Gian nan chuyển đổi năng lượng

"Chuyển đổi năng lượng - Đảm bảo một tương lai xanh" là chủ đề của diễn đàn Đối thoại chuyển đổi năng lượng Berlin (BETD) lần thứ 9 đã khai mạc tại thủ đô Berlin của Đức. Chuyển đổi xanh đã trở thành "việc cần làm ngay" của mọi quốc gia, nhưng là hành trình gian nan đòi hỏi sự quan tâm, đầu tư, hợp tác của cộng đồng quốc tế.
Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: TTXVN)
Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: TTXVN)

Diễn đàn Đối thoại chuyển đổi năng lượng Berlin lần thứ 9 thu hút sự tham gia của lãnh đạo và phái đoàn cấp cao đến từ trên 60 quốc gia trên thế giới. Xoay quanh chủ đề "Chuyển đổi năng lượng - Đảm bảo một tương lai xanh", các nhà lãnh đạo và giới chuyên gia đã thảo luận sâu về các chiến lược chuyển đổi thông minh hệ thống năng lượng toàn cầu hướng tới trung hòa về khí thải; những nỗ lực chung để xây dựng một nguồn cung năng lượng bền vững, an toàn và độc lập…

Phát biểu khai mạc đối thoại, Bộ trưởng Ngoại giao Đức Annalena Baerbock nhấn mạnh điều cần làm lúc này là đẩy nhanh tốc độ chuyển đổi năng lượng trên toàn cầu để mọi người có thể hưởng lợi từ việc chuyển đổi, trong đó các nước công nghiệp lớn có trách nhiệm đặc biệt. Bên cạnh đó, sự chuyển đổi mạnh mẽ sang nguồn năng lượng tái tạo không chỉ là điều cấp thiết để giải quyết khủng hoảng khí hậu, mà còn mang lại cơ hội kinh tế to lớn cho các doanh nghiệp và các nước. Bộ trưởng Ngoại giao Đức khẳng định tầm quan trọng của hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng và cho biết, Đức sẽ hỗ trợ các đối tác nắm bắt những cơ hội chuyển đổi năng lượng. Do vậy, những nước đầu tư vào hydro xanh sẽ là "người chiến thắng" trong tương lai.

Đối thoại Chuyển đổi năng lượng Berlin diễn ra từ năm 2015 theo sáng kiến của Chính phủ Đức và các nhà tài trợ. Trước khi BETD lần thứ 9 diễn ra tại Đức, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh cũng đã trở thành chủ đề "nóng" của nhiều diễn đàn quốc tế và mối quan tâm của nhiều quốc gia, định chế tài chính, trong những tháng gần đây. Phát biểu tại Diễn đàn Năng lượng Toàn cầu của Hội đồng Đại Tây Dương diễn ra tháng 1 vừa qua ở Abu Dhabi, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), ông John Kerry - Đặc phái viên của Mỹ về biến đổi khí hậu, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của Kế hoạch tăng tốc chuyển đổi năng lượng (ETA) đã được công bố tại Hội nghị Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP27) vào cuối năm ngoái. Ông nêu rõ mục tiêu của ETA là tạo ra các thỏa thuận khả thi về tài chính để đẩy nhanh nỗ lực cắt giảm lượng khí thải, đồng thời nhấn mạnh ETA không phải là sự thay thế cho các nguồn tài trợ khác.

Ông Kerry kêu gọi tăng cường đầu tư chuyển đổi năng lượng trong bối cảnh hồi cuối năm 2022, Báo cáo Triển vọng năng lượng thế giới của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho rằng đầu tư vào năng lượng tái tạo cần tăng gấp đôi lên hơn 4.000 tỷ USD vào cuối thập kỷ này để đáp ứng các mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2050. IEA dự báo đầu tư vào năng lượng sạch sẽ tăng lên hơn 2.000 tỷ USD vào năm 2030. Trong khi đó, từ năm 2009, các nước phát triển đã cam kết huy động nguồn tài chính khí hậu tổng cộng 100 tỷ USD/năm vào năm 2020 để hỗ trợ các nước đang phát triển cắt giảm khí thải và thích ứng biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, các quốc gia đang phát triển chưa bao giờ nhận được đầy đủ số tiền 100 tỷ USD như đã hứa.

