Ninh Phước phải làm thế nào để sự phát triển ấy thật sự nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo sinh kế bền vững và giữ được những giá trị văn hóa đã làm nên bản sắc.

Sau khi được thành lập, phường Ninh Phước sẽ phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: huy động nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng theo định hướng đô thị; tăng cường quản lý quy hoạch, đất đai, trật tự xây dựng và bảo vệ môi trường; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng chính quyền đô thị hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Từ những cánh đồng xanh, những vườn nho trĩu quả và những làng nghề lưu giữ hồn văn hóa Chăm, Ninh Phước đang đứng trước một bước chuyển mới. Những thành quả được vun đắp qua nhiều năm chính là hành trang để địa phương tự tin bước vào chặng đường phát triển với tầm nhìn rộng hơn.

Ninh Phước mở rộng không gian phát triển mới, phát huy tối đa tiềm năng, đánh thức các nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mạnh mẽ hơn từ một vùng nông nghiệp hướng tới một đô thị năng động, văn minh.

Mục tiêu trở thành phường, không chỉ là đích đến về mặt hành chính. Đó còn là cơ hội để Ninh Phước tái định vị mình trong không gian phát triển mới, phát huy tối đa tiềm năng, đánh thức các nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mạnh mẽ hơn từ một vùng quê giàu truyền thống nông nghiệp, hướng tới một đô thị năng động, văn minh, nơi những giá trị truyền thống được gìn giữ trong nhịp sống hiện đại và khát vọng phát triển được hiện thực hóa bằng những đổi thay trên từng con đường, từng khu dân cư, từng cánh đồng.

NGUYỄN TRUNG-TUẤN HỮU