Bài toán quản trị khi quy mô thay đổi
Sau quá trình sáp nhập Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội hiện có 8 cơ sở đào tạo đặt tại nhiều địa điểm, gần 600 cán bộ, giảng viên, người lao động, gần 20.000 học sinh, sinh viên theo học hơn 60 ngành, nghề. Ở quy mô ấy, thách thức đối với nhà trường không còn đơn thuần là tổ chức dạy học hay quản lý nhân sự. Điều khó hơn là làm sao để thông tin từ các cơ sở, các phòng chức năng và đơn vị đào tạo được kết nối kịp thời, thống nhất, đủ tin cậy cho mỗi quyết định quản lý.
Thực tế cho thấy, khi quy mô nhà trường mở rộng, những quy trình từng vận hành hiệu quả bắt đầu chạm tới giới hạn. Một báo cáo phải qua nhiều đầu mối tổng hợp. Một quyết định phải chờ dữ liệu từ nhiều đơn vị. Chỉ cần một mắt xích chậm trễ, toàn bộ quá trình điều hành cũng bị kéo theo. Khi thông tin không được kết nối kịp thời, khoảng cách giữa các cơ sở sẽ trở thành khoảng cách trong điều hành.
Đây cũng là bài toán mà nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp đang phải giải khi quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy hướng tới hình thành các trường nghề quy mô lớn, chất lượng cao được đẩy mạnh. Quy mô nhà trường càng lớn, yêu cầu quản trị càng cao. Để bộ máy vận hành hiệu quả, kinh nghiệm thôi là chưa đủ. Mỗi quyết định quản lý cần được đặt trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, chính xác và được cập nhật kịp thời.
Theo Tiến sĩ Đồng Văn Ngọc, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội (HCEM), với một hệ thống đào tạo đa cơ sở và gần 20.000 học sinh, sinh viên, cách quản trị truyền thống không còn theo kịp tốc độ phát triển. "Đối với HCEM, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và tự động hóa trong quản lý, quản trị nhà trường là một mệnh lệnh", ông chia sẻ.
Từ thực tế đó, HCEM xây dựng hệ sinh thái Smart Campus để tổ chức lại toàn bộ hoạt động quản trị. Dữ liệu từ tuyển sinh, đào tạo, nhân sự, tài chính đến kết nối doanh nghiệp được tích hợp trên cùng một nền tảng. Ban Giám hiệu có thể theo dõi tình hình của nhà trường theo thời gian thực, thay vì chờ các báo cáo tổng hợp. Như lời thầy Hiệu trưởng Đồng Văn Ngọc, "chu kỳ của những báo cáo giấy và các cuộc họp rà soát kéo dài đã chính thức khép lại".
Khi dữ liệu trở thành nền tảng quản trị
Giáo dục nghề nghiệp đang bước sang một giai đoạn mới, khi công nghệ không chỉ phục vụ số hóa hồ sơ hay rút ngắn quy trình xử lý công việc, mà từng bước tham gia vào hoạt động quản trị nhà trường.
Sự thay đổi ấy cũng được thể hiện trong Thông tư số 38/2026/TT-BGDĐT. Bên cạnh các tiêu chí quen thuộc như đội ngũ, chương trình đào tạo và cơ sở vật chất, quy định mới bổ sung các yêu cầu về quản trị số, cơ sở dữ liệu, dạy học trên môi trường số, kết nối doanh nghiệp và bảo đảm chất lượng.
Khi những tiêu chí này trở thành một phần của chuẩn chất lượng, năng lực quản trị dựa trên dữ liệu cũng dần trở thành yêu cầu đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Phát biểu tại tọa đàm "AI và tương lai của giáo dục nghề nghiệp", ông Đặng Duy Hiển, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho rằng, chuyển đổi số chỉ tạo ra giá trị khi được xây dựng trên nền tảng dữ liệu tập trung, vận hành đồng bộ, bảo đảm an toàn thông tin và lấy người học làm trung tâm. Theo ông, cùng với việc hoàn thiện hạ tầng số, các mô hình hiệu quả cần được chia sẻ để thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn hệ thống giáo dục nghề nghiệp.
Ở góc độ quản lý ngành, ông Phạm Vũ Quốc Bình, Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho rằng, AI đang mở ra cơ hội đổi mới toàn diện hoạt động của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Nhưng giá trị của công nghệ cuối cùng vẫn phải được đo bằng chất lượng đào tạo, năng lực của người học và mức độ đáp ứng nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp.
Vì thế, điều đáng quan tâm không nằm ở số lượng nền tảng số hay công cụ AI mà một trường nghề đang sử dụng. Câu hỏi quan trọng hơn là công nghệ có giúp nhà trường vận hành hiệu quả hơn, đào tạo tốt hơn và gắn kết chặt chẽ hơn với doanh nghiệp hay không.
Có lẽ trong tương lai không xa, một trường nghề chất lượng cao sẽ được đánh giá không chỉ qua xưởng thực hành, thiết bị đào tạo hay quy mô tuyển sinh. Năng lực quản trị bằng dữ liệu cũng sẽ trở thành một phần của chuẩn chất lượng ấy.
![[Video] Điều chuyển hơn 32.620 hiệu trưởng, hiệu phó sau sáp nhập trường](https://cdn.nhandan.vn/images/KVCFoNmxdydVjM9_uRs5webyLowrp4jZ5cRuirSkpOJ90uoRJXSTDwDsUFMjyh4W/gd.jpg.avif)