Trước đó, Hội nghị Bộ trưởng Chuyển đổi năng lượng Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) ở Indonesia cũng đã đề xuất và nhất trí về Nguyên tắc chung Bali trong đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng sạch. Văn kiện nêu trên đề xuất Lộ trình chuyển đổi năng lượng Bali như một sáng kiến nhằm bảo đảm tính liên tục cho chương trình nghị sự toàn cầu về tăng cường hợp tác và cấu trúc năng lượng quốc tế. Lộ trình tạo khuôn khổ để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng thông qua 3 ưu tiên chính, bao gồm bảo đảm khả năng tiếp cận năng lượng, nâng cấp công nghệ năng lượng sạch và thông minh, và thúc đẩy tài chính năng lượng sạch.

Chuyển đổi năng lượng cũng đã nhận được sự quan tâm và "sự vào cuộc" của các ngân hàng. Mới đây, Giám đốc điều hành Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu (EBRD) chi nhánh Nam và Đông Địa Trung Hải Heike Harmgart cho biết, tổ chức tài chính này cam kết hỗ trợ Ai Cập khoản tiền lên tới 1 tỷ USD để thúc đẩy năng lượng tái tạo. EBRD cũng sẽ huy động 300 triệu USD từ các đối tác nước ngoài để hỗ trợ đầu tư cho các dự án như ổn định lưới điện, bổ sung kho dự trữ pin, phát triển chuỗi cung ứng địa phương cho năng lượng tái tạo và thúc đẩy đào tạo nhân lực.

Trong khi đó, riêng khoản hỗ trợ 1 tỷ USD dành cho năng lượng tái tạo mới chiếm một phần 10 số vốn tư nhân cần thiết để thực hiện các dự án sử dụng năng lượng gió. Trong khi đó, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa cho biết, họ đã thông qua khoản vay 50 triệu USD dành cho Campuchia để hỗ trợ chương trình chuyển đổi năng lượng. Chương trình này hướng tới phát triển năng lượng tái tạo và hiệu quả sử dụng năng lượng khi chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch ở Campuchia.

Việc những người có vai trò "thay đổi cuộc chơi" trong chống biến đổi khí hậu như các định chế tài chính, các nước và cộng đồng quốc tế ngày càng quan tâm chuyển đổi năng lượng bền vững là một tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, trong các lĩnh vực chống biến đổi khí hậu thì chuyển đổi năng lượng chiếm tỷ trọng tài chính lớn nhất, nhưng đầu tư tài chính cho lĩnh vực này còn rất hạn chế.

Theo nhà vận động chống biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc Mahmoud Mohieldin, chỉ riêng châu Phi đã cần khoảng 1.000 tỷ USD hằng năm để tài trợ cho quá trình chuyển đổi ngành năng lượng và cung cấp khả năng tiếp cận năng lượng cho 600 triệu dân. Trong khi đó, những nỗ lực cung ứng tài chính từ các nước phát triển hiện nay vẫn chỉ "như muối bỏ bể" so với nhu cầu của các nước đang phát triển. Bởi vậy, chuyển đổi năng lượng nói riêng, chuyển đổi xanh nói chung vẫn đang là một hành trình tốn kém, vô cùng gian nan, đòi hỏi sự hợp tác, nỗ lực nhiều hơn nữa của các định chế tài chính và mọi quốc gia trên thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa. (Ảnh: XUÂN PHÚ)

Cuộc cạnh tranh quyền lực mới

Nhiều quốc gia mới nổi và đang phát triển chọn con đường bứt phá mới để tiến thẳng lên kỷ nguyên điện sạch. Theo đó, làn sóng phát triển năng lượng mặt trời không chỉ nhằm giải quyết bài toán thiếu điện, mà đang trở thành động lực mới tái định hình bản đồ kinh tế và công nghiệp toàn cầu.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.