Phong trào Không liên kết lan tỏa tinh thần đoàn kết và hợp tác

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đánh giá cao đóng góp quan trọng của Phong trào Không liên kết (NAM) trong gìn giữ hòa bình quốc tế, phát huy tinh thần đoàn kết trong một thế giới nhiều biến động và bất ổn. Việc hàng loạt văn kiện quan trọng được thông qua tại Hội nghị cấp cao lần thứ 19 ở Uganda đã khẳng định vị thế của NAM và quyết tâm thúc đẩy hòa bình, ổn định.
Quang cảnh khai mạc hội nghị Cấp cao lần thứ 19 Phong trào Không liên kết, sáng 19/1. (Ảnh: Nhật Anh/TTXVN)
Quang cảnh khai mạc hội nghị Cấp cao lần thứ 19 Phong trào Không liên kết, sáng 19/1. (Ảnh: Nhật Anh/TTXVN)

Hội nghị cấp cao lần thứ 19 của NAM với chủ đề "Ðưa hợp tác đi vào chiều sâu vì thịnh vượng chung toàn cầu" vừa kết thúc tại thủ đô Kampala của Uganda, với nhiều văn kiện được thông qua. Nổi bật trong đó là Tuyên bố Kampala khẳng định lại các nguyên tắc và giá trị của Phong trào và Tuyên bố về Palestine nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết với nhân dân Palestine. Thông qua các văn kiện, các nước thành viên nhấn mạnh cam kết đối với chủ nghĩa đa phương; đề cao tuân thủ, thúc đẩy thực hiện luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc. Các nước cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình hình ngày càng xấu đi ở Palestine, đặc biệt là cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng tại Dải Gaza. Tại hội nghị lần này, các nước thành viên NAM thống nhất kết nạp Nam Sudan, đánh dấu lần đầu tiên sau 30 năm phong trào kết nạp một thành viên mới.

Khẳng định nhận thấy sự tương đồng rõ ràng giữa các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc và các nguyên tắc của NAM, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã đề cao vai trò lãnh đạo của NAM, dẫn dắt cộng đồng quốc tế hướng tới hợp tác sâu sắc hơn, trong bối cảnh thế giới chứng kiến "vòng xoáy bất ổn và biến động". Theo ông Antonio Guterres, NAM là hình mẫu về tinh thần đoàn kết trong thời kỳ khủng hoảng, trong đó có đại dịch Covid-19.

Việc tổ chức Hội nghị cấp cao lần này tại một quốc gia châu Phi cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của các nước châu Phi trên trường quốc tế. Trước đó, Lục địa Ðen cũng đã có sự tham gia tích cực tại nhiều hội nghị toàn cầu, đóng góp giải quyết các thách thức chung. Mới đây, Liên minh châu Phi (AU) trở thành thành viên chính thức trong Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20). Việc hội nghị thượng đỉnh về khí hậu đầu tiên của châu Phi được tổ chức tại Kenya hồi tháng 9/2023 cũng cho thấy tiếng nói mạnh mẽ hơn của châu lục trên trường quốc tế.

Tiếp quản chức Chủ tịch NAM trong bối cảnh quốc tế hiện nay là một phép thử đối với Uganda. Các cuộc khủng hoảng về khí hậu, nhân đạo, kinh tế, tài chính, cạnh tranh địa chính trị và căng thẳng giữa các cường quốc đang đe dọa đến hòa bình, an ninh và sự phát triển của toàn thế giới. Trên thực tế, sự chia rẽ gay gắt giữa các nước thời gian qua đã khiến nhiều tổ chức đa phương đứng trước áp lực lớn, bởi việc đạt được các nghị quyết hiệu quả ngày càng khó khăn. Ðiển hình là liên quan cuộc xung đột Israel-Hamas, vốn gieo rắc nhiều đau thương cho dân thường vô tội, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã nhiều lần khó tìm được tiếng nói chung.

Việc Hội nghị cấp cao lần thứ 19 của NAM vừa thông qua các văn kiện, trong đó đề cao hòa bình và tăng cường đoàn kết giữa các thành viên, được nhận định là khởi đầu tốt đẹp với Uganda trên cương vị mới. Nhấn mạnh lịch sử đấu tranh kiêu hùng của NAM, quan điểm không liên kết với bất cứ cường quốc hay không tham gia bất kỳ khối, nhóm chính trị, quân sự nào, Tổng thống Uganda Yoweri Kaguta Museveni nêu rõ, các nước thành viên cần cùng nhau bảo vệ những giá trị, nguyên tắc mang tính nền tảng của phong trào, đó là hòa bình, độc lập, phát triển; tôn trọng bình đẳng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ, không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.

Với 120 quốc gia thành viên, NAM được dư luận tin tưởng tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt, thúc đẩy đoàn kết trong một thế giới chia rẽ. Ðây cũng là cơ hội để các nước châu Phi tiếp tục khẳng định tiếng nói và vai trò ngày càng gia tăng trên trường quốc tế trong tình hình mới.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.