Duy trì đà tăng trưởng, ngân hàng tăng tốc dịp cuối năm

Tuy nhiên, đằng sau những con số lợi nhuận khả quan, áp lực về chi phí vốn, chất lượng tài sản và yêu cầu duy trì tăng trưởng bền vững vẫn đặt ra không ít thách thức cho các ngân hàng trong chặng nước rút cuối năm.

Nhiều ngân hàng xác lập kỷ lục lợi nhuận

Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng sau 9 tháng năm 2026 đang dần được hé lộ qua những báo cáo tài chính quý III vừa công bố. Đáng chú ý, không chỉ các ngân hàng có quy mô tài sản lớn tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, mà một số ngân hàng quy mô vừa và nhỏ cũng ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan, cho thấy những chuyển biến tích cực trong hoạt động kinh doanh, quản trị chi phí và đa dạng hóa nguồn thu.

Nổi bật trong nhóm ngân hàng đã công bố kết quả kinh doanh là Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), với lợi nhuận trước thuế hợp nhất 9 tháng đầu năm đạt gần 30.000 tỷ đồng, tăng gần 47% so cùng kỳ năm trước, tương đương kết quả thực hiện cả năm 2025 và hoàn thành khoảng 72,4% kế hoạch năm.

Riêng quý III, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng đạt hơn 11.000 tỷ đồng, đánh dấu hai quý liên tiếp xác lập kỷ lục.

Đóng góp chủ yếu vào kết quả này đến từ ngân hàng mẹ với lợi nhuận hơn 25.200 tỷ đồng, tăng gần 48% so cùng kỳ. Đáng chú ý, quá trình tái cấu trúc GPBank cũng bước đầu mang lại những chuyển biến khi ngân hàng này ghi nhận lợi nhuận trước thuế hơn 1.000 tỷ đồng trong 9 tháng, gần gấp đôi kết quả cả năm 2025.

Đà tăng trưởng lợi nhuận của VPBank diễn ra song hành quá trình mở rộng quy mô hoạt động. Đến cuối tháng 9/2026, tổng tài sản hợp nhất của ngân hàng vượt 1,6 triệu tỷ đồng, tăng 27,8% so cuối năm 2025.

Dư nợ cấp tín dụng riêng lẻ đạt 1,1 triệu tỷ đồng, tăng gần 30%, tập trung vào các phân khúc bán lẻ, doanh nghiệp và doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó ưu tiên những lĩnh vực sản xuất công nghiệp, cơ sở hạ tầng, khoa học công nghệ và tài chính xanh.

Cùng ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực, Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) đạt lợi nhuận trước thuế 28.900 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm, tăng 23,7% so cùng kỳ. Riêng quý III, lợi nhuận đạt 10.400 tỷ đồng, tăng 25,8%, thiết lập mức cao nhất theo quý từ trước đến nay.

Động lực tăng trưởng của Techcombank đến từ cả hoạt động tín dụng và dịch vụ. Tổng thu nhập hoạt động 9 tháng đạt 45.200 tỷ đồng, tăng 17,1%; thu nhập lãi thuần tăng 16,9%, đạt 32.000 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong bối cảnh chi phí huy động vốn gia tăng, biên lãi thuần (NIM) của ngân hàng trong quý III vẫn cải thiện lên 3,5%, từ mức 3,4% của quý trước.

Ở nhóm ngân hàng có lợi nhuận hơn 10.000 tỷ đồng, Ngân hàng thương mại cổ phần Lộc Phát Việt Nam (LPBank) ghi nhận lợi nhuận trước thuế lũy kế 9 tháng đạt 10.421 tỷ đồng, tăng gần 9% so cùng kỳ, hoàn thành 70% kế hoạch năm. Riêng quý III, lợi nhuận trước thuế đạt 4.448 tỷ đồng, tăng 29%.

Kết quả này tạo nền tảng để LPBank hướng tới mục tiêu lợi nhuận trước thuế 14.982 tỷ đồng được Đại hội đồng cổ đông thông qua từ đầu năm. Đến ngày 30/9, tổng tài sản ngân hàng đạt 694.183 tỷ đồng, tăng 29% so cùng kỳ; dư nợ cho vay khách hàng đạt 481.570 tỷ đồng, tăng 23% so đầu năm.

Không chỉ các ngân hàng lớn, những nhà băng quy mô vừa cũng đang ghi nhận sự cải thiện đáng kể về hiệu quả kinh doanh.

Tại Ngân hàng thương mại cổ phần An Bình (ABBank), lợi nhuận trước thuế 9 tháng đầu năm đạt 4.301 tỷ đồng, hoàn thành gần 96% kế hoạch cả năm. Tổng thu nhập hoạt động đạt khoảng 7.803 tỷ đồng, tăng 48% so cùng kỳ, trong khi chi phí hoạt động chỉ tăng 21%. Nhờ đó, tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) giảm mạnh từ 33% xuống 27%.

Tính đến cuối tháng 9, tổng tài sản ABBank vượt 276.000 tỷ đồng, tăng hơn 25% so đầu năm; dư nợ cho vay khách hàng đạt 134.592 tỷ đồng và tiền gửi khách hàng đạt 152.913 tỷ đồng, tăng 15%.

Trong khi đó, Ngân hàng thương mại cổ phần Thịnh Vượng và Phát triển (PGBank) ghi nhận lợi nhuận trước thuế sau dự phòng đạt 630 tỷ đồng, tăng 27% so cùng kỳ năm 2025. Tổng thu thuần tăng 9,6%, trong đó thu nhập ngoài lãi từ hoạt động dịch vụ và kinh doanh ngoại hối tăng hơn gấp đôi.

