Rực rỡ mùa hoa hoàng đầu ấn

Bất chấp cái nắng cháy da ở vùng Đồng Tháp Mười, những cô gái miền Tây vẫn thướt tha trong bộ áo dài, áo bà ba, ghi lại những khoảnh khắc đẹp giữa rừng hoa hoàng đầu ấn rực rỡ. Mỗi mùa hoa qua đi, lữ khách lại nao nao nhung nhớ.
Du khách với hoa hoàng đầu ấn. (Ảnh LÊ THÀNH TRÍ)
Du khách với hoa hoàng đầu ấn. (Ảnh LÊ THÀNH TRÍ)

Để đến được phân khu A4 - nơi có 20 ha hoa hoàng đầu ấn khoe sắc vàng trên nền xanh rừng tràm của khu Ramsa thứ 2.000 của thế giới, phải di chuyển bằng nhiều phương tiện khác nhau như xe gắn máy, tắc ráng và cuối cùng là máy cày. Hôm chúng tôi đến Vườn quốc gia Tràm Chim, huyện Tam Nông (Đồng Tháp), cũng là những ngày cuối khép lại tour tham quan hoa hoàng đầu ấn.

Anh Minh Chánh, một người làm công tác bảo vệ Vườn quốc gia Tràm Chim hơn 20 năm, cũng là người lái chiếc máy cày đưa chúng tôi vào khu vực có những luống hoa hoàng đầu ấn cuối cùng. Anh Chánh tiếc nuối kể rằng: “Mùa hoa năm nay kết thúc sớm quá. Mới mấy ngày trước tôi còn chở các đoàn khách, đoàn làm MV ca nhạc vào quay, chụp ảnh đẹp lắm”.

Càng đi sâu về phía rừng tràm, trước mắt chúng tôi không chỉ là những cánh chim đang chao liệng, không chỉ là những vạt rừng tràm xanh bạt ngàn mà còn là những khóm hoa vàng cuối mùa. Mặc dù không rực rỡ, óng ánh như những ngày đầu nở hoa đồng loạt, nhưng cũng đủ gợi lên một không gian thiên nhiên đậm chất hoang sơ, quyến rũ. Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn và Hợp tác quốc tế của Vườn Quốc gia Tràm Chim Đoàn Văn Nhanh cho biết, hoàng đầu ấn là loài hoa đặc thù của vùng đất phèn Đồng Tháp Mười xa xưa. Hoàng đầu ấn chỉ sống được ở khu vực còn độ phèn rất cao, có lớp đất mùn phía trên, có độ ẩm và phải có bề thảm thực vật thông thoáng.

Hiện nay, loài hoa này chỉ còn ở Vườn quốc gia Tràm Chim. Hoàng đầu ấn có sức sống rất mãnh liệt. Cuối mùa hoa rũ tàn nhưng đã kịp gieo những hạt giống xuống nền đất, ẩn dật nhiều tháng ròng, chờ cơ hội tái sinh. Khoảng tháng 6, tháng 7 hằng năm, nếu trong điều kiện mưa làm đất ẩm, không ngập nước thường xuyên thì những hạt hoa hoàng đầu ấn rơi rụng trước đó, sẽ nảy mầm. Sau đó, khoảng tháng 12 đến tháng 1, mực nước ở Tràm Chim hạ xuống thì hoàng đầu ấn phát lên”, ông Nhanh nói.

