Nỗ lực chuyển đổi năng lượng

Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng và Môi trường Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) diễn ra tại thành phố Sapporo (Nhật Bản) nhất trí đẩy nhanh tiến trình loại bỏ nhiên liệu hóa thạch, đồng thời kêu gọi các quốc gia khác hành động tương tự. Kết quả đạt được tại Hội nghị G7 lần này cho thấy nỗ lực của các cường quốc nhằm đi đầu trong lĩnh vực chuyển đổi năng lượng.
Các đại biểu dự phiên họp toàn thể của Hội nghị Bộ trưởng G7 về khí hậu, năng lượng và môi trường tại Sapporo (Nhật Bản), ngày 15/4 chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: Nagaland Tribune/ Báo QĐND)
Các đại biểu dự phiên họp toàn thể của Hội nghị Bộ trưởng G7 về khí hậu, năng lượng và môi trường tại Sapporo (Nhật Bản), ngày 15/4 chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: Nagaland Tribune/ Báo QĐND)

Trọng tâm chú ý của dư luận đối với Hội nghị năm nay xoay quanh việc liệu cuộc họp G7 về các vấn đề khí hậu, năng lượng và môi trường có thể đạt được sự thống nhất về các mục tiêu đầy tham vọng nhằm giảm lượng khí thải CO2, bao gồm cả trong lĩnh vực sản xuất điện và ô-tô, hay không.

Một trọng tâm khác là cam kết của các bộ trưởng G7 về việc thúc đẩy các phương tiện không phát thải, bao gồm cả việc liệu họ có đặt mục tiêu thị phần cho các phương tiện đó, hay thậm chí là đặt ra khung thời gian để loại bỏ dần các phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch hay không.

Tại Hội nghị Bộ trưởng Môi trường G7 năm ngoái, các đại biểu cam kết chấm dứt gần như hoàn toàn việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch để sản xuất điện vào năm 2035. Các quốc gia thành viên đã nhất trí trung hòa các-bon hoàn toàn hoặc phần lớn trong ngành điện vào năm 2035, song không thống nhất được mốc thời gian cụ thể về mục tiêu loại bỏ dần sản xuất điện than do sự phản đối của các nước nghèo tài nguyên.

Tại hội nghị năm nay, Anh và Canada tiếp tục thúc đẩy quá trình khử các-bon hoàn toàn trong ngành điện vào năm 2035, trong khi Đức là một trong những quốc gia kêu gọi loại bỏ dần điện than mà không hạn chế các công nghệ giảm lượng khí thải. Sau hai ngày họp, các Bộ trưởng Năng lượng và Môi trường của G7 đã nhất trí những giải pháp để hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 1,50C.

Theo đó, các Bộ trưởng G7 cam kết sẽ đẩy nhanh việc loại bỏ nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo để đưa mức phát thải ròng về bằng 0 muộn nhất vào năm 2050. Tuy nhiên, các bộ trưởng vẫn không đề ra thời hạn mới để loại bỏ các nguồn năng lượng gây ô nhiễm như than đá.

Cuộc họp của các bộ trưởng G7 diễn ra trong bối cảnh thế giới đang đứng trước nhu cầu cấp bách về các nỗ lực hạn chế sự ấm lên toàn cầu. Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) của Liên hợp quốc khẳng định: "Những lựa chọn và hành động được thực hiện trong thập kỷ này sẽ có tác động ngay bây giờ và cho tới 1.000 năm sau".

IPCC nêu rõ, để kiềm chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở 1,50C so với thời kỳ tiền Cách mạng công nghiệp theo mục tiêu đề ra trong Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, trong năm 2023, thế giới cần cắt giảm lượng khí thải tương đương 50% lượng khí thải CO2 ghi nhận vào năm 2019, đồng thời nâng tỷ lệ này lên mức 65% trong năm 2035.

Để đạt được các mục tiêu trung hòa các-bon, các nước G7 ráo riết xúc tiến các kế hoạch chuyển đổi năng lượng. Trong nỗ lực đạt được mục tiêu trung hòa các-bon vào năm 2045, Chính phủ Đức lên kế hoạch phải tiết kiệm khoảng 45 terawatt giờ (TWh) mỗi năm trong khi các bang phải cùng nhau cắt giảm 5 TWh hằng năm.

Liên minh cầm quyền ở Đức dự kiến yêu cầu các khu vực công và tư nhân cắt giảm 26,5% mức tiêu thụ năng lượng vào năm 2030 so với mức của năm 2008. Quy định về mức tiết kiệm bắt buộc sẽ lớn hơn nhiều giai đoạn trước khủng hoảng năng lượng đối với khu vực công và tư nhân. Nhật Bản đang hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, trong đó coi hydro là động lực chính trong kế hoạch Chuyển đổi xanh (GX).

Đất nước Mặt trời mọc có kế hoạch từ nay đến năm 2040 tăng nguồn cung cấp hydro xanh lên khoảng 12 triệu tấn, gấp sáu lần mức hiện tại, nhằm thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo.

Các nước G7 đang thể hiện quyết tâm chuyển đổi năng lượng, nhưng để đạt được các mục tiêu đề ra trong Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, thế giới cần nỗ lực hơn rất nhiều.

Theo Cơ quan Năng lượng tái tạo quốc tế (IRENA), đầu tư vào công nghệ chuyển đổi năng lượng cần tăng gấp bốn lần mỗi năm để thế giới có thể đạt được các cam kết đưa ra trong Thỏa thuận Paris. Tổng vốn đầu tư cho công nghệ sản xuất năng lượng tái tạo đã đạt mức kỷ lục 1.300 tỷ USD vào năm 2022, song con số này cần được nâng lên mức 5.000 tỷ USD mỗi năm.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu.