Nâng cao sức cạnh tranh, vươn ra thị trường toàn cầu

Cụm cảng Cái Mép-Thị Vải. (Ảnh: NGUYỄN VIỆT HỒNG)
Cụm cảng Cái Mép-Thị Vải. (Ảnh: NGUYỄN VIỆT HỒNG)

Với không gian phát triển mới, hệ thống cảng biển quy mô lớn, năng lực sản xuất khá tốt và thị trường xuất, nhập khẩu sôi động, Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều điều kiện để trở thành trung tâm logistics quốc tế. Tuy nhiên, chi phí vận tải cao, hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, hạn chế về công nghệ và năng lực tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp,... vẫn là những điểm nghẽn cần tháo gỡ.

Muốn vươn ra thị trường toàn cầu, thành phố cần kết hợp đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số, phát triển logistics xanh, tăng cường liên kết vùng, qua đó nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp và tạo động lực tăng trưởng bền vững.

Tháo gỡ nhiều điểm nghẽn

Sau sáp nhập, Thành phố Hồ Chí Minh có diện tích khoảng 6.772 km2, dân số hơn 14 triệu người, đóng góp khoảng 1/4 GDP và khoảng 1/3 tổng thu ngân sách nhà nước. Thành phố đồng thời là trung tâm lớn về sản xuất, thương mại, dịch vụ, logistics và xuất, nhập khẩu, giữ vai trò kết nối vùng Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long với các thị trường quốc tế.

Phó Giám đốc Sở Công thương Thành phố Hồ Chí Minh Lê Văn Danh cho biết: 8 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp của thành phố tăng 10,8%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,7%; kim ngạch xuất khẩu đạt 65,83 tỷ USD, tăng 7,82%; nhập khẩu đạt 72,69 tỷ USD, tăng 11,86%. Các nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện dẫn đầu với kim ngạch 14,5 tỷ USD. Sự tăng trưởng này cũng đồng nghĩa với nhu cầu về dịch vụ logistics có chất lượng, khả năng vận chuyển hàng hóa quy mô lớn, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế ngày càng cao.

Ngoài ra, không gian biển mới, từ Cần Giờ đến Vũng Tàu và đặc khu Côn Đảo, mở ra cơ hội hình thành hệ sinh thái cảng biển, công nghiệp và dịch vụ biển. Với hệ thống 99 bến cảng, tính cả bến dầu khí ngoài khơi, thành phố chiếm gần 1/3 tổng số bến cảng của cả nước. Các cụm cảng đang xử lý hơn 15 triệu TEU mỗi năm; khi cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ hoàn thành, tổng công suất thông quan container dự kiến đạt 32,7 triệu TEU mỗi năm. Đây là dư địa quan trọng để thành phố hướng tới vai trò cửa ngõ logistics của Đông Nam Á. Tuy nhiên, trên thực tế, hạ tầng giao thông kết nối giữa khu công nghiệp, cảng biển, cảng hàng không và các trung tâm logistics của thành phố được đánh giá vẫn thiếu đồng bộ.

Tình trạng quá tải tại các cửa ngõ làm kéo dài thời gian lưu thông hàng hóa, tăng chi phí vận chuyển và ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng. Chi phí logistics của Thành phố Hồ Chí Minh hiện chiếm khoảng 17-18% GRDP, trong khi Singapore chỉ khoảng 8% và Malaysia 11%. Bên cạnh hạ tầng, doanh nghiệp còn chịu sức ép từ biến động địa chính trị, giá nhiên liệu, chi phí công nghệ và các yêu cầu ngày càng chặt chẽ về tiêu chuẩn, chứng nhận, xuất xứ hàng hóa và phát thải.

