Việt Nam-Nhật Bản thúc đẩy hợp tác sản xuất thử chip và phát triển AI tiếng Việt

Đề xuất xây dựng trung tâm sản xuất thử chip tại Trường đại học Việt Nhật, tăng cường đào tạo nhân lực công nghệ chiến lược và phát triển AI tiếng Việt là những điểm nhấn trong hợp tác khoa học, công nghệ giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân làm việc với ông Seki Yoshihiro - Bộ trưởng Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (MEXT). (Ảnh: MST)
Bộ trưởng Vũ Hải Quân làm việc với ông Seki Yoshihiro - Bộ trưởng Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (MEXT). (Ảnh: MST)

Các nội dung này được trao đổi trong các cuộc làm việc của Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân với Bộ trưởng Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (MEXT) Seki Yoshihiro và Bộ trưởng Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản (MIC) Fujii Hisayuki tại Tokyo ngày 2/10.

Tăng năng lực nghiên cứu và thực nghiệm bán dẫn

Tại cuộc làm việc với Bộ trưởng Seki Yoshihiro, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề xuất ba nhóm hợp tác trọng tâm: đào tạo nhân lực công nghệ chiến lược; đầu tư cho Trường đại học Việt Nhật; hoàn thiện cơ chế và mở rộng Chương trình Nexus.

Về đào tạo, Bộ trưởng đề nghị Nhật Bản tiếp tục cấp học bổng thạc sĩ, tiến sĩ cho Việt Nam trong các ngành công nghệ chiến lược, đồng thời tăng cường trao đổi sinh viên, nghiên cứu sinh và giao lưu giữa các nhóm nghiên cứu.

Cùng với đề nghị tiếp tục hỗ trợ, đầu tư cho Trường đại học Việt Nhật, Bộ trưởng đề xuất xây dựng trung tâm nghiên cứu và sản xuất chip quy mô thử nghiệm (Mini Fab Lab) tại trường. Việt Nam sẵn sàng bố trí vốn đối ứng để cùng Nhật Bản đầu tư trung tâm.

Đề xuất nhằm giải quyết khó khăn trong thực hành và sản xuất thử chip, gắn đào tạo với nghiên cứu và thực nghiệm công nghệ bán dẫn.

Phía Nhật Bản đề nghị các đơn vị chuyên môn hai nước tiếp tục thảo luận về mô hình, điều kiện và phương án triển khai. Phía Việt Nam sẽ đẩy nhanh xử lý các thủ tục hành chính liên quan, tạo thuận lợi cho các chương trình hợp tác tại trường.

Đối với Chương trình Nexus, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị cơ quan chuyên môn hai bên rà soát, xây dựng quy chế phối hợp chung. Ngoài bán dẫn, Việt Nam đề xuất mở rộng chương trình sang trí tuệ nhân tạo và y tế, trong đó có hợp tác với Cơ quan Nghiên cứu và Phát triển Y tế Nhật Bản (AMED).

Bộ trưởng Seki Yoshihiro khẳng định, Việt Nam là đối tác quan trọng của Nhật Bản, nhấn mạnh khoa học và công nghệ đang trở thành một trụ cột mới trong hợp tác song phương. Ông đánh giá Chương trình Nexus về bán dẫn đang có những tiến triển tích cực và bày tỏ mong muốn tiếp tục mở rộng hợp tác.

Nhật Bản sẽ tiếp tục thúc đẩy tiếp nhận sinh viên, nghiên cứu sinh Việt Nam và kết nối các cơ sở nghiên cứu. Hai bên nhất trí giao các đơn vị chuyên môn tiếp tục cụ thể hóa các nội dung hợp tác.

Đưa hợp tác AI và chuyển đổi số vào các chương trình cụ thể

Trong cuộc làm việc với Bộ trưởng Fujii Hisayuki, hai bên thống nhất kế hoạch triển khai Bản ghi nhớ hợp tác về công nghệ thông tin, truyền thông và chuyển đổi số ký ngày 2/5/2026, trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae.

Một định hướng trọng tâm là phát triển các mô hình AI phản ánh ngôn ngữ, văn hóa Việt Nam, bao gồm AI tiếng Việt và mô hình nền tảng chuyên ngành. Đây cũng là nội dung được hai Thủ tướng thống nhất tại cuộc hội đàm tháng 5/2026.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị hai bộ nghiên cứu xây dựng chương trình hợp tác đào tạo nhân lực AI với mục tiêu và quy mô cụ thể. Phía Nhật Bản ghi nhận đề xuất và cho biết sẽ giao các đơn vị chuyên môn tiếp tục trao đổi.

