Triển khai đào tạo, tái đào tạo quy mô cấp quốc gia nguồn nhân lực trong các lĩnh vực ưu tiên, chiến lược

Tham dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương.

Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc làm việc, triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2 (khóa XIV), Thông báo số 81-TB/TW kết luận của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới; các nhiệm vụ đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tập trung chỉ đạo và yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, cơ quan liên quan cụ thể hóa vào chương trình, kế hoạch công tác để triển khai thực hiện, đạt nhiều kết quả.

Thể chế, cơ chế, chính sách cơ bản được hoàn thiện, Bộ đã tham mưu trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW; trình Quốc hội ban hành 4 Luật, 4 Nghị quyết; trình Chính phủ ban hành 9 Nghị định. Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3-5 tuổi được quan tâm thực chất, bảo đảm ổn định. Quyết định một bộ sách giáo khoa thống nhất trong cả nước bắt đầu từ năm học 2026-2027, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ về nội dung, phương pháp, tổ chức dạy học trong trường phổ thông.

Ngành tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển các ngành trọng điểm, công nghệ cao với 102 ngành đào tạo ngành công nghệ chiến lược, kỹ thuật then chốt và 92 chương trình đào tạo tài năng.

Ngành tích cực thực hiện Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học; đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với nhiều công trình, sản phẩm nghiên cứu được chuyển giao, ứng dụng hiệu quả trong thực tiễn, đẩy mạnh mô hình hợp tác “Nhà nước-Nhà trường-Doanh nghiệp", hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Ngành ưu tiên tập trung xây dựng 229 trường phổ thông liên cấp nội trú ở các xã biên giới; năm 2025, đã khởi công xây dựng 108 trường, dự kiến sẽ xây dựng xong trước ngày 30/8/2026; ngày 19/3/2026 vừa qua, tiếp tục khởi công 121 trường, dự kiến sẽ xây dựng xong trước ngày 30/8/2027. Về đơn giản hóa, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, Bộ đã đề xuất cắt giảm vượt cả 5/5 chỉ tiêu theo yêu cầu tại Kết luận số 18-KL/TW…

Kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh lĩnh vực giáo dục và đào tạo có khối lượng nhiệm vụ, công việc rất lớn, được Đảng, Nhà nước, Bộ Chính trị và đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm xác định là quốc sách hàng đầu.

Thủ tướng khẳng định vai trò rất quan trọng của ngành Giáo dục và Đào tạo với các nhiệm vụ, chỉ tiêu phát triển đã đề ra, đặc biệt là đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp đối với tăng trưởng kinh tế, tốc độ tăng năng suất lao động, tỷ lệ lao động qua đào tạo. Thủ tướng cũng cơ bản đồng tình với các báo cáo, ý kiến, ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực và kết quả đạt được của Bộ, ngành Giáo dục và Đào tạo thời gian qua, đặc biệt là triển khai các Nghị quyết 57, 71 của Bộ Chính trị.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng cũng chỉ rõ, số lượng văn bản, đề án, nhiệm vụ chưa hoàn thành còn khá lớn; việc rà soát sắp xếp, tổ chức lại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp còn chậm; việc số hóa dữ liệu toàn ngành và tái cấu trúc thủ tục hành chính còn nhiều khó khăn; tình trạng thiếu giáo viên cục bộ ở nhiều địa phương; chất lượng giáo dục, đào tạo có lĩnh vực, có nơi còn hạn chế; vẫn còn tình trạng thiếu trường, lớp ở một số địa phương, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học còn thiếu, chưa đồng bộ; bộ sách giáo khoa chất lượng còn có những hạn chế; việc đào tạo nghề nhiều lĩnh vực còn chưa đáp ứng yêu cầu thị trường lao động...

Thủ tướng cho rằng những hạn chế, bất cập nêu trên có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, nhưng nguyên nhân chủ quan là chủ yếu, đặc biệt là nhận thức chưa đầy đủ, quyết tâm chính trị ở một số nơi chưa cao, cơ chế phối hợp liên ngành chưa thật hiệu quả, kỷ luật, kỷ cương hành chính còn chưa nghiêm…

Đề cập các nhiệm vụ, giải pháp với Bộ, ngành Giáo dục và Đào tạo đã được nêu rất rõ tại các nghị quyết, kết luận, chương trình hành động của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng nhấn mạnh các định hướng quan trọng thời gian tới, theo đó, Bộ và ngành Giáo dục và Đào tạo tiếp tục coi trọng công tác xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh; hoàn thiện quy chế, đổi mới lề lối làm việc; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu các đơn vị; kịp thời thay thế các cán bộ không hoàn thành nhiệm vụ, không bảo đảm chất lượng công việc.

Về tập trung hoàn thiện thể chế, cần nghiên cứu rất kỹ lưỡng, khẩn trương quán triệt, thể chế hóa, cụ thể hóa các quan điểm, định hướng, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp được tại các nghị quyết, kết luận của Đảng; chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan theo chức năng, nhiệm vụ tập trung rà soát, tiếp tục thực hiện quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ được giao theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết 71-NQ/TW, Nghị quyết 57-NQ/TW, Thông báo số 81-TB/TW, các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ.