Nêu thí dụ về chi phí của doanh nghiệp xuất khẩu, ông Phan Minh Thông, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Phúc Sinh cho biết: Có thời điểm chi phí logistics của doanh nghiệp lên tới 17 tỷ đồng mỗi tháng. Cộng thêm các khoản phụ phí, tổng chi phí khoảng 22 tỷ đồng, chiếm hơn một nửa tổng chi phí vận hành trong tháng. Ông Trần Phú Lữ, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Phần lớn doanh nghiệp xuất khẩu là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế về nguồn lực để đầu tư công nghệ, cập nhật thông tin thị trường và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp trong nước chưa khai thác hiệu quả dịch vụ logistics thuê ngoài.

Trong khi doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thường sử dụng các đơn vị chuyên nghiệp để tối ưu chi phí, một số doanh nghiệp Việt Nam vẫn tự thực hiện nhiều khâu vận tải, kho bãi và phân phối, khiến hiệu quả chưa cao. Điều này cho thấy yêu cầu thay đổi cách tổ chức chuỗi cung ứng và phương thức quản trị của doanh nghiệp là vấn đề cấp thiết, quan trọng.

Kết nối hạ tầng, số hóa và xanh hóa chuỗi cung ứng

Để giúp lợi thế trở thành năng lực cạnh tranh thực chất, Thành phố Hồ Chí Minh đang định hướng phát triển ngành logistics theo hướng đồng bộ hạ tầng, hiện đại hóa quản trị và tăng cường liên kết vùng. Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050.

chuyendoix.jpg
Cảng Cát Lái là trung tâm logistics lớn của Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: PHẠM THỊ QUỲNH NGA)

Thành phố hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm logistics và cảng trung chuyển quốc tế hàng đầu khu vực châu Á. Trong hành trình đó, thành phố đang nỗ lực hoàn thiện mạng lưới giao thông đa phương thức, kết nối đường bộ, đường thủy nội địa, đường sắt, hàng không và cảng biển. Các dự án đường vành đai, đường cao tốc từ Thành phố Hồ Chí Minh đến Chơn Thành, Mộc Bài, Cần Thơ,… được kỳ vọng tăng khả năng lưu thông hàng hóa giữa các vùng sản xuất, địa phương.

Thành phố quy hoạch các tuyến đường sắt mới, trong đó có tuyến kết nối khu vực Bình Dương (cũ) với cụm cảng Cái Mép-Thị Vải để chia sẻ áp lực cho đường bộ, giảm thời gian và chi phí vận chuyển container. Cùng với hạ tầng giao thông, thành phố định hướng phát triển khu thương mại tự do gắn với cảng biển quốc tế, xây dựng hệ thống logistics nhiều lớp gồm logistics quốc tế và liên vùng, logistics trung chuyển, phân phối và logistics đô thị.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng “cứng”, dự án về phát triển “siêu cảng số” tại Cái Mép-Thị Vải và Cần Giờ được định hướng ứng dụng công nghệ bản sao số (Digital Twin), dữ liệu lớn và nền tảng quản trị thông minh nhằm nâng cao hiệu quả vận hành. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Công Vinh cho rằng: Nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp là nhiệm vụ trọng tâm.

Thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư-kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất, xây dựng thương hiệu và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Cùng với đó, hoạt động xúc tiến thương mại cần chuyển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và dựa trên nền tảng số để mở rộng thị trường xuất khẩu, giảm chi phí giao dịch và nâng cao hiệu quả kết nối cung-cầu. Theo các chuyên gia kinh tế, yêu cầu về chuyển đổi xanh là yêu cầu quan trọng khi các thị trường xuất khẩu đều khắt khe về nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện sản xuất và dữ liệu phát thải.

Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động sử dụng năng lượng sạch, phương tiện vận tải xanh, cải thiện quản lý kho và giảm phát thải trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Thành phố cũng cần nâng chất lượng nguồn nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế; chuyển từ hỗ trợ kết nối sang hỗ trợ quản trị chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc và tuân thủ quy định của từng thị trường.

