Phát triển du lịch bền vững từ giá trị bản sắc

Các nghệ nhân ở bản Hoài Khao (Cao Bằng) thực hiện kỹ thuật thêu và in hoa văn bằng sáp ong.
Các nghệ nhân ở bản Hoài Khao (Cao Bằng) thực hiện kỹ thuật thêu và in hoa văn bằng sáp ong.

Năm 2026, du lịch Việt Nam đứng trước cơ hội phát triển bứt phá. Ngay trong tháng đầu tiên của năm mới, ngành du lịch đạt bước tăng trưởng chưa từng có khi đón gần 2,5 triệu lượt khách quốc tế - một cột mốc kỷ lục mở ra giai đoạn phát triển mới. Từ những kết quả tích cực của năm 2025, ngành du lịch ngày càng khẳng định vai trò là một trong những động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.

Bài 1: Giữ gốc để đi xa

Thương hiệu du lịch Việt Nam đã chuyển từ hình ảnh “điểm đến tiềm năng” sang “điểm đến được lựa chọn” trên bản đồ du lịch toàn cầu. Kết quả này phản ánh nỗ lực lớn của toàn ngành, song đồng thời cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng và tính bền vững của quá trình phát triển.

Trong bối cảnh nhu cầu du lịch của xã hội ngày càng đa dạng, xu hướng tìm về thiên nhiên, vùng cao, không gian văn hóa bản địa ngày một rõ nét. Du khách mong muốn được trải nghiệm đời sống địa phương, khám phá chiều sâu văn hóa, hòa mình vào cảnh quan tự nhiên còn giữ được nét nguyên sơ. Du lịch bản địa vì thế trở thành một trong những phân khúc thu hút sự quan tâm lớn của thị trường. Đây là mô hình “làm giàu từ gốc”, giúp đồng bào thoát nghèo mà không đánh mất bản sắc.

Tuy nhiên, chính ở lĩnh vực giàu tiềm năng này, những bất cập trong cách làm hiện nay cũng đang bộc lộ ngày càng rõ. Tại nhiều địa phương, các homestay nở rộ nhưng thiếu bản sắc, sao chép lẫn nhau; những ngôi nhà sàn gỗ gắn với đời sống cộng đồng bị thay thế bằng các khối bê-tông mang dáng dấp khu nghỉ dưỡng đại trà; các tour du lịch được tổ chức theo kiểu “chạy sô”; lễ hội văn hóa truyền thống bị sân khấu hóa, cắt xén để phục vụ nhu cầu “check-in” ngắn hạn. Sự trùng lặp về sản phẩm du lịch và cách làm khiến nhiều điểm đến nhanh chóng mất đi sức hấp dẫn vốn có, khó giữ chân du khách lâu dài. Cùng với đó, những biến đổi về cấu trúc xã hội, lối sống và sinh hoạt cộng đồng, nếu diễn ra một cách đột ngột và thiếu định hướng, có thể làm phai nhạt dần các giá trị văn hóa truyền thống vốn là “linh hồn” của du lịch bản địa.

Đáng lo ngại hơn, tăng trưởng du lịch nếu thiếu kiểm soát còn tạo ra áp lực lớn lên môi trường tự nhiên và cộng đồng bản địa. Khi tài nguyên thiên nhiên bị khai thác quá mức, hệ sinh thái suy giảm, thì chính nền tảng để phát triển du lịch lâu dài cũng bị bào mòn.

Mặt khác, những hiện tượng như “chặt chém” du khách, chất lượng dịch vụ không đồng đều, thái độ phục vụ thiếu chuyên nghiệp cũng xuất hiện ở đây đó, ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh điểm đến. Khi du lịch chỉ được nhìn nhận như cơ hội kiếm lợi nhanh, mà thiếu trách nhiệm với tài nguyên và cộng đồng, thì sự suy giảm niềm tin của du khách là điều khó tránh khỏi.

Tại Hội thảo “Công nghiệp văn hóa với phát triển du lịch bền vững” tổ chức ở tỉnh Ninh Bình cuối tháng 10/2025, Giáo sư Kim Si Bum, Đại học Quốc gia Gyeongbuk (Hàn Quốc) đưa ra cảnh báo, nếu vì mục tiêu tăng trưởng trước mắt mà làm hao mòn hoặc phá vỡ các giá trị văn hóa bản địa, thì du lịch sớm muộn cũng sẽ đánh mất chính nền tảng tồn tại của mình, và khi đó du khách sẽ không còn lý do để quay trở lại. Nhận định này cũng trùng khớp với quan điểm được nhiều chuyên gia trong nước chia sẻ, theo đó bảo tồn và phát huy bản sắc phải được xem là nguyên tắc bất di bất dịch trong phát triển du lịch bản địa.