Thủ tướng yêu cầu rà soát, sửa đổi nghị định về chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Bộ với phương châm “một việc chỉ giao một cơ quan đầu mối chủ trì”; khi trình các luật, nghị quyết của Quốc hội phải trình đồng thời các dự thảo nghị định, thông tư hướng dẫn, kiên quyết không để chậm, muộn ban hành các văn bản quy định chi tiết.

Cùng với đó, chú trọng hơn nữa công tác quy hoạch, sắp xếp, tổ chức lại và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực giáo dục đào tạo; tập trung rà soát, sắp xếp, tái cấu trúc các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, sáp nhập, giải thể các cơ sở không đạt chuẩn; tiếp tục rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Đẩy mạnh phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3-5 tuổi; duy trì và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5-6 tuổi.

Về giáo dục phổ thông, bảo đảm đủ sách giáo khoa thống nhất dùng chung trong toàn quốc từ năm học 2026-2027; chuẩn bị và tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 bảo đảm an toàn, nghiêm túc, hiệu quả, triển khai hiệu quả các đề án nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Về giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, chú trọng nâng cao chất lượng, đẩy mạnh các chương trình đào tạo tài năng gắn kết nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, nhất là các ngành vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, các ngành, lĩnh vực mới; triển khai đào tạo, tái đào tạo quy mô cấp quốc gia nguồn nhân lực trong các lĩnh vực ưu tiên, chiến lược; tăng cường hợp tác “Nhà nước-Nhà trường-Doanh nghiệp”; đặt hàng đào tạo nhân lực chất lượng cao và nghiên cứu gắn với công nghệ chiến lược.

Kiểm tra, đôn đốc các địa phương, bảo đảm bố trí đủ biên chế giáo viên, nhân viên trường học theo định mức quy định; hoàn thiện, báo cáo cấp có thẩm quyền về chính sách ưu đãi đặc thù về tiền lương, phụ cấp đối với nhà giáo, nhất là ở vùng sâu, vùng xa; nắm bắt tình hình và hỗ trợ kịp thời chính quyền địa phương cấp xã.

Về chuyển đổi số toàn ngành, Thủ tướng chỉ đạo xây dựng khung kiến trúc, quản trị và chuẩn hóa dữ liệu; khẩn trương hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo; tái cấu trúc các thủ tục hành chính theo hướng tái sử dụng thông tin, dữ liệu; xây dựng, hoàn thiện các quy định liên quan trên môi trường số.

Về các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Thủ tướng chỉ rõ các nhiệm vụ phải hoàn thành ngay trong tháng 4/2026, mà trước hết là khẩn trương xây dựng Nghị quyết của Chính phủ cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lĩnh vực giáo dục và đào tạo; khẩn trương hoàn thiện phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, gửi ngay Bộ Tài chính tổng hợp, xây dựng Nghị quyết trình Chính phủ.

“Nếu mỗi bộ ngành cắt giảm ngay các điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính, dễ làm, dễ thực hiện cho người dân, doanh nghiệp thì ngay lập tức đóng góp rất lớn cho tăng trưởng”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Cùng với đó, Bộ cần tập trung hoàn thiện, trình ban hành ngay các văn bản, đề án chậm: Nghị định về việc miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và lộ trình để miễn học phí, giáo trình môn học giáo dục quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; nghị định quy định về quỹ học bổng quốc gia; phê duyệt Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân và Khung trình độ quốc gia Việt Nam; đề án đầu tư xây dựng cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng hoạt động một số trường đại học lớn ở Vinh, Huế, Đà Nẵng, Nha Trang, Quy Nhơn trở thành những trung tâm đào tạo uy tín trong khu vực và thế giới.

Về các nhiệm vụ phải hoàn thành trong quý II/2026, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương trình Nghị định quy định về tự chủ trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp và cơ sở giáo dục đại học; quy định về cơ chế tài chính trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp; và quy định về chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo Tiến sĩ toàn thời gian.

Cùng với đó là xây dựng nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của đại học quốc gia; Chiến lược phát triển đại học; rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục đơn vị sự nghiệp công lập trong ngành; chỉ đạo, kiểm tra bảo đảm thực hiện dứt điểm chủ trương bí thư cấp ủy kiêm người đứng đầu cơ sở giáo dục khi không tổ chức Hội đồng trường.

Về xây dựng, vận hành hệ thống trường nội trú liên cấp các xã biên giới, Thủ tướng yêu cầu phối hợp với Bộ Tài chính bố trí đủ nguồn lực để xây dựng các trường; hoàn thiện quy chế về chuyên môn, vận hành hệ thống trường cũng như cơ chế, chính sách đặc thù; kiểm tra, đôn đốc việc xây dựng trường phổ thông bảo đảm tiến độ, chất lượng theo yêu cầu; đồng thời nghiên cứu, đề xuất xây dựng các trường tại các khu vực, địa bàn khác.

Cho ý kiến về các đề xuất, kiến nghị và yêu cầu các cơ quan liên quan nghiên cứu, khẩn trương xử lý, trong đó có nội dung bổ sung biên chế giáo viên mầm non, phổ thông giai đoạn 2026-2030, Thủ tướng đề nghị Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu tập trung chỉ đạo Bộ triển khai các nhiệm vụ được giao.

Thủ tướng mong muốn lãnh đạo Bộ thực sự chủ động hơn, quyết liệt hơn, sâu sát hơn, hiệu quả hơn, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, bảo đảm tiến độ, hiệu quả thực chất hơn nữa trong triển khai các công việc của ngành.