Quỹ học bổng Quốc gia góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực học bổng

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Nghị định ban hành Quy chế tổ chức, quản lý và sử dụng Quỹ học bổng Quốc gia để lấy ý kiến góp ý.

Thứ Tư, ngày 06/05/2026 - 12:05

Quỹ học bổng Quốc gia trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo theo quy định của Luật Giáo dục. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc xây dựng và ban hành Nghị định về Quỹ học bổng Quốc gia xuất phát từ yêu cầu hoàn thiện cơ chế chính sách về học bổng, cụ thể hóa các định hướng lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, hiện nay, hệ thống học bổng còn phân tán, nhiều chương trình chủ yếu mang tính ngắn hạn, chưa hình thành được cơ chế phát hiện sớm, bồi dưỡng liên tục và đầu tư có trọng tâm cho người học có tiềm năng; chưa có một đầu mối cấp quốc gia có đủ điều kiện pháp lý và tổ chức để điều phối, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực học bổng từ ngân sách nhà nước và xã hội.

Việc ban hành Nghị định nhằm thiết lập Quỹ học bổng Quốc gia với vai trò là công cụ chính sách cấp quốc gia, góp phần tạo đột phá trong phát hiện và bồi dưỡng nhân tài; hình thành cơ chế hỗ trợ người học theo lộ trình dài hạn, liên thông từ phổ thông đến sau đại học; huy động, điều phối và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực học bổng trong toàn hệ thống; tăng cường minh bạch, trách nhiệm giải trình và tránh trùng lặp chính sách.

Dự thảo tập trung thiết lập một cơ chế học bổng hiện đại, minh bạch và có khả năng vận hành linh hoạt. Theo đó, Quỹ hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng; các nguồn tài chính được quản lý, hạch toán, theo dõi riêng theo từng loại nguồn, bảo đảm công khai, minh bạch.

Dự thảo cũng đặt ra nguyên tắc không trùng lặp chính sách, không cấp trùng cùng nội dung chi và cùng thời gian hỗ trợ với các học bổng từ ngân sách nhà nước. Hoạt động của Quỹ gắn với cơ chế giám sát, hậu kiểm, trách nhiệm giải trình, quản trị dữ liệu và chuyển đổi số.

Một điểm đáng chú ý khác là cơ chế huy động đa dạng nguồn lực. Ngân sách nhà nước đóng vai trò hỗ trợ khởi tạo theo dự toán được giao. Cùng với đó, Quỹ có thể huy động tài trợ, đồng tài trợ, ủy thác, đóng góp tự nguyện từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật.

Theo dự thảo Nghị định, Quỹ học bổng tổ chức 5 chương trình học bổng bao gồm: học bổng tài năng; học bổng đi học tại nước ngoài; học bổng theo điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế; học bổng thu hút người nước ngoài học tại Việt Nam; học bổng tạo cơ hội phát triển đối với người học thuộc các nhóm ưu tiên.

Việc xét chọn học bổng được thực hiện trên cơ sở khung tiêu chí và thang điểm do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định cho từng chương trình, tiểu chương trình; bảo đảm khách quan, minh bạch, có cơ chế so sánh, xếp hạng giữa các ứng viên; phòng ngừa xung đột lợi ích và bảo đảm liêm chính trong đánh giá.

Đối với người học không thuộc diện ưu tiên, tiêu chuẩn xét chọn của Quỹ được thiết kế cao hơn, cạnh tranh hơn, đòi hỏi năng lực, thành tích và tiềm năng phát triển nổi trội...

Dự thảo Nghị định ban hành Quy chế tổ chức, quản lý và sử dụng Quỹ học bổng Quốc gia có thể xem tại đây.

THANH XUÂN