Trong bối cảnh đó, khái niệm du lịch bền vững ngày càng được nhắc tới như một yêu cầu tất yếu bởi vừa đáp ứng nhu cầu của du khách hiện tại vừa bảo đảm khả năng đáp ứng nhu cầu đó cho các thế hệ tương lai, trên cơ sở hài hòa giữa ba trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường. Điều này đòi hỏi ngành du lịch phải thay đổi tư duy từ “khai thác” sang “gìn giữ”, từ chạy theo số lượng sang chú trọng chất lượng, từ phát triển dàn trải sang phát triển có chọn lọc, tôn trọng giới hạn chịu tải của điểm đến. Quan điểm này được khẳng định tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức đầu năm 2026. Lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh yêu cầu phát triển du lịch theo hướng bền vững, không chạy theo số lượng bằng mọi giá, mà hướng tới sự đa dạng, hấp dẫn và lâu dài của sản phẩm, trong đó đặc biệt coi trọng vai trò của du lịch bản địa, du lịch cộng đồng và du lịch gắn với bảo tồn văn hóa.

Từ đây cho thấy việc tìm kiếm những mô hình phát triển mới, phù hợp hơn, trở thành nhiệm vụ cấp thiết. Một trong những hướng đi đang được quan tâm là phát triển du lịch chậm, kết hợp với các trải nghiệm khám phá chiều sâu. Du lịch chậm là cách tổ chức trải nghiệm có chủ đích, để du khách có thời gian cảm nhận, tham gia sâu vào các hoạt động sinh hoạt thường nhật của cộng đồng, tìm hiểu lịch sử, phong tục, tri thức bản địa, qua đó hình thành mối liên kết bền chặt hơn với vùng đất mình đặt chân tới.

Để hiện thực hóa hướng đi này trên diện rộng, vai trò của chính quyền địa phương là hết sức quan trọng. Quy hoạch du lịch cần được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu kỹ lưỡng về tài nguyên, văn hóa, sức chịu tải của môi trường và nhu cầu của cộng đồng. Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích những mô hình du lịch gắn với bảo tồn, sáng tạo dựa trên giá trị truyền thống, thay vì chỉ ưu tiên các dự án đầu tư quy mô lớn nhưng thiếu bản sắc.

Cộng đồng địa phương cũng phải được đặt ở vị trí trung tâm của quá trình phát triển. Người dân không chỉ là đối tượng hưởng lợi, mà còn là chủ thể tham gia trực tiếp vào việc xây dựng sản phẩm du lịch, gìn giữ và kể lại câu chuyện văn hóa của chính mình. Thực tế tại nhiều địa phương như Ninh Bình, Đà Nẵng, Quảng Bình,… cho thấy, khi du lịch bản địa được lồng ghép vào chiến lược phát triển chung, gắn với bảo tồn tài nguyên và văn hóa, các mô hình du lịch xanh, sáng tạo có thể hình thành, tạo sức hút bền vững đối với du khách trong nước và quốc tế.

Song song đó, phát triển nguồn nhân lực du lịch bản địa là yếu tố không thể thiếu. Người dân cần được trang bị kiến thức về lịch sử, văn hóa, quản lý du lịch, kỹ năng phục vụ, trình độ ngoại ngữ,... Khi cộng đồng tự tin và chủ động trong việc giới thiệu giá trị bản địa, du lịch sẽ trở thành công cụ lan tỏa văn hóa, góp phần củng cố niềm tự hào và ý thức giữ gìn di sản. Giá cả hợp lý không những phản ánh đúng giá trị trải nghiệm, mà còn giúp sàng lọc phân khúc khách phù hợp, tạo nguồn lực tái đầu tư cho bảo tồn và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Trong giai đoạn ngành du lịch đang phục hồi và tái cấu trúc mạnh mẽ, lựa chọn con đường phát triển bền vững cho du lịch bản địa vừa là yêu cầu trước mắt, đồng thời cũng là chiến lược dài hạn. Đó là con đường giúp bảo tồn những giá trị tự nhiên và văn hóa quý giá, nâng cao chất lượng trải nghiệm du khách, và khẳng định vị thế của du lịch Việt Nam trên bản đồ thế giới.

(Còn nữa)

Có thể bạn quan tâm

Binh sĩ Ukraine vận hành vũ khí tại quận Kupyansk, Ukraine. (Ảnh: THX)

Hiện thực hóa khát vọng hòa bình

Thế giới đang chứng kiến số vụ xung đột và bạo lực tăng mạnh chưa từng thấy kể từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, kéo theo hệ lụy nghiêm trọng đối với cuộc sống của hàng triệu người dân, làm bùng phát nhiều cuộc khủng hoảng nhân đạo.

Giải đua thuyền buồm trên sông Hậu.