Tính đến ngày 30/9, tổng tài sản của PGBank đạt 92.637 tỷ đồng, tăng 4,3% so cuối năm 2025. Dư nợ cho vay khách hàng tăng khoảng 7,1% so thời điểm cuối năm 2025. Tiền gửi khách hàng tăng trưởng đều đặn, đạt mức 5,8% so với cuối năm 2025, đặc biệt, huy động không kỳ hạn tăng mạnh, đạt mức 32%, tạo thêm dư địa cho hoạt động kinh doanh và mở rộng tín dụng.

Cùng với sự phát triển về quy mô, PGBank cũng đẩy mạnh củng cố năng lực tài chính khi tăng vốn chủ sở hữu lên 8.364 tỷ đồng, tăng 27,8% so cuối năm 2025; đồng thời, tăng vốn điều lệ lên 7.327 tỷ đồng, tăng 33,2% so với 5.500 tỷ đồng tại thời điểm cuối năm 2025, góp phần nâng cao năng lực tài chính và đáp ứng các yêu cầu về an toàn hoạt động.

Đa dạng nguồn thu, kiểm soát rủi ro

Một trong những điểm đáng chú ý từ kết quả kinh doanh 9 tháng năm là sự gia tăng đóng góp của các nguồn thu ngoài lãi. Đây được xem là hướng đi quan trọng trong bối cảnh hoạt động ngân hàng tiếp tục đối mặt với áp lực chi phí huy động vốn, trong khi yêu cầu tiết giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế ngày càng lớn.

Tại Techcombank, thu nhập từ hoạt động dịch vụ trong 9 tháng đạt 11.800 tỷ đồng, tăng 40% so cùng kỳ. Riêng quý III, nguồn thu này đạt 4.200 tỷ đồng, tăng 44,6%. Nhờ đó, tỷ trọng thu nhập dịch vụ trong tổng thu nhập hoạt động tăng từ 21,9% lên 26,2%.

Đóng góp lớn nhất đến từ hoạt động thư tín dụng, tiền mặt và thanh toán, với doanh thu 4.900 tỷ đồng, tăng 136,6%. Thu phí dịch vụ bảo hiểm đạt 1.700 tỷ đồng, tăng 106,1%, trong khi thu phí dịch vụ thẻ đạt 1.500 tỷ đồng, tăng 29%.

Tuy nhiên, không phải tất cả các lĩnh vực dịch vụ đều tăng trưởng thuận lợi. Phí dịch vụ ngân hàng đầu tư của Techcombank giảm 17,5%, còn 2.800 tỷ đồng. Thu nhập thuần từ hoạt động khác, không bao gồm thu hồi nợ đã xử lý, cũng giảm 48,2%.

Những diễn biến này cho thấy đa dạng hóa nguồn thu có thể giúp giảm phụ thuộc vào tín dụng truyền thống, nhưng bản thân hoạt động dịch vụ cũng chịu tác động không nhỏ từ điều kiện thị trường.

Tại LPBank, thu thuần ngoài lãi lũy kế đạt 7.489 tỷ đồng, chiếm 39% tổng thu nhập hoạt động. Đáng chú ý, thu thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 5.977 tỷ đồng, tăng tới 136% so cùng kỳ, đóng góp khoảng 80% tổng thu nhập ngoài lãi.

Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh ngoại hối mang về 889 tỷ đồng thu nhập thuần, tăng 241%.

Sự gia tăng mạnh của các nguồn thu ngoài lãi giúp LPBank có thêm dư địa cải thiện hiệu quả hoạt động, nhất là khi ngân hàng tiếp tục triển khai các chương trình giảm lãi suất hỗ trợ khách hàng. Ngày 19/10, LPBank công bố giảm lãi suất cho vay lên tới 2%/năm, đồng thời giảm lãi suất tiền gửi từ 0,5-0,6 điểm phần trăm/năm đối với các kỳ hạn từ sáu tháng trở lên.

Thực tế này đặt ra yêu cầu đối với các ngân hàng trong việc cân bằng giữa mục tiêu lợi nhuận và trách nhiệm hỗ trợ nền kinh tế. Khi biên lãi chịu sức ép, tăng trưởng nguồn thu dịch vụ, tiết giảm chi phí vận hành và nâng cao chất lượng tín dụng trở thành những yếu tố quan trọng để duy trì hiệu quả kinh doanh.

Bên cạnh đa dạng hóa nguồn thu, kiểm soát chi phí cũng đang tạo ra sự khác biệt về lợi nhuận giữa các ngân hàng. Tại ABBank, tỷ lệ CIR giảm xuống 27% là một trong những yếu tố quan trọng giúp kết quả kinh doanh cải thiện.

Ngân hàng đồng thời đẩy mạnh số hóa hoạt động giao dịch, triển khai mô hình giao dịch tại quầy trên nền tảng số từ tháng 8/2026, qua đó từng bước giảm các thủ tục thủ công và nâng cao hiệu quả phục vụ khách hàng.

Đằng sau những con số lợi nhuận khả quan, các ngân hàng cũng phải đối mặt với không ít thách thức cần giải quyết. Áp lực duy trì thanh khoản và kiểm soát chi phí vốn vẫn cần được đặt trong bài toán tăng trưởng dài hạn, nhất là khi các ngân hàng vừa phải bảo đảm khả năng cung ứng tín dụng cho nền kinh tế, vừa phải thực hiện yêu cầu an toàn vốn và quản trị rủi ro.