Tổn thất lớn về người và của do bão lũ tại Lai Châu vừa qua, cộng với những thiệt hại cách đây chưa lâu ở một số địa bàn phía bắc vào thời điểm đầu mùa mưa bão năm nay, tiếp tục dấy lên những lo lắng. Thực trạng gần như đợt thiên tai nào cũng trở đi trở lại là các địa bàn dân cư, các khu nhà ở cũng bị lũ ập tới, nhiều trường hợp người dân và cả chính quyền không kịp trở tay, không gian cư trú bị tàn phá bởi đá lăn, gỗ trôi, cây gãy, bùn đất bao phủ…
Sự vào cuộc chung tay khắc phục ngay lập tức của chính quyền các cấp, các lực lượng chức năng, sự hỗ trợ gần xa của xã hội là rất quý báu, cần thiết. Tuy nhiên, cần nhìn lại từ sớm hơn, xa hơn, trước khi thiên tai có thể xảy ra để nghiên cứu một chương trình, hay một quy trình và các phương án phòng, chống khả thi cho các gia đình, các khu, cụm dân cư, các cộng đồng sinh sống ở những khu vực có nhiều nguy cơ bị thiên tai gây ảnh hưởng.
Ở đó, có thể có các kế hoạch lớn cho việc chuyển nơi cư trú, tái định cư cho người dân tại những không gian mới an toàn hơn. Hoặc rất cần triển khai phổ biến xây dựng các mẫu nhà chống lũ cao ráo, kiên cố, an toàn và tiết kiệm để người dân có thể tránh trú tại chỗ trong và sau khi mưa, bão, lũ lụt xảy ra. Cùng với đó, khi việc ứng dụng công nghệ đang được thúc đẩy, rất cần các phương thức tuyên truyền, thông tin, thông báo, nhắc nhở liên tục, kịp thời qua ứng dụng mạng và các thiết bị truyền tin phù hợp để chính quyền, cán bộ cơ sở ở các khu, cụm, thôn, làng, xóm… và mỗi gia đình kịp thời nắm bắt, ứng phó. Có thể liên tưởng đến tiếng chuông báo cháy ở các khu chung cư để thấy rằng, cần có hình thức báo động lập tức, lan tỏa nhanh chóng đến nhiều người. Như vậy mới kịp thời, chủ động xử lý trong những tình huống ngặt nghèo mà sự an toàn chỉ được tính trong khoảng ít phút. Và cũng để người dân chủ động được thì ngoài các kỹ năng thoát hiểm đòi hỏi về sức khỏe, phản xạ, kỹ thuật được tập huấn, sẽ không thể thiếu việc trang bị các phương tiện bảo hộ như mũ bảo hiểm chuyên dụng, áo phao, ủng và các thiết bị cần thiết khác.
“Sống chung với lũ” đã thành triết lý chung của người dân ở nhiều vùng, miền, địa bàn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các yếu tố tự nhiên. Với đồng bào vùng cao hay các địa bàn khác ven biển hoặc ở đồng bằng dễ bị bão, lũ, ngập úng…, cũng rất cần thấm nhuần quan niệm và hành động đó. Và càng cần thiết trong nhiệm vụ thường xuyên của chính quyền, các quan chức năng liên quan.
Phòng, chống từ sớm, từ xa để khi thiên tay xảy đến, người dân có thể tránh được, hoặc không may bị ảnh hưởng thì có thể ở mức độ thấp nhất, thoát được thương vong, đó là mục tiêu lớn cần hướng tới. Trong bối cảnh thiên tai phức tạp, khó lường hiện nay, vấn đề này càng trở nên cấp thiết và nhân văn, để mỗi người dân đều có cơ hội được an toàn.