Những “mồi câu” chứa mầm độc hại

Hàng loạt “giang hồ mạng” gần đây đã bị cơ quan chức năng xử lý. Nhưng trên mạng xã hội, vẫn còn rất nhiều thứ “rác” chưa dễ nhận diện, đang được dùng như những “mồi câu” để kéo người xem, tương tác và thu nhập.

Lướt Facebook, TikTok hay YouTube, không khó bắt gặp những video quay cảnh một số người làm nội dung ở vùng cao trèo lên những cây cổ thụ để hái lan rừng. Có người leo cây cao vút, những cành ở xa bị chặt hạ không thương tiếc chỉ để lấy một giò lan bé xíu. Những video lấy mật ong rừng cũng tương tự: Người quay trèo lên những cây cao, chuyền ra những cành nhỏ và xa để tiếp cận tổ ong, trong khi không thấy dây bảo hiểm hay thiết bị an toàn tương xứng.

Thậm chí, có những cảnh khiến người xem phải nín thở: Một người leo cây ở độ cao 40-50m, tay vẫn cầm gậy gắn camera 360, rồi nhảy lò cò trên một cành cây nằm ngang, vừa nói chuyện vừa ghi hình. Với người thực hiện, đó có thể là công việc mưu sinh hoặc kỹ năng đã quen thuộc; nhưng khi được đưa lên mạng mà sự mạo hiểm trở thành yếu tố hấp dẫn, nó rất dễ biến thành một “mồi câu” để thu hút người xem, nhất là những người trẻ.

Một dạng “mồi câu” khác không nhất thiết nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại gây cảm giác rất phản cảm là việc lạm dụng hình ảnh cái dao. Ở phiên chợ vùng cao này thì có mấy người đàn ông thi chặt đứt miếng thịt lợn; ở chỗ khác, một nhóm thanh niên thi dùng dao chặt bầu, chặt dưa chuột sao cho… bằng nhau nhất. Có khi con dao được buộc vào một ống nước bằng nhựa mềm, dài để thực hiện màn chặt từ xa. Những thao tác vốn chỉ là việc sử dụng dụng cụ lao động được đẩy thành màn trình diễn, càng mạnh tay, càng nhanh, càng ghê rợn thì càng dễ khiến người xem dừng lại.

Đáng lo là những hình ảnh ấy có thể xuất hiện ngay trong luồng video mà trẻ em đang xem hằng ngày. Một đứa trẻ chưa đủ khả năng phân biệt giữa kỹ năng được thực hiện trong điều kiện an toàn và một màn trình diễn để kéo tương tác rất dễ chỉ nhìn thấy phần hấp dẫn nhất: Leo càng cao càng giỏi, hành động càng liều lĩnh càng đáng nể, dao càng lớn càng “ngầu”, chặt càng ngọt càng thú vị.

Khi một hành vi nguy hiểm hoặc hình ảnh bạo lực được lặp lại dưới dạng giải trí, điều đáng ngại không chỉ là khả năng trẻ em bắt chước. Những điều vốn khiến người ta phải tránh xa có thể dần trở thành thứ để xem, để cười, để bình luận và chia sẻ. Một khi đã có hàng nghìn, hàng triệu lượt xem, sự chú ý ấy lại trở thành động lực để người làm nội dung tiếp tục tìm kiếm những “mồi câu” mới.

Đằng sau những “mồi câu” ấy là một cơ chế khá đơn giản: Nội dung càng khiến người ta tò mò hoặc tranh luận thì càng dễ kéo tương tác; lượt xem và tương tác lại tạo ra cơ hội kiếm tiền, khiến người sản xuất có thêm động lực. Hôm nay là một màn leo cây cheo leo, ngày mai có thể phải nghĩ ra một thử thách nguy hiểm hơn; hôm nay là “tiết mục” chặt hoa quả bằng dao, ngày mai có thể phải tìm một màn ghê rợn hơn để giữ chân người xem.

