Đối phó với nạn chuột phá lúa

Bữa cơm chiều ở nhà bà Hảo (xã Tây Phương, ngoại thành Hà Nội), không khí bỗng chùng xuống khi bà nhắc đến việc nhiều thửa ruộng lúa đang lên xanh tốt mà bị chuột cắn phá. Lúa hè thu đang trong thì con gái như lúc này mà chuột phá sẽ gây ra những thiệt hại không nhỏ. Nếu giai đoạn mới cấy còn có thể dặm lại và dùng phân bón để giúp lúa lên nhanh thì bây giờ, khi nhánh lúa đã phát triển ổn định, cây bị chuột cắn sẽ không thể phục hồi được nữa, nguy cơ năng suất sụt giảm là điều khó tránh khỏi.

Từ nay đến giai đoạn lúa làm đòng là cao điểm cắn phá của lũ chuột bởi hương thơm của ruộng lúa sẽ thu hút chúng. Bà Hảo và mấy người “hàng xóm đồng” đang bảo nhau ngày mai đi ra chợ hoa quả, xin những vỏ dứa đã gọt của người bán đem về rải trên bờ ruộng để lũ chuột không vào cắn lúa. Cách làm này được các bà truyền tai nhau, chưa rõ là để cho chuột sợ bỏ đi nơi khác hay để chúng có sẵn đồ ăn mà không vào phá lúa nữa, nhưng cũng chẳng mấy hiệu quả.

Trên nhiều cánh đồng, một số hợp tác xã nông nghiệp đã phối hợp cùng bà con nông dân áp dụng các biện pháp diệt chuột như dùng bẫy lồng, bẫy dính, bẫy bán nguyệt, đặt bả sinh học và căng nylon quanh bờ để ngăn chuột vào ruộng phá lúa nhưng cũng chỉ đỡ được phần nào. Lũ chuột ngày càng tinh ranh, chúng không ăn bả, không dính bẫy, cũng biết vượt qua lớp nylon rào chắn một cách dễ dàng để vào ruộng lúa. Từ những thửa ruộng trên cao chỉ có ít nước cho đến những ruộng lúa nước ngập ngang thân lúa, lũ chuột đều có thể bơi vào và cắn phá.

Thời tiết ấm áp thuận lợi khiến loài vật này sinh sôi nảy nở rất nhanh, nhất là ở những khu vực gần khu dân cư, nhà xưởng hay những gò bãi bỏ hoang. Việc lũ chuột phát triển mạnh và đào hang ở khắp nơi cũng đã được dự báo trước, bởi bây giờ lượng người đi bắt chuột ngày càng ít đi. Mèo và rắn, những loài vật có khả năng bắt chuột, thì thường xuyên bị săn lùng và tận diệt. Khi những loài thiên địch ngày một ít đi, đàn chuột có thêm điều kiện phát triển, gây hại không chỉ cho lúa mà còn nhiều cây lương thực khác.

Có lẽ vì thế, chuyện đối phó với chuột phá lúa không thể chỉ bắt đầu khi lúa đã lên xanh và chuột kéo về. Những bờ ruộng được phát quang thường xuyên, những nơi chuột có thể làm hang, ẩn náu được dọn dẹp, việc bắt chuột được duy trì quanh năm sẽ có ý nghĩa hơn một chiến dịch chỉ diễn ra vào mùa lúa bị phá.

Và có một cách tưởng như rất đơn giản: Nuôi thêm mèo, đừng tận diệt rắn. Một cánh đồng vốn không chỉ có cây lúa và con người, mà còn có rất nhiều loài sinh vật cùng tồn tại. Khi một mắt xích trong tự nhiên mất đi, một loài khác có thể sinh sôi vượt quá mức kiểm soát. Đến lúc ấy, chuyện con chuột phá lúa có khi lại là câu chuyện về chính sự mất cân bằng mà con người đã vô tình tạo ra.