Theo ông Nhanh, hoa hoàng đầu ấn thuộc dạng rễ chùm cho nên không đi sâu xuống đất, khi điều kiện đất khô một thời gian thì hoa cũng kết thúc sớm; do đó, giai đoạn khai thác du lịch tốt nhất khoảng trên dưới một tháng. Hoàng đầu ấn là một trong những loại hoa đặc biệt nhất ở Việt Nam. Hoa mọc tự nhiên, khoe sắc trong thời gian từ một đến hai tháng. Hoàng đầu ấn thường nở vào 9 giờ 30 phút và tồn tại đến tầm 13 giờ 30 phút, có thời điểm nở kéo dài đến 14 giờ 30 phút. Hoa được gọi tên là hoàng đầu ấn vì sắc hoa có mầu vàng, khi nở trổ ra thành nhiều búp nhìn như một chiếc ấn nhỏ được gắn trên một chiếc thân trong dài khoảng 10-20 cm. Trong 10 ngày đầu, hoa hoàng đầu ấn trổ đồng loạt sẽ tạo hương rất thơm. Khi ấy, khoảng 9 giờ 30 phút đến 11 giờ, những loài ong, bướm và các loài côn trùng khác tìm đến hút phấn, mật trong hoa.

Du khách khi tới Đồng Tháp Mười vào thời điểm này sẽ dễ dàng cảm nhận được sắc và mùi thơm của hoàng đầu ấn. Do năm nay mực nước thấp hơn những năm trước, mùa hoa năm nay kết thúc sớm. Cũng tại khu vực hoa hoàng đầu ấn, các nhà nghiên cứu ghi nhận có sự xuất hiện của một số loài thú, hơn 50 loài chim, trong đó có 40 loài chim ăn côn trùng làm tổ dưới đất và thảm thực vật để sinh sản. Điều này càng tạo nên sự tò mò, thích thú cho du khách khi đến tham quan, chụp ảnh hoa hoàng đầu ấn và tìm hiểu về hệ sinh thái của Vườn quốc gia Tràm Chim.

Ông Đoàn Văn Nhanh cho biết, năm 2024, Vườn quốc gia Tràm Chim sẽ phục hồi hoa hoàng đầu ấn tại hai phân khu A5 và A3, thay vì A4 như hiện nay. Riêng phân khu A5 sẽ kết hợp quảng bá, khai thác du lịch phục vụ khách tham quan hoa hoàng đầu ấn, vì phân khu này du khách dễ tiếp cận tham quan hơn nhờ đường đi thuận tiện.

Giám đốc Khu du lịch Tràm Chim Lê Hoàng Long cho biết, từ năm 2015, Khu du lịch Tràm Chim quyết định mở dịch vụ tham quan hoa hoàng đầu ấn. Nhờ loài hoa này mà nhiều du khách đã tìm đến Vườn quốc gia Tràm Chim nhiều hơn so với trước đây. Năm nay, mùa hoa hoàng đầu ấn đẹp nhất, trổ nhiều nhất trong các năm khai thác tham quan du lịch. Chỉ một thời gian rất ngắn đưa vào phục vụ du lịch, dù đường đi không thuận lợi, kèm theo thời tiết nắng nóng, khu du lịch vẫn thu hút rất đông du khách trong và ngoài tỉnh tìm đến tham quan.

Có thể bạn quan tâm

Du khách tham quan Vườn sinh thái Chala Farm tại phường biên giới Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp.

Khai thác lợi thế du lịch vùng biên

Tỉnh Đồng Tháp đang từng bước khai thác lợi thế du lịch vùng biên giới với các mô hình nông nghiệp, sinh thái kết hợp trải nghiệm. Tại phường Hồng Ngự, xã Thường Phước, xã Tân Hồng... nhiều điểm mới được hình thành, góp phần đa dạng sản phẩm du lịch, tạo thêm sinh kế cho người dân, thúc đẩy phát triển khu vực biên giới.

Các đại biểu tìm hiểu sản phẩm từ trái mít tại xã Cái Ngang. (Ảnh: DUYÊN BÙI)

Kết nối nguồn lực xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm từ trái mít

Ngày 11/8, Ủy ban nhân dân xã Cái Ngang, tỉnh Vĩnh Long và Food Bank Việt Nam, Dự án Jackfruit Việt Nam phối hợp ra mắt Dự án Đổi mới sáng tạo và Phát triển ngành hàng Mít Việt Nam đánh dấu bước khởi đầu cho chiến lược xây dựng hệ sinh thái phát triển ngành hàng mít nhằm nâng cao giá trị nông sản và phát triển bền vững.