Có thể bạn quan tâm

Năm 2027, chi cho đầu tư phát triển tiếp tục là một trong những ưu tiên của kế hoạch dự toán Ngân sách Nhà nước. (Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Dự toán thu Ngân sách Nhà nước năm 2027 tăng 9,1%

Căn cứ tình hình kinh tế thế giới và trong nước, cùng các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, và kết quả thực hiện Ngân sách Nhà nước năm 2025, đánh giá ước thực hiện năm 2026, Bộ Tài chính đã biên soạn và phát hành “Báo cáo công khai dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 Chính phủ trình Quốc hội”.

Tổng Giám đốc Vinachem Nguyễn Hữu Tú và ông Erik Mota Calvosa, Giám đốc điều hành khu vực Đông Nam Á thuộc Tập đoàn Air Liquide trao Biên bản ghi nhớ. (Ảnh: BÍCH THỦY)

Vinachem và Air Liquide ký Biên bản hợp tác phát triển năng lượng bền vững

Việc trao Biên bản ghi nhớ tại sự kiện đối ngoại cấp cao góp phần tăng cường kết nối giữa Vinachem với đối tác công nghệ quốc tế, mở ra cơ hội nghiên cứu, đánh giá các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tối ưu hóa hoạt động sản xuất công nghiệp và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng bền vững.

Khu vực trung tâm tỉnh Lâm Đồng. (Ảnh: BẢO VĂN)

Lâm Đồng với khát vọng vươn tầm

Lâm Đồng đang đứng trước vận hội phát triển mới khi không gian được mở rộng từ cao nguyên đến duyên hải, hội tụ những lợi thế về tài nguyên, sinh thái, văn hóa và vị trí liên kết vùng. Đó là điều kiện để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, hình thành những động lực phát triển mới phù hợp thực tế và xu thế phát triển hiện đại.

Tái cấu trúc trong bối cảnh mới là yêu cầu tất yếu để doanh nghiệp nâng cao sức chống chịu và phát triển bền vững. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Tái cấu trúc doanh nghiệp trong bối cảnh mới

Tái cấu trúc trong bối cảnh mới không phải là giải pháp tình thế ngắn hạn, mà là yêu cầu tất yếu để doanh nghiệp nâng cao sức chống chịu và phát triển bền vững. Biến động kinh tế thế giới cùng sức ép từ công nghệ và các tiêu chuẩn phát triển bền vững càng khiến vấn đề này trở nên cấp thiết hơn đối với doanh nghiệp trong nước.

Đại biểu Lê Nữ Thùy Dương (Đoàn thành phố Đồng Nai) phát biểu tại tổ. (Ảnh: TL)

Phân cấp ngân sách đi đôi với bảo đảm nguồn lực

Thảo luận về dự án Luật Ngân sách Nhà nước (hợp nhất), các đại biểu Quốc hội đề nghị hoàn thiện cơ chế phân cấp ngân sách theo hướng gắn nhiệm vụ với nguồn lực, tăng tính chủ động cho cấp xã; đồng thời gắn chuyển nguồn cuối năm với đánh giá hiệu quả và cam kết giải ngân.

Hợp tác xã chè Hảo Đạt (Thái Nguyên) ứng dụng chuyển đổi số vào một số công đoạn sản xuất. (Ảnh: BẢO HÂN)

Thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp

Chuyển đổi số trong nông nghiệp là việc ứng dụng công nghệ kỹ thuật số vào hoạt động sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Việc ứng dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, thương mại điện tử… vào sản xuất góp phần tăng năng suất, nâng cao giá trị sản phẩm, giảm chi phí, hướng đến phát triển nông nghiệp xanh, bền vững.