Có thể bạn quan tâm

Ngóng tiếng nói ngành văn hóa

Đây là việc rất cần thiết khi đời sống xã hội có những vấn đề lớn được quan tâm, đặc biệt trong đó có nhiều nội dung liên quan đến lĩnh vực văn hóa. Hai hoạt động lớn đang diễn ra tại Hà Nội, rất có can hệ đến sự phát triển của Thủ đô và cùng với đó là giữ gìn văn hiến Hà Nội trên đà phát triển. Đó chính là việc lấy ý kiến người dân về Quy hoạch Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và điều chỉnh Quy hoạch khu vực Hồ Gươm.

Đừng dung túng việc chiếm dụng vỉa hè ngắn hạn

Chẳng đợi đến tháng Tám âm lịch, mà ngay từ trước cả tháng, hàng loạt quầy bán bánh Trung thu đã dựng lên trên nhiều vỉa hè. Chả cứ khu vực trung tâm, ở các địa bàn ngoại vi giờ cũng “nhan nhản” rồi, miễn là vỉa hè rộng một chút. Nhưng dù có rộng đến mấy thì đóng cọc, dựng khung, quây bạt, chăng dây, bày thêm vài mô hình bánh trái lấp lánh nữa thì đã chiếm mất phần lớn vỉa hè rồi. Người đi bộ lấy chỗ đâu? - Lại phải đi xuống đường hoặc luồn lách vất vả giữa những hàng bánh nướng, bánh dẻo.

Nguy cơ mất những không gian làng giàu giá trị

Suy ngẫm này xuất hiện khi chúng tôi đi qua nhiều làng quê hoặc vẫn là “làng nguyên” ở nông thôn hoặc đã “phường hóa” những năm qua nhưng trong tâm thức, tình cảm người dân sở tại vẫn coi đó là làng. Thí dụ như làng cốm Vòng, làng hoa Tây Tựu… trong phố Hà Nội. Với cả hai “kiểu” địa bàn cơ sở này, tình trạng thu hẹp, suy giảm và nguy cơ mất mát các không gian giàu giá trị về nhiều mặt đã hiện hữu.

Bàn ghế sao không “lớn” cùng học sinh?

Nhiều phụ huynh vừa đi họp cho con năm nay lên lớp trên, được biết tin: Năm học này, dù trường đã sáp nhập, các con vẫn được học tại phòng học cũ. Phòng học này với các vật dụng từ điều hòa, bàn ghế, tivi… đã gắn bó với nhiều em từ hồi lớp 1. Tin vui như cô giáo nói, nhưng ngẫm lại thấy hơi băn khoăn: Bốn năm trôi qua, bàn ghế cũ đi, có cái sứt góc, có cái phải gia cố, nhưng kích thước vẫn vậy, trong khi những đứa trẻ ngồi trên đó đang ở “tuổi ăn tuổi lớn”.

Khi người giám sát trở thành người vi phạm

Có một nghịch lý đáng suy ngẫm trong công tác quản lý nhà nước: Người được giao nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, bảo đảm sự tuân thủ pháp luật đôi khi lại trở thành người vi phạm chính những quy định mà mình có trách nhiệm bảo vệ. Khi đó, điều bị tổn thương không chỉ là kỷ cương mà còn là niềm tin của xã hội.

Đừng đợi đến già mới lên kế hoạch

Buổi sáng, quán cà-phê đầu ngõ đông khách hơn thường lệ. Hai người đàn ông trung niên vừa nhấp cà-phê vừa đọc tin tức trên điện thoại. Một người bật cười, chìa màn hình sang bạn:

Nguy hiểm cận kề đường sắt!

Phố Phùng Hưng (Hà Nội) vào tối, một lúc nào đó bỗng đông lạ thường! Đó là khi tàu hỏa chạy qua tuyến đường sắt dọc theo đường phố. Hàng loạt quán cà-phê nối dọc bên đường sắt đông chật khách ghi hình, chụp ảnh. Đối diện các cửa hàng, cả loạt ghế nhựa cũng được bày dựa vào lan can đường sắt, rất sát khi tàu chạy qua.