Cây khóm giúp người dân ấp Xẻo Gia có thu nhập ổn định.

Ngọt ngào hương khóm đất phèn

Xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang từng là vùng “rốn phèn” miệt U Minh. Nơi đây, cây trồng vốn khó phát triển bởi nguồn nước nhiễm phèn quanh năm.

Khách du lịch khám phá các kênh, rạch nhỏ tại khu vực phường An Hội (tỉnh Vĩnh Long).

Một thoáng Hàm Luông

Giữa nhịp sống ngày càng hối hả, những chuyến du ngoạn trên sông Hàm Luông mang đến cho du khách cảm giác thư thái, bình yên và cơ hội cảm nhận trọn vẹn nhịp sống miệt vườn Nam Bộ.

Ngư dân xã biển Bình Đại (tỉnh Vĩnh Long) tổ chức Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải.

Rộn ràng Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải ở Bình Đại

Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải năm 2026 tại xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long diễn ra trong không khí trang nghiêm, đậm đà bản sắc văn hóa của cư dân vùng biển. Lễ hội là dịp để ngư dân tri ân cá Ông - vị thần hộ mệnh theo tín ngưỡng dân gian và gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, quảng bá tiềm năng kinh tế biển.

Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng - địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng.

Cù lao xanh bình yên giữa dòng sông Hậu

Nằm giữa dòng sông Hậu, được bồi đắp quanh năm, cù lao xã Mỹ Hòa Hưng (tỉnh An Giang), quê hương của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, được xem là một trong những vùng đất xanh, trù phú của tỉnh.

Sản phẩm ong rừng U Minh Thượng được trưng bày tại các hội chợ thương mại.

Hương ong rừng U Minh Thượng bay xa

Từ nghề gác kèo ong truyền thống truyền đời dưới tán rừng tràm, những người con của vùng đất U Minh Thượng đã và đang viết tiếp câu chuyện khởi nghiệp.

Nghề làm bánh phồng gắn bó với nhiều thế hệ ở địa phương.

Giữ hương bánh phồng Phú Mỹ

Giữa nhịp sống hối hả của vùng đất An Giang đang thay da, đổi thịt từng ngày, có một mùi hương nếp mới vẫn vẹn nguyên qua bao thế kỷ. Những người dân ở làng nghề bánh phồng Phú Mỹ cần mẫn, âm thầm giữ lại hồn quê cho xứ sở cù lao.

Trồng sen chậu tại cơ sở sản xuất hoa kiểng Duy Anh, phường Mỹ Ngãi, tỉnh Đồng Tháp.

Sen và khát vọng nâng tầm bản sắc địa phương

Sen đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng, gắn bó với vùng đất, con người Đồng Tháp. Những giá trị từ sen đã góp phần khơi dậy khát vọng đưa hình ảnh vùng đất sen hồng vươn xa trong giai đoạn phát triển mới. Loại cây này đang được nâng tầm thành nguồn lực cho phát triển kinh tế, du lịch.

Sinh viên học biểu diễn các nhạc cụ truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer.

Gìn giữ văn hóa Khmer Nam Bộ

Đại học Trà Vinh là cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nơi duy nhất trong cả nước được Chính phủ giao thực hiện nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực ngôn ngữ, văn hóa và nghệ thuật Khmer Nam Bộ.

Bông gòn phá vỏ nở bung ra.

Nhớ cây gòn tuổi thơ

Mỗi khi có dịp về quê, dọc theo triền lộ nhìn những cây gòn trổ trái chín vàng, treo lủng lẳng trên cao như “ổ bánh mì” dân dã, lòng tôi lại nao nao thương nhớ thuở thiếu thời. Ngày trước, loài cây này hiện diện khắp nẻo nông thôn, giờ đây lại trở thành miền ký ức của nhiều thế hệ.

