Gian nan chuyển đổi năng lượng

"Chuyển đổi năng lượng - Đảm bảo một tương lai xanh" là chủ đề của diễn đàn Đối thoại chuyển đổi năng lượng Berlin (BETD) lần thứ 9 đã khai mạc tại thủ đô Berlin của Đức. Chuyển đổi xanh đã trở thành "việc cần làm ngay" của mọi quốc gia, nhưng là hành trình gian nan đòi hỏi sự quan tâm, đầu tư, hợp tác của cộng đồng quốc tế.
Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: TTXVN)
Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: TTXVN)

Diễn đàn Đối thoại chuyển đổi năng lượng Berlin lần thứ 9 thu hút sự tham gia của lãnh đạo và phái đoàn cấp cao đến từ trên 60 quốc gia trên thế giới. Xoay quanh chủ đề "Chuyển đổi năng lượng - Đảm bảo một tương lai xanh", các nhà lãnh đạo và giới chuyên gia đã thảo luận sâu về các chiến lược chuyển đổi thông minh hệ thống năng lượng toàn cầu hướng tới trung hòa về khí thải; những nỗ lực chung để xây dựng một nguồn cung năng lượng bền vững, an toàn và độc lập…

Phát biểu khai mạc đối thoại, Bộ trưởng Ngoại giao Đức Annalena Baerbock nhấn mạnh điều cần làm lúc này là đẩy nhanh tốc độ chuyển đổi năng lượng trên toàn cầu để mọi người có thể hưởng lợi từ việc chuyển đổi, trong đó các nước công nghiệp lớn có trách nhiệm đặc biệt. Bên cạnh đó, sự chuyển đổi mạnh mẽ sang nguồn năng lượng tái tạo không chỉ là điều cấp thiết để giải quyết khủng hoảng khí hậu, mà còn mang lại cơ hội kinh tế to lớn cho các doanh nghiệp và các nước. Bộ trưởng Ngoại giao Đức khẳng định tầm quan trọng của hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng và cho biết, Đức sẽ hỗ trợ các đối tác nắm bắt những cơ hội chuyển đổi năng lượng. Do vậy, những nước đầu tư vào hydro xanh sẽ là "người chiến thắng" trong tương lai.

Đối thoại Chuyển đổi năng lượng Berlin diễn ra từ năm 2015 theo sáng kiến của Chính phủ Đức và các nhà tài trợ. Trước khi BETD lần thứ 9 diễn ra tại Đức, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh cũng đã trở thành chủ đề "nóng" của nhiều diễn đàn quốc tế và mối quan tâm của nhiều quốc gia, định chế tài chính, trong những tháng gần đây. Phát biểu tại Diễn đàn Năng lượng Toàn cầu của Hội đồng Đại Tây Dương diễn ra tháng 1 vừa qua ở Abu Dhabi, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), ông John Kerry - Đặc phái viên của Mỹ về biến đổi khí hậu, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của Kế hoạch tăng tốc chuyển đổi năng lượng (ETA) đã được công bố tại Hội nghị Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP27) vào cuối năm ngoái. Ông nêu rõ mục tiêu của ETA là tạo ra các thỏa thuận khả thi về tài chính để đẩy nhanh nỗ lực cắt giảm lượng khí thải, đồng thời nhấn mạnh ETA không phải là sự thay thế cho các nguồn tài trợ khác.

Ông Kerry kêu gọi tăng cường đầu tư chuyển đổi năng lượng trong bối cảnh hồi cuối năm 2022, Báo cáo Triển vọng năng lượng thế giới của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho rằng đầu tư vào năng lượng tái tạo cần tăng gấp đôi lên hơn 4.000 tỷ USD vào cuối thập kỷ này để đáp ứng các mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2050. IEA dự báo đầu tư vào năng lượng sạch sẽ tăng lên hơn 2.000 tỷ USD vào năm 2030. Trong khi đó, từ năm 2009, các nước phát triển đã cam kết huy động nguồn tài chính khí hậu tổng cộng 100 tỷ USD/năm vào năm 2020 để hỗ trợ các nước đang phát triển cắt giảm khí thải và thích ứng biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, các quốc gia đang phát triển chưa bao giờ nhận được đầy đủ số tiền 100 tỷ USD như đã hứa.

Trước đó, Hội nghị Bộ trưởng Chuyển đổi năng lượng Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) ở Indonesia cũng đã đề xuất và nhất trí về Nguyên tắc chung Bali trong đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng sạch. Văn kiện nêu trên đề xuất Lộ trình chuyển đổi năng lượng Bali như một sáng kiến nhằm bảo đảm tính liên tục cho chương trình nghị sự toàn cầu về tăng cường hợp tác và cấu trúc năng lượng quốc tế. Lộ trình tạo khuôn khổ để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng thông qua 3 ưu tiên chính, bao gồm bảo đảm khả năng tiếp cận năng lượng, nâng cấp công nghệ năng lượng sạch và thông minh, và thúc đẩy tài chính năng lượng sạch.

Chuyển đổi năng lượng cũng đã nhận được sự quan tâm và "sự vào cuộc" của các ngân hàng. Mới đây, Giám đốc điều hành Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu (EBRD) chi nhánh Nam và Đông Địa Trung Hải Heike Harmgart cho biết, tổ chức tài chính này cam kết hỗ trợ Ai Cập khoản tiền lên tới 1 tỷ USD để thúc đẩy năng lượng tái tạo. EBRD cũng sẽ huy động 300 triệu USD từ các đối tác nước ngoài để hỗ trợ đầu tư cho các dự án như ổn định lưới điện, bổ sung kho dự trữ pin, phát triển chuỗi cung ứng địa phương cho năng lượng tái tạo và thúc đẩy đào tạo nhân lực.

Trong khi đó, riêng khoản hỗ trợ 1 tỷ USD dành cho năng lượng tái tạo mới chiếm một phần 10 số vốn tư nhân cần thiết để thực hiện các dự án sử dụng năng lượng gió. Trong khi đó, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa cho biết, họ đã thông qua khoản vay 50 triệu USD dành cho Campuchia để hỗ trợ chương trình chuyển đổi năng lượng. Chương trình này hướng tới phát triển năng lượng tái tạo và hiệu quả sử dụng năng lượng khi chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch ở Campuchia.

Việc những người có vai trò "thay đổi cuộc chơi" trong chống biến đổi khí hậu như các định chế tài chính, các nước và cộng đồng quốc tế ngày càng quan tâm chuyển đổi năng lượng bền vững là một tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, trong các lĩnh vực chống biến đổi khí hậu thì chuyển đổi năng lượng chiếm tỷ trọng tài chính lớn nhất, nhưng đầu tư tài chính cho lĩnh vực này còn rất hạn chế.

Theo nhà vận động chống biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc Mahmoud Mohieldin, chỉ riêng châu Phi đã cần khoảng 1.000 tỷ USD hằng năm để tài trợ cho quá trình chuyển đổi ngành năng lượng và cung cấp khả năng tiếp cận năng lượng cho 600 triệu dân. Trong khi đó, những nỗ lực cung ứng tài chính từ các nước phát triển hiện nay vẫn chỉ "như muối bỏ bể" so với nhu cầu của các nước đang phát triển. Bởi vậy, chuyển đổi năng lượng nói riêng, chuyển đổi xanh nói chung vẫn đang là một hành trình tốn kém, vô cùng gian nan, đòi hỏi sự hợp tác, nỗ lực nhiều hơn nữa của các định chế tài chính và mọi quốc gia trên thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.