Đa dạng hóa sản phẩm quỹ giúp nhà đầu tư có thêm lựa chọn. (Ảnh: SSI)

Phát triển quỹ đầu tư để tạo nguồn vốn dài hạn

Nguồn tiết kiệm lớn trong dân cư, cơ sở nhà đầu tư mở rộng và nhu cầu vốn tăng cao đặt ra yêu cầu phát triển các định chế đầu tư chuyên nghiệp. Các chuyên gia đề xuất tháo gỡ vướng mắc về phân phối, cơ chế khuyến khích và kiến thức tài chính để mở rộng dòng vốn dài hạn trong nước.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 23/10: VN-Index tăng hơn 13 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng mạnh

Phiên giao dịch ngày 23/10, sắc xanh áp đảo trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm cổ phiếu ngân hàng và bất động sản đóng góp tích cực cho các chỉ số chính. Ở chiều ngược lại, cổ phiếu phần mềm, chứng khoán và năng lượng diễn biến kém tích cực. Chốt phiên, VN-Index tăng 13,52 điểm, lên mức 1.774,15 điểm.

Bản đồ sinh khối NDVI. (Ảnh: VNPT)

Từ những chuyến bay UAV đến dữ liệu phục vụ quản lý vùng trồng

Với những vùng sản xuất rộng, phân tán, việc cập nhật hiện trạng cây trồng thường tốn nhiều thời gian và nhân lực. Kết nối thiết bị bay không người lái (UAV), công nghệ AI và hệ sinh thái nông nghiệp VNPT Green, VNPT đang phát triển giải pháp đưa dữ liệu khảo sát từ trên cao vào quy trình quản lý sản xuất.

VNPT áp dụng chính sách 0 đồng. (Ảnh: VNPT)

VNPT ưu đãi 0 đồng, hỗ trợ doanh nghiệp bắt đầu số hóa

Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) triển khai loạt ưu đãi 0 đồng dành cho doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp lần đầu sử dụng hợp đồng điện tử và khối khách hàng cá nhân. Chương trình giúp khách hàng giảm chi phí ban đầu, thuận lợi tiếp cận các công cụ số phục vụ công việc và giao dịch hằng ngày.

Chương trình “Sức sống hàng Việt” số 15 với chủ đề “Bài ca Tây Nguyên” diễn ra từ ngày 23-25/10 tại Hà Nội. (Ảnh: B.T)

Hơn 60 sản phẩm đặc sản Gia Lai, Quảng Ngãi hội tụ tại Hà Nội

Ngày 23/10, Chương trình “Sức sống hàng Việt” số 15 với chủ đề “Bài ca Tây Nguyên” do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) phối hợp các đơn vị tổ chức chính thức khai mạc tại Không gian trưng bày và livestream “Sức sống hàng Việt”, địa chỉ số 62 Tràng Tiền, phường Hoàn Kiếm (Hà Nội).

Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đổi mới cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư hướng tới tháo gỡ vướng mắc thể chế, đổi mới cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư. Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ tiêu chí hưởng ưu đãi đặc biệt, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Khai mạc phiên toàn thể Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam 2026. (Ảnh: ANH ĐÀO)

Khai mạc Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam 2026

Ngày 23/10, tại thành phố Đà Nẵng, Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam 2026 khai mạc với chủ đề “Quy hoạch chiến lược địa phương: Phát triển-Bảo tồn-Thích ứng-Kết nối”. Diễn đàn tập trung trao đổi giải pháp đổi mới tư duy quy hoạch, tổ chức không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng trong giai đoạn mới.

Chính phủ đề xuất áp mức thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang

Chính phủ đề xuất áp mức thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang

Chính phủ đề xuất áp dụng mức thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng và không áp dụng hạn mức. Đây là mức thuế suất cao nhất tại Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành, tương đương với thuế suất đối với đất lấn chiếm và gấp bảy lần đất ở trong hạn mức.

Ảnh minh họa: THU LAN

Sáng 23/10: Giá bạc thế giới giảm mạnh

Sáng 23/10, giá bạc thế giới giảm mạnh về ngưỡng 54,16 USD/ounce khi căng thẳng địa chính trị và những tín hiệu trái chiều về lãi suất lấn át những cải thiện khiêm tốn trong lĩnh vực sản xuất của Mỹ.