Các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Tiến Châu, Phó Thủ tướng Chính phủ; Thái Thanh Quý, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Nguyễn Khắc Thận, Bí thư Tỉnh uỷ Nghệ An tham dự hội nghị.
Tham dự hội nghị còn có các đồng chí nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, tỉnh Quảng Trị cùng đông đảo đại diện doanh nghiệp.
Yêu cầu cấp thiết, khách quan
Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải nhấn mạnh, địa phương luôn xác định công tác quy hoạch phải đi trước một bước, là công cụ quan trọng để hoạch định chiến lược phát triển, tổ chức không gian kinh tế-xã hội, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; đồng thời tạo cơ sở để thu hút đầu tư, quản lý phát triển đồng bộ, thống nhất và bền vững.
Quy hoạch tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2023 đã tạo nền tảng quan trọng cho định hướng phát triển của tỉnh.
Tuy nhiên, trước những thay đổi nhanh của bối cảnh trong nước và quốc tế; sự hoàn thiện của hệ thống quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng; yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh là yêu cầu khách quan, cấp thiết.
Dự và phát biểu chỉ đạo hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh cách tiếp cận mới là quy hoạch không chỉ phân bổ không gian, mà phải kiến tạo phát triển; không chỉ xác định “phát triển ở đâu”, mà phải trả lời rõ phát triển bằng động lực nào, nguồn lực từ đâu và kết quả cuối cùng mang lại điều gì cho người dân.
Phó Thủ tướng cho rằng Nghệ An có đầy đủ nền tảng trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Bắc Trung bộ và cả nước.
Để Quy hoạch trở thành nguồn lực phát triển và các cam kết đầu tư sớm được hiện thực hóa, Phó Thủ tướng đề nghị tỉnh Nghệ An tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới:
- Thứ nhất, khẩn trương cụ thể hóa Quy hoạch thành kế hoạch hành động có trọng tâm, lộ trình và trách nhiệm rõ ràng. Ngay trong tháng 8 năm 2026, tỉnh cần ban hành Kế hoạch thực hiện Quy hoạch theo tinh thần “6 rõ”; xác định rõ danh mục nhiệm vụ, công trình, dự án ưu tiên trong từng giai đoạn; phân công lãnh đạo tỉnh trực tiếp theo dõi, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.
- Thứ hai, tập trung và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; xác định đúng thứ tự ưu tiên, tập trung nguồn lực cho các công trình có tính nền tảng, liên vùng và khả năng lan tỏa cao; phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công để huy động đầu tư tư nhân và các nguồn lực xã hội.
- Thứ ba, phát huy con người và văn hóa xứ Nghệ thành nguồn lực nội sinh trong thực hiện Quy hoạch.
- Thứ tư, phát triển nhanh phải gắn với phát triển xanh, bền vững. Phó Thủ tướng đề nghị tỉnh kiên quyết không đánh đổi môi trường, an ninh trật tự và chất lượng đời sống của nhân dân để lấy tăng trưởng đơn thuần. Các yêu cầu về quốc phòng, an ninh, môi trường và phòng chống thiên tai phải được tính toán ngay từ khâu quy hoạch và lựa chọn nhà đầu tư.
- Thứ năm, Quy hoạch chỉ thật sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành dự án, sản phẩm, việc làm, nguồn thu và chất lượng sống tốt hơn cho nhân dân. Vì vậy, thước đo của xúc tiến đầu tư không phải là tổng vốn đăng ký, mà là vốn thực hiện, tiến độ triển khai, hiệu quả sử dụng đất, công nghệ được tiếp nhận và khả năng liên kết, lan tỏa đối với nền kinh tế địa phương.
Đối với từng dự án được trao quyết định tại hội nghị, tỉnh phải thống nhất một đầu mối chịu trách nhiệm; kiểm điểm kết quả hằng tháng, hằng quý; đồng thời, chủ động rà soát, xử lý dứt điểm các dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, không để làm cản trở việc triển khai Quy hoạch.
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh: Điều mà Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ kỳ vọng đối với Nghệ An không chỉ là tốc độ tăng trưởng cao hơn, mà là sự chuyển biến về chất trong mô hình phát triển của tỉnh.
Xác định cấu trúc 1-2-3-4-5-6
Với cấu trúc phát triển đột phá "1 trung tâm động lực - 2 cực tăng trưởng - 3 vùng không gian - 4 trụ cột phát triển - 5 hành lang kinh tế - 6 vùng đô thị động lực".