Làm sạch mạng xã hội không chỉ là xóa những video đã đủ căn cứ để xử lý hay chặn những kênh vi phạm. Vẫn còn một vùng nội dung rộng hơn cần được nhìn nhận nghiêm túc, bởi những thứ coi thường an toàn, phá hoại thiên nhiên, bình thường hóa hình ảnh bạo lực hay kích thích sự hiếu kỳ lệch lạc cũng đang góp phần làm môi trường mạng trở nên độc hại. Và người xem, đôi khi chỉ bằng một cú nhấp, cũng tham gia vào vòng quay ấy. Nếu những “mồi câu” độc hại vẫn liên tục được thưởng bằng lượt xem, thích, bình luận và chia sẻ, sẽ còn có người tiếp tục thả ra những mồi câu khác…

Có thể bạn quan tâm

Nguy cơ mất những không gian làng giàu giá trị

Suy ngẫm này xuất hiện khi chúng tôi đi qua nhiều làng quê hoặc vẫn là “làng nguyên” ở nông thôn hoặc đã “phường hóa” những năm qua nhưng trong tâm thức, tình cảm người dân sở tại vẫn coi đó là làng. Thí dụ như làng cốm Vòng, làng hoa Tây Tựu… trong phố Hà Nội. Với cả hai “kiểu” địa bàn cơ sở này, tình trạng thu hẹp, suy giảm và nguy cơ mất mát các không gian giàu giá trị về nhiều mặt đã hiện hữu.

Bàn ghế sao không “lớn” cùng học sinh?

Nhiều phụ huynh vừa đi họp cho con năm nay lên lớp trên, được biết tin: Năm học này, dù trường đã sáp nhập, các con vẫn được học tại phòng học cũ. Phòng học này với các vật dụng từ điều hòa, bàn ghế, tivi… đã gắn bó với nhiều em từ hồi lớp 1. Tin vui như cô giáo nói, nhưng ngẫm lại thấy hơi băn khoăn: Bốn năm trôi qua, bàn ghế cũ đi, có cái sứt góc, có cái phải gia cố, nhưng kích thước vẫn vậy, trong khi những đứa trẻ ngồi trên đó đang ở “tuổi ăn tuổi lớn”.

Khi người giám sát trở thành người vi phạm

Có một nghịch lý đáng suy ngẫm trong công tác quản lý nhà nước: Người được giao nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, bảo đảm sự tuân thủ pháp luật đôi khi lại trở thành người vi phạm chính những quy định mà mình có trách nhiệm bảo vệ. Khi đó, điều bị tổn thương không chỉ là kỷ cương mà còn là niềm tin của xã hội.

Đừng đợi đến già mới lên kế hoạch

Buổi sáng, quán cà-phê đầu ngõ đông khách hơn thường lệ. Hai người đàn ông trung niên vừa nhấp cà-phê vừa đọc tin tức trên điện thoại. Một người bật cười, chìa màn hình sang bạn:

Nguy hiểm cận kề đường sắt!

Phố Phùng Hưng (Hà Nội) vào tối, một lúc nào đó bỗng đông lạ thường! Đó là khi tàu hỏa chạy qua tuyến đường sắt dọc theo đường phố. Hàng loạt quán cà-phê nối dọc bên đường sắt đông chật khách ghi hình, chụp ảnh. Đối diện các cửa hàng, cả loạt ghế nhựa cũng được bày dựa vào lan can đường sắt, rất sát khi tàu chạy qua.

Khi sách đi tìm người đọc

Thị trường sách đã thay đổi rất nhanh. Chỉ với vài cú chạm trên điện thoại, người đọc có thể đặt mua gần như bất cứ cuốn sách nào. Mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, các phiên livestream tạo ra một thói quen mua sắm mới. Không ít hiệu sách truyền thống phải đóng cửa. Ngay cả những không gian từng được xem là điểm hẹn của người yêu sách như đường sách hay phố sách cũng đứng trước áp lực phải đổi mới để giữ chân độc giả.

Nghĩ gì khi trẻ tin vào búp bê Kumanthong?