Dù tuổi cao nhưng ông Phúc vẫn miệt mài lao động, sản xuất.

Vươn lên từ cây giống truyền thống

Ông Nguyễn Văn Phúc (sinh năm 1964, xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long) miệt mài lao động bằng nghề sản xuất cây giống truyền thống của địa phương, và là hội viên người cao tuổi tiêu biểu tại địa phương.

Lá trầu giúp nông dân có thu nhập ổn định.

Giữ màu xanh vườn trầu

Bên dòng sông Tiền êm ả chảy qua vùng đất cù lao An Giang, một số nông dân cao tuổi vẫn lẳng lặng bám đất giữ vườn trầu. Với họ, đây vừa là kế mưu sinh, vừa để giữ lại nghĩa tình thắm đượm mà tiền nhân để lại.

Nhãn Bạc Liêu từ lâu nổi tiếng trái to, ngọt lịm, thơm ngon (Ảnh CTV)

Gìn giữ vườn nhãn cổ 100 năm tuổi

Khu vực Bạc Liêu (nay thuộc tỉnh Cà Mau) từ lâu được đánh giá là nơi có nhiều điểm du lịch khá hấp dẫn. Đáng chú ý, tại vùng ven biển thuộc phường Hiệp Thành có vườn nhãn cổ tuổi đời hơn 100 năm. Chính quyền và các hộ dân nơi đây đang nỗ lực chăm sóc, gìn giữ vườn nhãn góp phần phát triển du lịch sinh thái.

Nghi thức trong Lễ Kỳ Yên tại đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long).

Độc đáo Lễ Kỳ Yên tại đình Phú Tự

Hằng năm, vào trung tuần tháng 3 âm lịch, đình Phú Tự (phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long) lại rộn ràng tổ chức Lễ Kỳ Yên. Trải qua nhiều thế hệ, Lễ Kỳ Yên là dịp cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, quốc thái dân an.

Khu tưởng niệm cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, một trong những công trình biểu tượng trưng bày và lưu giữ về văn hóa phi vật thể tại Cà Mau.

Văn hóa Cà Mau níu giữ cội nguồn, mở đường du lịch

Cà Mau đâu chỉ có rừng mặn hiên ngang chắn sóng, hay những vuông tôm trù phú vươn mình đón nắng. Vùng cực nam Tổ quốc còn ôm ấp một kho tàng văn hóa đồ sộ, là kết tinh từ mồ hôi và khát vọng của bao thế hệ đi mở cõi. Thế nhưng, guồng quay hối hả của đô thị hóa đang lặng lẽ bào mòn không gian văn hóa ấy.

Du khách trải nghiệm du lịch xanh, thân thiện với môi trường tại tỉnh Vĩnh Long.

Phát huy lợi thế, định hình du lịch xanh, có trách nhiệm

Phát huy lợi thế sinh thái sông nước, văn hóa bản địa và dư địa chuyển đổi số, tỉnh Vĩnh Long đang từng bước định hình hướng đi mới cho ngành du lịch theo mô hình xanh, tuần hoàn và bền vững. Qua đó, góp phần giữ gìn tài nguyên, bảo tồn tri thức bản địa, tạo động lực để du lịch địa phương phát triển.

Anh Danh Nghiệp hướng dẫn các em chơi nhạc ngũ âm tại chùa Sóc Sâu.

Gìn giữ “mạch nguồn” văn hóa truyền thống

Dưới mái chùa Sóc Sâu (xã Gò Quao, tỉnh An Giang) cổ kính, khi những cơn mưa chiều đầu mùa lất phất bay, tiếng nhạc ngũ âm lại vang lên rộn ràng. Ở đây, có một người trẻ đang âm thầm truyền dạy cho các em nhỏ cách yêu và giữ gìn thanh âm của dân tộc Khmer...

Du khách tham quan cánh đồng sen ở xã Đốc Binh Kiều, tỉnh Đồng Tháp.