Cụ thể, tỉnh Nghệ An xác lập trung tâm động lực tăng trưởng chính là Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An, định hướng phát triển theo mô hình khu kinh tế tự do, giữ vai trò hạt nhân thu hút đầu tư, công nghiệp, logistics, cảng biển, đô thị và kinh tế biển.
Tỉnh Nghệ An sẽ có 2 cực tăng trưởng, gồm: Cực phía Nam (Vinh gắn với Cửa Lò) là trung tâm tổng hợp của tỉnh và vùng Bắc Trung bộ; kết nối nam Nghệ An-bắc Hà Tĩnh; phát triển đô thị thông minh, xanh, dịch vụ, y tế, giáo dục, khoa học công nghệ, du lịch, logistics.
Cực phía Bắc (Hoàng Mai-Đông Hồi gắn với Thái Hòa, Nghĩa Đàn) là động lực phát triển vùng phía Bắc và Tây Bắc, kết nối Bắc Nghệ An-Nam Thanh Hóa. Trong đó, Hoàng Mai-Đông Hồi phát triển công nghiệp, cảng biển, năng lượng; Thái Hòa-Nghĩa Đàn phát triển nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông lâm sản, logistics.
Ba vùng không gian phát triển của tỉnh, cụ thể: Vùng đồng bằng, ven biển là động lực chính về công nghiệp, đô thị, kinh tế biển. Vùng trung du kết nối, phát triển nông nghiệp hàng hóa, chế biến, logistics. Vùng miền núi phía Tây là không gian sinh thái, bảo vệ rừng, kinh tế cửa khẩu, dược liệu, du lịch cộng đồng, an ninh biên giới.
Địa phương xác định 4 trụ cột phát triển, gồm: Công nghiệp; thương mại, dịch vụ hiện đại; nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và kinh tế biển.
Theo quy hoạch đã điều chỉnh, tỉnh Nghệ An sẽ hình thành 5 hành lang kinh tế gắn với tiềm năng, thế mạnh của từng vùng.
Cụ thể, hành lang kinh tế ven biển, gồm: Tuyến quốc lộ 1, cao tốc bắc-nam phía Đông và các tuyến đường sắt với hướng trọng tâm là phát triển đô thị, công nghiệp, cảng biển, logistics, dịch vụ, du lịch và kinh tế biển.
Hành lang kinh tế đường Hồ Chí Minh định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông-lâm-dược liệu, công nghiệp vật liệu, dịch vụ và du lịch sinh thái.
Hành lang kinh tế quốc lộ 7A gắn với cửa khẩu Nậm Cắn phát triển kinh tế cửa khẩu, thương mại biên giới, logistics, lâm nghiệp, dược liệu, du lịch sinh thái-cộng đồng và hợp tác Đông-Tây.
Hành lang kinh tế quốc lộ 48A định hướng phát triển về nông nghiệp công nghệ cao, lâm nghiệp, dược liệu, công nghiệp, chế biến, khai thác - chế biến khoáng sản, thương mại và dịch vụ.
Hành lang kinh tế cao tốc Vinh-Thanh Thủy, quốc lộ 46 định hướng phát triển về thương mại, dịch vụ, du lịch lịch sử-văn hóa, logistics, kinh tế cửa khẩu, nông nghiệp hàng hóa, giao thương quốc tế với Lào và các tỉnh khu vực Đông Bắc Thái Lan.
Tỉnh Nghệ An xác định 6 vùng đô thị động lực, gồm: Vinh, Hoàng Mai, Thái Hòa, Diễn Châu, Đô Lương và Trà Lân (Con Cuông); trong đó, đô thị Vinh là đô thị trung tâm cấp vùng, các đô thị còn lại là đô thị động lực. Cùng với hệ thống đô thị trung tâm cấp xã, 6 vùng đô thị động lực sẽ bảo đảm phát triển hài hòa giữa vùng đồng bằng ven biển, trung du và miền núi phía Tây.
Tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Khắc Thận, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An và đồng chí Võ Trọng Hải, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã trao Quyết định đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và Biên bản ghi nhớ thỏa thuận hợp tác đầu tư cho 25 dự án tiêu biểu, với tổng mức đăng ký đầu tư khoảng 110 nghìn 450 tỷ đồng (tương đương 4,2 tỷ USD).