Câu chuyện các cháu học sinh mua búp bê Kumanthong về chơi, coi nó như một thế lực siêu nhiên có quyền năng thần bí để "chăm sóc", đặt niềm tin quá mức vào đó không còn là điều hiếm gặp. Tin vào những lời quảng cáo trên mạng rồi gán cho búp bê những ý nghĩa tâm linh như có thể giao tiếp, mang lại may mắn cho người sở hữu là hiện tượng đang xuất hiện ở không ít trẻ mới lớn.

Đối phó mạng lưới sông bẩn

Một số dòng sông trên địa bàn Thủ đô đang được chú ý hơn khi công bố những dự định lớn về xử lý ô nhiễm, chỉnh trang cảnh quan, trường hợp mới nhất là sông Nhuệ, con sông vốn đã nhiễm bẩn từ lâu.

Không để lãng đi chuyện căn hộ cũ

Vào nhiều khu căn hộ cũ ở Hà Nội bây giờ, cả trong trung tâm nội đô và nhiều địa bàn bên ngoài tính theo các đường vành đai, càng thấy lo về mức độ xuống cấp, chắc đã phải dùng đến chữ “trầm trọng”, “tiềm ẩn nguy cơ rồi”.

“Thuận thiên” để bền vững

Bão đầu mùa sớm gây tác động lên một số địa bàn khu vực ven biển, miền núi và sâu trong đất liền, có hiện tượng sạt lở, nước suối dâng cao, chảy xiết, nước sông lớn dâng lên... Nhìn lại, một số trận mưa trong và sau đợt nắng gắt vừa qua, cũng đã gây ngập ở một số địa bàn gồm cả vùng cao và đô thị dưới đồng bằng… Đây là những tín hiệu cảnh báo đầu tiên phát đi từ mùa mưa bão 2026, sau nhiều năm thiên tai diễn biến bất thường.

Trong cực đoan lại ước cân bằng

Thời tiết cực đoan không thể khiến người ta thôi quan tâm đến những đề tài quen thuộc. Đó là làm sao cho đỡ nhọc hơn trong nắng gay gắt, không khí oi bức liên tục, kéo dài. Đặc biệt là khi các hoạt động không thể dừng được lại xúc tác thêm vào sự gay gắt ấy. Đó là việc xây dựng, giải phóng mặt bằng gây bụi bặm. Là việc làm cầu đường phải chặt mất nhiều cây bóng mát. Là nóng thế chứ nóng nữa thì xe cộ vẫn phải lao ra đường mưu sinh với bao nhiêu là khói thải…

Sao cho tái định cư đến nơi đến chốn

Những ngày này, khu tái định cư tại xã Thư Lâm (Hà Nội) dành cho người dân phường Hồng Hà (Hà Nội) chịu ảnh hưởng từ dự án xây dựng cầu Trần Hưng Đạo, cầu Tứ Liên được chú ý nhiều hơn. Bên các lô đất đã chia cùng phần vỉa hè và các đoạn đường nhựa nội khu đã làm xong, có một, hai ngôi nhà đang xây dựng.

Đi tìm... sạp báo

Người đàn ông ngoài 70 tuổi dựng xe trước số 30 phố Quang Trung (Hà Nội) rồi hỏi mua mấy tờ báo số cuối tuần có đăng bài viết về mình để đọc và tặng bạn bè. Trên bức tường phía trước quán nước treo dăm tờ báo khổ lớn, dưới mặt bàn là mấy cuốn tạp chí đặt cạnh ấm trà và những chiếc ghế nhựa dành cho khách.

Cùng người dân song hành với đổi mới

Làm tốt việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư; xây dựng trước các khu tái định cư và đặc biệt phải bảo đảm đồng bộ, có hạ tầng, có dịch vụ, có điều kiện sinh kế…; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân. Có như vậy thì mới có thể tạo được sự đồng thuận của người dân…

Thi cử sao cho... khỏe!

Đã không ít lần, trong dư luận có những băn khoăn và góp ý chân tình với việc tổ chức cho học sinh thi tốt nghiệp hoặc thi tuyển lên cấp mới vào dịp hè, đặc biệt vào những thời điểm được coi là cao điểm hoặc kéo dài của thời tiết cực đoan. Rất đáng suy nghĩ về điều này.