Du lịch xanh từ kết hợp văn hóa, thiên nhiên bản địa

Tại tỉnh Đồng Tháp, nhiều hoạt động lễ hội, trải nghiệm được tổ chức gắn với không gian sinh thái, làng nghề và nông nghiệp bản địa. Những đường hoa, cánh đồng sen, đồng lúa, những phiên chợ quê đã được địa phương từng bước kết hợp lễ hội với trải nghiệm không gian thiên nhiên.

Một góc đình cổ Thoại Sơn.

Giá trị độc đáo của đình cổ Thoại Sơn

Đình Thoại Sơn tọa lạc bên triền núi Sập thuộc ấp Đông Sơn 1, xã Thoại Sơn, tỉnh An Giang, là biểu tượng thể hiện lòng tôn kính của nhân dân đối với Thoại Ngọc Hầu Nguyễn Văn Thoại. Với quy mô kiến trúc hoành tráng, chạm khắc mỹ thuật tinh xảo, đình Thoại Sơn là niềm tự hào của người dân địa phương.

Chùa Long Quang được xây dựng từ gỗ cây dừa rất độc đáo.

Chùa Dừa bên dòng Hàm Luông

Chùa Long Quang (thường được người dân địa phương gọi là chùa Dừa) tại xã Phước Mỹ Trung (tỉnh Vĩnh Long) nổi bật với kiến trúc độc đáo được tạo dựng gần như hoàn toàn từ gỗ dừa. Công trình là nơi sinh hoạt tôn giáo mang đậm dấu ấn văn hóa của vùng đất xứ Dừa, giúp gắn bó giữa đời sống tâm linh và môi trường tự nhiên.

Du khách tham quan, mua sắm tại chợ phiên Xóm Rẫy.

Chợ phiên Xóm Rẫy đậm chất miền Tây

Giữa cánh đồng Khóm 14, phường Mỹ Ngãi, tỉnh Đồng Tháp (cạnh tuyến đường N2), chợ phiên Xóm Rẫy thu hút đông đảo người dân và du khách với những quầy hàng bán rau củ, bánh dân gian và các sản phẩm OCOP do nông dân địa phương trực tiếp mang đến.

Nghề nuôi vịt chạy đồng nay đây mai đó cho nên mỗi cánh đồng đi qua đều in dấu mưu sinh.

Mưu sinh theo đàn vịt

Khi nhịp sống khắp các làng quê miền Tây chậm lại trong những ngày đầu năm mới, thì ở nhiều cánh đồng xa, vẫn có những mái lều bạt đơn sơ neo mình giữa nắng gió. Ở đó, những người nuôi vịt chạy đồng lặng lẽ đón Tết theo cách rất riêng: Bên đàn vịt hàng nghìn con, giữa mênh mang đồng nước.

Bên các nhánh sông Cửu Long là nơi trú ngụ của loài cá ngát.

Săn cá ngát bên dòng Cửu Long

Trên những nhánh sông Cửu Long chằng chịt, nghề săn cá ngát lặng lẽ tồn tại suốt hàng chục năm qua từng nuôi sống bao gia đình, nhưng nay đang dần mai một trước biến đổi khí hậu và cách đánh bắt tận diệt. Một số người vẫn giữ nghề, bám sông như lưu giữ những ký ức của thuở xa xưa cha ông đã mưu sinh.

Du khách viếng Miếu Bà Chúa Xứ tại Gò Tháp.

Nơi hội tụ di sản lịch sử và tín ngưỡng Nam Bộ

Hằng năm, Lễ giỗ Thiên hộ Dương, Đốc binh Kiều và Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp ở Khu di tích quốc gia đặc biệt Gò Tháp (xã Đốc Binh Kiều, tỉnh Đồng Tháp) luôn thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách thập phương. Đây là nơi lưu giữ giá trị văn hóa tín ngưỡng lâu đời và hiện đang được địa phương phát huy mạnh mẽ.