Khi sách đi tìm người đọc

Thị trường sách đã thay đổi rất nhanh. Chỉ với vài cú chạm trên điện thoại, người đọc có thể đặt mua gần như bất cứ cuốn sách nào. Mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, các phiên livestream tạo ra một thói quen mua sắm mới. Không ít hiệu sách truyền thống phải đóng cửa. Ngay cả những không gian từng được xem là điểm hẹn của người yêu sách như đường sách hay phố sách cũng đứng trước áp lực phải đổi mới để giữ chân độc giả.

Nghĩ gì khi trẻ tin vào búp bê Kumanthong?

Câu chuyện các cháu học sinh mua búp bê Kumanthong về chơi, coi nó như một thế lực siêu nhiên có quyền năng thần bí để "chăm sóc", đặt niềm tin quá mức vào đó không còn là điều hiếm gặp. Tin vào những lời quảng cáo trên mạng rồi gán cho búp bê những ý nghĩa tâm linh như có thể giao tiếp, mang lại may mắn cho người sở hữu là hiện tượng đang xuất hiện ở không ít trẻ mới lớn.

Đối phó mạng lưới sông bẩn

Một số dòng sông trên địa bàn Thủ đô đang được chú ý hơn khi công bố những dự định lớn về xử lý ô nhiễm, chỉnh trang cảnh quan, trường hợp mới nhất là sông Nhuệ, con sông vốn đã nhiễm bẩn từ lâu.

Không để lãng đi chuyện căn hộ cũ

Vào nhiều khu căn hộ cũ ở Hà Nội bây giờ, cả trong trung tâm nội đô và nhiều địa bàn bên ngoài tính theo các đường vành đai, càng thấy lo về mức độ xuống cấp, chắc đã phải dùng đến chữ “trầm trọng”, “tiềm ẩn nguy cơ rồi”.

“Thuận thiên” để bền vững

Bão đầu mùa sớm gây tác động lên một số địa bàn khu vực ven biển, miền núi và sâu trong đất liền, có hiện tượng sạt lở, nước suối dâng cao, chảy xiết, nước sông lớn dâng lên... Nhìn lại, một số trận mưa trong và sau đợt nắng gắt vừa qua, cũng đã gây ngập ở một số địa bàn gồm cả vùng cao và đô thị dưới đồng bằng… Đây là những tín hiệu cảnh báo đầu tiên phát đi từ mùa mưa bão 2026, sau nhiều năm thiên tai diễn biến bất thường.

Trong cực đoan lại ước cân bằng

Thời tiết cực đoan không thể khiến người ta thôi quan tâm đến những đề tài quen thuộc. Đó là làm sao cho đỡ nhọc hơn trong nắng gay gắt, không khí oi bức liên tục, kéo dài. Đặc biệt là khi các hoạt động không thể dừng được lại xúc tác thêm vào sự gay gắt ấy. Đó là việc xây dựng, giải phóng mặt bằng gây bụi bặm. Là việc làm cầu đường phải chặt mất nhiều cây bóng mát. Là nóng thế chứ nóng nữa thì xe cộ vẫn phải lao ra đường mưu sinh với bao nhiêu là khói thải…

Sao cho tái định cư đến nơi đến chốn

Những ngày này, khu tái định cư tại xã Thư Lâm (Hà Nội) dành cho người dân phường Hồng Hà (Hà Nội) chịu ảnh hưởng từ dự án xây dựng cầu Trần Hưng Đạo, cầu Tứ Liên được chú ý nhiều hơn. Bên các lô đất đã chia cùng phần vỉa hè và các đoạn đường nhựa nội khu đã làm xong, có một, hai ngôi nhà đang xây dựng.