Mùa mưa sắp đến với những trận “dọa” bước đầu sớm gây “duềnh” nước tại một số điểm trong thành phố như một cách nói nhưng cũng chính là “úng”, là “lụt”, là “ngập” cục bộ như người dân và cả báo chí hay gọi lâu nay. Và đã ngập thì 20 cm cũng đã gây khó cho lưu thông, xe cộ dễ ùn ứ rồi. Vấn đề quan trọng nhất hiện nay không phải là nói tránh, nói giảm hay tránh lỗi liên quan đến trách nhiệm; mà đặt trọng tâm nghiên cứu, xử lý chống ngập khi mưa lớn, mưa kéo dài hay bất thường xảy ra. Lãnh đạo Thành phố Hà Nội cũng mới chỉ đạo thông tin về các dự án chống ngập, hiệu quả, lộ trình tiếp theo, đặc biệt là tránh bị động trong ứng phó thời gian tới.
Rộng hơn, cần nhiều phương án xử lý hơn, không chỉ tập trung riêng cho hệ thống cống chống ngập thời gian qua được xây dựng. Theo đó, cần căn cứ vào địa hình, đặc thù xây dựng, mật độ xây dựng, hệ thống cống thoát nước trên từng khu vực, địa bàn để đưa ra từng giải pháp cụ thể, sát thực. Và lãnh đạo thành phố có thể xác định, giao trách nhiệm đó cho liên ngành xây dựng, thoát nước, thủy lợi… và từng bộ máy chính quyền, phòng, ban các phường, xã. Thí dụ như, với nhiều khu vực nội đô gần các hồ như Ba Mẫu, Bảy Mẫu, Thiền Quang, Giảng Võ, Ngọc Khánh, Hoàng Cầu… thì có thể có lợi thế gì cho việc thoát nước. Các khu dân cư, tổ dân phố dọc theo các con sông như Kim Ngưu, Tô Lịch, sông Nhuệ… thì phù hợp để tính toán việc thoát nước ra sao. Còn các phố “lõi” ở khu vực phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam… chẳng hạn, thiếu không gian mặt nước, thì bài toán nào là phù hợp. Lại có khu vực lạ lùng đến như “quảng trường” sân vận động Mỹ Đình rộng là thế mà có những khi mênh mông nước… Tất cả những nơi này, rất cần được nghiên cứu, lên kịch bản thoát nước cụ thể, kiểm tra hệ thống cống mới, cống cũ, nơi nào thiếu kết nối, liên thông, nơi nào nhỏ hẹp, ùn ứ bùn rác, độ dốc cho việc thoát nước bị ảnh hưởng, thậm chí là hệ thống nắp cống thoát nước đang trong tình trạng thế nào, có phải sửa chữa gì không…, mọi yếu tố đó đều cần được rà soát kỹ, có báo cáo cụ thể thực trạng, những sai sót, hỏng hóc và phương án xử lý theo ngày, theo tuần… như thế nào.
Tất nhiên một bước không thể thiếu trong đó là công khai rộng rãi các thông tin trên để đông đảo người dân cùng nắm được thực trạng và tham gia theo dõi, giám sát việc khắc phục. Có thể trên báo, trên cổng thông tin điện tử của thành phố, sở, ngành… Có khi chính những ý kiến hay từ các chuyên gia trong dân, hoặc kinh nghiệm quý từ người dân “thường” cũng đem lại chìa khóa chống ngập, giảm ngập cho các nhà chức trách. Thậm chí, cả việc người dân kêu ngập, phản ánh lên ngay cũng là để cho các đơn vị chức năng sớm xuống xử lý, bớt được cảnh khổ bị ảnh hưởng đời sống sinh hoạt thường ngày.
Tin rằng với cách làm như thế thì lỗi ở đâu, bộ phận nào, của ai, có ảnh hưởng từ khách quan về không gian, địa hình… ra sao, và phải làm gì để khắc phục, sửa chữa, sẽ rõ ràng, thuận lợi cho những xử lý tiếp theo. Điều quan trọng là không phải nhắm vào ai chịu, phạt ai, mà càng bớt được úng ngập, “duềnh” nước càng đỡ khổ cho người dân, cả người đi lại trên đường lẫn bà con “cố thủ” trong nhà khi mưa xuống, nước lên.