Phát triển công nghiệp vùng ven biển Bắc Trung Bộ

Sự chuyển mình, phát triển mạnh mẽ của các dự án công nghiệp trọng điểm không chỉ tạo đà bứt phá cho từng địa phương, mà còn hình thành một vành đai kinh tế ven biển giàu sức cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.

Đầu tàu dẫn dắt, phát triển kinh tế vùng

Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn tọa lạc ở vùng duyên hải phía nam tỉnh Thanh Hóa, có tổng mức đầu tư hơn 9 tỷ USD. Sau bốn năm triển khai xây dựng, năm 2018 dự án đã đi vào vận hành thương mại. Sự ra đời của nhà máy không chỉ đặt nền móng cho một tương lai phát triển năng lượng bền vững mà còn phát huy vai trò dẫn dắt, tạo động lực thúc đẩy kinh tế-xã hội các địa phương vùng duyên hải và tỉnh Thanh Hóa.

Theo chia sẻ của lãnh đạo Công ty trách nhiệm hữu hạn Lọc hóa dầu Nghi Sơn, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn có năng lực chế biến 10 triệu tấn nguyên liệu dầu thô/năm, sản xuất các sản phẩm chính, chủ lực là xăng RON 92, RON 95, dầu Diesel. Vào tháng 3/2024 nhà máy đã sản xuất, thương mại hóa thành công loại nhiên liệu sạch với hàm lượng lưu huỳnh cực thấp là dầu Diesel cao cấp tiêu chuẩn 10ppm.

Theo số liệu thống kê, 8 tháng đầu năm nay, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn hoạt động thực tế bình quân đạt 110,9% công suất thiết kế, doanh thu đạt 185,5 nghìn tỷ đồng, đóng góp cho ngân sách nhà nước khoảng 18 nghìn tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế gần 14 nghìn tỷ đồng. Đây cũng là năm đầu Công ty trách nhiệm hữu hạn Lọc hóa dầu Nghi Sơn ghi nhận lợi nhuận dương kể từ khi đi vào vận hành thương mại. Lũy kế, đến hết tháng 8/2026, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn đã chế biến 78,5 triệu tấn dầu thô, cung ứng gần 52,8 triệu tấn sản phẩm xăng, dầu ra thị trường nội địa, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Tại Hà Tĩnh, Dự án Khu liên hợp gang thép và cảng Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh là dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có quy mô lớn, giữ vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phó Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế Hà Tĩnh Võ Tá Nghĩa cho biết, hằng năm dự án đã tạo việc làm thường xuyên cho hơn 10.000 lao động (gồm cả lao động của các nhà thầu, doanh nghiệp hỗ trợ hoạt động tại dự án), tỷ lệ lao động người Việt Nam tại dự án đạt hơn 92%; trong khoảng thời gian từ 2015- 2025, doanh nghiệp đã nộp thuế khoảng 3,1 tỷ USD (khoảng 75 nghìn tỷ đồng), trong đó thuế địa phương khoảng 610 triệu USD, thuế trung ương khoảng 2,4 tỷ USD. Riêng 9 tháng năm 2026, doanh nghiệp đã nộp vào ngân sách nhà nước khoảng 190 triệu USD. Giai đoạn từ 2019- 2024, tỷ trọng đóng góp của dự án vào GRDP tỉnh Hà Tĩnh đạt bình quân 20,27%; đóng góp điểm phần trăm của dự án vào tỷ lệ tăng trưởng của tỉnh đạt bình quân 1,35%.

Đa dạng hóa động lực tăng trưởng

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa Mai Xuân Liêm cho biết, mục tiêu của tỉnh là chuyển lợi thế về năng lượng, cảng biển và công nghiệp hiện hữu thành năng lực sản xuất, cung ứng và dịch vụ có sức cạnh tranh; tăng liên kết với doanh nghiệp trong nước, nâng giá trị tạo ra tại địa phương và đóng góp thiết thực cho chuỗi công nghiệp, năng lượng quốc gia. Qua đó, Nghi Sơn trở thành động lực tăng trưởng dài hạn, góp phần đưa Thanh Hóa thành cực tăng trưởng mới của khu vực và cả nước.

Theo chia sẻ của các đồng chí lãnh đạo tỉnh Nghệ An, quý III/2026, kinh tế Nghệ An tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực với tốc độ tăng GRDP đạt 10,11%. Là lĩnh vực đóng góp cốt lõi vào thành tích này, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đã thật sự khẳng định vai trò là động lực then chốt với mức tăng trưởng ấn tượng 20,66%, đóng góp 3,51 điểm phần trăm và chiếm tới 85,09% tổng mức đóng góp của toàn ngành công nghiệp.

Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo duy trì tốc độ tăng liên tục qua các quý, đạt mức tăng 25,79% tính chung 9 tháng. Đi cùng với việc mở rộng năng lực sản xuất, chỉ số sử dụng lao động của ngành tăng mạnh 33,93%. Xu hướng dịch chuyển lao động tập trung rõ rệt vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) với mức tăng lao động lên tới 63,37% so với cùng kỳ.

Dấu ấn thu hút đầu tư được thể hiện qua các sản phẩm công nghiệp mũi nhọn tại Khu kinh tế Đông Nam và các khu công nghiệp. Trong 9 tháng năm 2026, Khu kinh tế Đông Nam, các khu công nghiệp đã thu hút mới 13 dự án, điều chỉnh tăng vốn 13 dự án FDI, với tổng vốn 2,472 tỷ USD. Lũy kế đến ngày 30/9, trên địa bàn khu kinh tế, khu công nghiệp có 124 dự án FDI, tổng vốn đầu tư đạt 8,875 tỷ USD. Nguồn vốn này không chỉ giúp gia tăng năng lực sản xuất mà còn tạo điều kiện hình thành nên các chuỗi giá trị công nghiệp mới trên địa bàn tỉnh.

Phó Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An Nguyễn Mạnh Lợi chia sẻ, nhờ sẵn sàng mặt bằng, xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ và ban hành, thực hiện các chính sách đồng hành, hỗ trợ sát sao doanh nghiệp, nhà đầu tư nên Khu kinh tế Đông Nam và các khu công nghiệp thu hút thành công dòng vốn FDI chất lượng cao.

Ông Teng Wei Hong, Tổng Giám đốc VSIP Nghệ An cho biết, qua quá trình đồng hành cùng Nghệ An, doanh nghiệp nhận thấy công nghiệp hóa của tỉnh ngày càng rõ nét, với sự gia tăng của các dự án điện tử, cơ khí chính xác và sản xuất công nghệ cao. Sự hiện diện ngày càng nhiều của các doanh nghiệp quốc tế góp phần hình thành hệ sinh thái sản xuất và nâng cao vị thế của Nghệ An trong chuỗi cung ứng khu vực.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Lợi cho biết thêm: Thời gian qua, hàng loạt dự án chế biến, chế tạo, công nghệ cao và lắp ráp quy mô lớn trong khu kinh tế, khu công nghiệp đã được tỉnh đôn đốc đẩy nhanh tiến độ đầu tư để đưa dự án đi vào hoạt động và đóng góp lớn vào tăng trưởng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, nhất là trong lĩnh vực điện tử, sản xuất kim loại như các dự án của các tập đoàn Luxshare, Everwin, Sangdong, Foxconn, Tân Việt, Sunny, Thiên Năng, Juteng.

Sự ổn định dây chuyền và đi vào vận hành công suất lớn của các tập đoàn FDI tại Khu kinh tế Đông Nam đã tạo sự tăng trưởng ấn tượng về sản lượng cho các sản phẩm công nghiệp công nghệ cao của tỉnh. So với 9 tháng năm 2025, tỉnh ghi nhận các con số bứt phá như bộ phận dùng cho điện thoại thông minh đạt sản lượng tăng gấp bốn lần; thiết bị bán dẫn đạt 14,9 triệu chiếc, tăng gấp 3,5 lần; bộ phận của các linh kiện điện tử đạt sản lượng tăng gấp 3,4 lần; thép không gỉ cán phẳng đạt 159,8 nghìn tấn, tăng gấp 2,6 lần; bộ phận và phụ tùng của máy tính đạt 4,1 triệu cái, tăng gấp 2,4 lần…

“Sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Nghệ An đang đi đúng trọng tâm. Để duy trì và phát huy động lực tăng trưởng này, thời gian tới Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối, kiến tạo môi trường đầu tư minh bạch và thuận lợi nhất. Tỉnh Nghệ An cam kết sát cánh cùng các nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ đầu tư các hạ tầng thiết yếu, tháo gỡ kịp thời mọi vướng mắc, hướng tới mục tiêu đưa Nghệ An trở thành trung tâm công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghệ cao hàng đầu của khu vực Bắc Trung Bộ và cả nước”, đồng chí Nguyễn Mạnh Lợi chia sẻ.