Bài 2: Tái định vị để tạo đà bứt phá

Nếu giữ gìn bản sắc là nền móng, thì việc xác lập lại vị thế chính là điều kiện tiên quyết để du lịch Việt Nam vươn lên mạnh mẽ trong chặng đường mới. Du lịch được nhìn nhận như một lĩnh vực kinh tế tổng hợp, có mối liên kết chặt chẽ với văn hóa, con người, môi trường và sức mạnh mềm quốc gia.

Công nhân tại công trường dự án Nhà hát Ngọc trai (Hà Nội) trong niềm hân hoan nhận những phần quà Tết từ Ban tổ chức chương trình "Xây Tết 2026". (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Mùa Xuân đầm ấm, nghĩa tình

Mùa Xuân đang nhẹ đến gõ cửa từng gia đình, mang theo hơi ấm của đất trời, của niềm tin và những khởi đầu mới. Tết không chỉ là thời khắc sum vầy của mỗi gia đình, mà còn là dịp để cả xã hội soi lại mức độ sẻ chia, trách nhiệm và tình người dành cho những phận đời còn thiếu thốn.

Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Tây Ninh tổ chức tuyên truyền pháp luật phòng ngừa tội phạm bắt cóc online và hướng dẫn sử dụng mạng xã hội an toàn, lành mạnh cho học sinh của Trường THPT Tây Ninh (phường Tân Ninh, tỉnh Tây Ninh). (Ảnh: BAN TỔ CHỨC)

Đề cao trách nhiệm số

Ngày 31/12/2025, thay mặt Ban Bí thư, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ký ban hành Chỉ thị số 57-CT/TW (Chỉ thị số 57) về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị, trong đó định hình những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể nhằm củng cố nền tảng an ninh số quốc gia.

Cán bộ chiến sĩ Ban chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Đắk Lắk xây nhà cho người dân.

"Chiến dịch Quang Trung" - Chiến dịch của lòng dân

“Chiến dịch Quang Trung” thần tốc xây dựng, sửa chữa nhà ở cho các gia đình có nhà bị thiệt hại do bão, lũ tại khu vực miền trung là chiến dịch chưa có tiền lệ trong thời bình, song đã giành thắng lợi giòn giã.

Đại diện Thanh niên tiêu biểu tham quan Trưng bày ảnh “Dưới cờ Đảng - Đất nước tiến vào Kỷ nguyên mới” tại Đại hội XIV của Đảng. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Niềm tin son sắt với Đảng

Có lẽ, chỉ ở Việt Nam, Đảng mới được nhân dân gọi bằng cách xưng hô vừa thân thương, vừa trang trọng: “Đảng ta”. Đó không phải ngẫu nhiên, mà là kết tinh của mối quan hệ máu thịt bền chặt giữa Đảng với nhân dân.

Ngay khi Đảng công bố dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV, các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị lập tức gia tăng sử dụng chiêu bài “góp ý”, “phản biện” để rêu rao những luận điệu không đúng sự thật. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Vạch trần thủ đoạn chống phá Đại hội XIV của Đảng

Trước Đại hội XIV, nhằm chống phá Đại hội của Đảng, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị đang đẩy mạnh công kích, tung ra nhiều luận điệu sai trái, xuyên tạc sự thật, xuyên tạc nhiều nội dung dự thảo các văn kiện với luận điệu hết sức nguy hiểm, đòi hỏi phải tích cực đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn đó.

(Ảnh: HNV)

Điều kiện tiên quyết để Việt Nam vững bước trong kỷ nguyên mới

Cùng với những biến đổi của thế giới, xuất hiện các luận điệu cho rằng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đã lỗi thời. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy chính những biến đổi ấy càng khẳng định sức sống bền bỉ, tính thời sự và vai trò định hướng của nền tảng tư tưởng này đối với con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Bị can Lê Trung Khoa (Nguồn: Bộ Công an)

Bộ mặt thật của những kẻ xuyên tạc, xúc phạm Nhà nước, kích động chống phá

Vừa qua, căn cứ vào những tài liệu, bằng chứng rõ ràng, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã khởi tố, truy tố Lê Trung Khoa và Nguyễn Văn Đài về tội “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” theo Điều 117 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Đêm nhạc “Tổ quốc trong tim” tối 10/8 tại Sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội.

Kiến tạo niềm tin, giữ vững trận địa tư tưởng

Văn hóa là nền tảng tinh thần vững chắc, hun đúc bản lĩnh dân tộc, quy tụ sức mạnh đoàn kết, góp phần quan trọng trong công cuộc bảo vệ độc lập, tự do và toàn vẹn lãnh thổ. Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế sâu rộng, văn hóa còn là nguồn lực mềm, khẳng định vị thế quốc gia trên trường quốc tế.

