Tay xách nách mang, họ dừng lại trò chuyện đôi câu như thường lệ. Nhưng hôm nay, câu chuyện không xoay quanh giá rau, giá thịt, mà là một tin tức khiến ai nghe cũng rùng mình: VTV vừa phát sóng phóng sự điều tra về một đường dây sản xuất dầu ăn giả quy mô lớn ở Hưng Yên, biến dầu dùng cho chăn nuôi thành dầu ăn cho người.
- Chị có xem không? Dầu Ofood đấy, em vẫn thấy bán đầy ngoài chợ. Hóa ra là dầu cho lợn ăn mà họ đóng chai bán cho mình! - người phụ nữ trung niên thốt lên, ánh mắt đầy lo lắng. Người kia gật đầu, thở dài: Mình ăn bao nhiêu năm rồi không biết. Bọn trẻ con cũng ăn, nghĩ mà lo lắng quá!
Câu chuyện của các bà nội trợ phản ánh một thực trạng nhức nhối: hàng giả, hàng kém chất lượng đang len lỏi vào từng bữa ăn, từng căn bếp của người dân, không chỉ ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa mà ngay tại đô thị lớn như Hà Nội. Vụ việc ở Hưng Yên không phải là cá biệt. Trước đó, Công ty TNHH Famimoto Việt Nam tại Phú Thọ cũng bị phát hiện sang chiết dầu ăn không đạt chuẩn, dán nhãn giả, tiêu thụ hàng trăm tấn ra thị trường, chủ yếu vào các bếp ăn tập thể, khu công nghiệp.
Những con số trong các vụ án khiến người ta giật mình: hàng nghìn tấn dầu ăn không bảo đảm chất lượng, hàng trăm tỷ đồng doanh thu bất chính, hàng triệu bữa ăn bị ảnh hưởng. Nhưng điều đáng sợ hơn cả là sự tinh vi trong cách thức hoạt động: từ việc sử dụng đường ống ngầm để chuyển dầu, lập công ty bình phong đến việc làm giả hồ sơ công bố thực phẩm. Tất cả đều nhằm qua mặt cơ quan chức năng và đánh lừa người tiêu dùng.
Các cơ quan chức năng đã vào cuộc mạnh mẽ. Những cuộc điều tra, kiểm tra đột xuất, những vụ khởi tố, thu giữ hàng hóa đã cho thấy quyết tâm “xóa sổ” hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng. Nhưng cuộc chiến này không thể chỉ trông chờ vào cơ quan chức năng. Người tiêu dùng - những người trực tiếp bị ảnh hưởng - cũng cần nâng cao nhận thức và hành động quyết liệt hơn. Đừng vì ham rẻ mà mua những sản phẩm không rõ nguồn gốc, nhãn mác mập mờ. Đừng vì vài nghìn đồng khuyến mại mà đánh đổi sức khỏe của cả gia đình.
Tuy nhiên, cũng không thể cứ yêu cầu người tiêu dùng phải là “người thông thái” trong một thị trường đầy rẫy những chiêu trò gian lận. Người dân có quyền được tin tưởng vào những gì được bày bán công khai, có nhãn mác, có chứng nhận. Vì thế, các cơ quan chức năng khi đã được giao nhiệm vụ, cần thực hiện nghiêm túc chức năng và trách nhiệm của mình. Không thể để những vụ việc như “hô biến” dầu thực vật để làm thức ăn chăn nuôi thành hàng vạn lít dầu ăn cho con người kéo dài suốt nhiều năm. Vụ việc này cần được làm rõ đến cùng: Ai là người chịu trách nhiệm? Đơn vị nào đã buông lỏng quản lý? Những doanh nghiệp nào đã tiếp tay, trục lợi? Và quan trọng hơn, cần có những hình phạt đủ sức răn đe để không còn ai dám coi thường sức khỏe của hàng triệu người dân chỉ vì lợi nhuận.