(Ảnh minh họa: TRẦN HẢI)

Tránh bệnh hình thức trong bình xét, đánh giá cuối năm

Ở một số nơi, số chỗ, công tác kiểm điểm, bình xét cuối năm không đạt hiệu quả như mong muốn, dẫn đến nguy cơ tạo nên những băn khoăn, hụt hẫng trong đội ngũ cán bộ khi mà những nỗ lực, trách nhiệm và sự tận tâm suốt cả năm làm việc chưa được nhìn nhận một cách công bằng, thực chất.

Thông tin sai sự thật trên mạng xã hội.

Ngăn chặn thông tin độc hại trên mạng xã hội

Không gian mạng vừa là môi trường thuận lợi cho việc lan tỏa tri thức, mở rộng dân chủ, tăng cường kết nối xã hội nhưng đồng thời cũng là không gian mà các thông tin xấu độc, xuyên tạc, kích động, thao túng tâm lý đám đông có thể lan truyền với tốc độ rất nhanh, vượt khỏi sự kiểm soát của thiết chế truyền thông truyền thống.

Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal đã và Ủy viên Thương mại và An ninh Kinh tế EU Maros Sefcovic tại New Delhi. (Ảnh: TTXVN)

Ấn Độ và EU quyết tâm tháo gỡ bất đồng

Ấn Độ và Liên minh châu Âu (EU) đang nỗ lực tăng tốc để sớm ký Hiệp định Thương mại tự do (FTA), trong bối cảnh áp lực thời gian đè nặng, khi “thời hạn quyết định” vào cuối năm 2025 đến rất gần.

Điểm tiếp nhận ủng hộ đồng bào miền trung, Tây Nguyên bị ảnh hưởng bão, lũ tại cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: VƯƠNG LÊ)

Lan tỏa tinh thần thiện nguyện

Thực tế đã chứng minh, vào những thời điểm phải đối mặt với thử thách cam go như thiên tai, bão lũ, dịch bệnh,... tinh thần “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách” của người Việt Nam lại tỏa sáng, tạo động lực mạnh mẽ để cùng nhau vượt qua khó khăn.

“Điểm dịch vụ công trực tuyến” hỗ trợ người dân sử dụng các dịch vụ công trực tuyến. (Ảnh Công an tỉnh Thanh Hóa)

Quyền con người trong kỷ nguyên số

Bước vào kỷ nguyên số, Việt Nam xác định việc nâng cao cơ chế bảo vệ quyền con người trong môi trường số là ưu tiên hàng đầu, thể hiện trong việc xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách để cân bằng giữa phát triển công nghệ và bảo vệ các quyền cơ bản của công dân.

Những người di cư xin tị nạn chờ lên xe buýt tại một trạm kiểm soát ở Eagle Pass, bang Texas, Mỹ, ngày 10/10/2022. (Ảnh: Xinhua)

Sự thận trọng được đồng cảm

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đưa ra thông điệp Washington sẽ dừng tiếp nhận người nhập cư từ các “nước thuộc thế giới thứ ba”.

Tập huấn công tác Đảng cho các chi bộ, đảng viên. (Ảnh: MINH HOÀN)

Ngăn chặn bệnh hình thức

Tháng 12 hằng năm, tất cả đảng viên đang công tác tại các cơ quan, doanh nghiệp nhà nước đều phải xin ý kiến chi ủy nơi cư trú về việc thực hiện quy định của Bộ Chính trị về trách nhiệm của đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và nhân dân nơi cư trú để phục vụ công tác đánh giá, bình xét cán bộ.

Diện mạo Thủ đô Hà Nội ngày càng khang trang, hiện đại. (Ảnh: QUANG THÁI)

Bài 3: Giữ vững “ý Đảng, lòng Dân”

Giữ vững “ý Đảng, lòng Dân” là điều kiện tiên quyết để phát triển đất nước, là cội nguồn sức mạnh, niềm tin chiến lược, điểm tựa tinh thần để dân tộc ta viết tiếp trang sử mới; đồng thời là “thành lũy” vững chắc, góp phần đập tan mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị.

Sau 50 năm xây dựng và phát triển, hạ tầng Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng đồng bộ, hiện đại. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Nuôi ảo vọng “phục quốc” bằng chiêu trò “lật sử”

50 năm đã trôi qua kể từ chiến thắng lịch sử ngày 30/4/1975, nhưng những kẻ phản bội Tổ quốc vẫn ôm mộng xóa bỏ chế độ chủ nghĩa xã hội và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với sự nghiệp cách mạng nước ta, nhằm thực hiện ảo vọng “phục quốc” ngông cuồng với những âm mưu, thủ đoạn vô cùng xảo trá, thâm độc.