Nhật Bản đồng thời đề xuất tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp hai nước về an toàn AI, phát triển mô hình AI chuyên biệt theo từng lĩnh vực, xây dựng dữ liệu tiếng Việt và đào tạo nhân lực.

Hai Bộ trưởng cũng trao đổi về Sáng kiến đồng sáng tạo AI Nhật Bản - ASEAN. Các nội dung gồm phát triển giải pháp AI; xây dựng thể chế và quản trị; phát triển nhân lực, bảo đảm an toàn; nghiên cứu mô hình AI bản địa và chia sẻ dữ liệu. Sáng kiến thúc đẩy hợp tác giữa Chính phủ, doanh nghiệp và trường đại học, hướng tới hệ sinh thái AI an toàn, bảo mật và đáng tin cậy.

Về hạ tầng số, hai bên bàn khả năng hợp tác phát triển mạng 5G, mạng truy nhập vô tuyến mở (Open RAN) và trung tâm dữ liệu.

Hai bộ thống nhất cụ thể hóa Bản ghi nhớ bằng các chương trình về AI, mô hình ngôn ngữ lớn, quản trị AI, hạ tầng số, Internet vạn vật và đào tạo nhân lực, nhất là nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Nội dung và lộ trình triển khai sẽ được trao đổi tại phiên họp Nhóm công tác chung trong khuôn khổ Tuần lễ Số tại Hạ Long vào đầu tháng 11/2026.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh tọa đàm chuyên gia “Định hình chân dung nhân tài thời đại 4.0” diễn ra chiều 8/10, trong khuôn khổ IECEE 2026. (Ảnh: BUV)

Trí tuệ nhân tạo làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng đối với sinh viên mới tốt nghiệp

Không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp ngày càng chú trọng khả năng ứng dụng công nghệ, giải quyết vấn đề, quản lý thời gian, giao tiếp và thích ứng của sinh viên mới tốt nghiệp. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang bắt đầu làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng ở nhiều vị trí việc làm.

Tiến sĩ Trần Chí Thành phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Bồi dưỡng nhân lực trẻ đáp ứng yêu cầu phát triển năng lượng nguyên tử

Triển khai dự án điện hạt nhân, nghiên cứu công nghệ lò phản ứng module nhỏ và mở rộng ứng dụng kỹ thuật hạt nhân đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực. Đội ngũ cán bộ trẻ cần được chuẩn bị về chuyên môn, năng lực nghiên cứu và khả năng làm chủ công nghệ để đảm đương những nhiệm vụ mới của ngành năng lượng nguyên tử.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: XUÂN TRƯỜNG)

Góp phần triển khai hiệu quả chiến lược dữ liệu của thành phố Hải Phòng

Chiều 8/10, Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng tổ chức Hội thảo “Dữ liệu cho AI - Từ nền tảng đến ứng dụng”, nhằm làm rõ phương thức thiết lập các gói dữ liệu thí điểm, khai thác dữ liệu thời gian thực cho hạ tầng cảng biển-logistics-công nghiệp và công bố 3 bài toán công nghệ trọng điểm của thành phố.

Chân dung hai nhà khoa học Henri Kagan và Kenso Soai. (Ảnh minh họa: Nobelprize.org)

Nobel Hóa học 2026 vinh danh nghiên cứu về hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2026 thuộc về nhà khoa học Henri Kagan (Đại học Paris-Sud, Pháp) và nhà khoa học Kenso Soai (Đại học Khoa học Tokyo, Nhật Bản) với công trình nghiên cứu về các hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng.

Xã vùng cao Avương. (Ảnh: THANH TÂM)

Đà Nẵng: Đột phá chuyển đổi số ở xã vùng cao Avương

Nhiều nhiệm vụ chuyển đổi số đã được Ban Thường vụ Đảng ủy và Ban Chỉ đạo 57 xã Avương (thành phố Đà Nẵng) triển khai đồng bộ, mang lại những chuyển biến rõ nét, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và chất lượng phục vụ nhân dân.

VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên điện thoại và máy tính, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu. (Ảnh: VNPT)

Gỡ “điểm nghẽn chờ ký” với VNPT SmartCA

Chữ ký số đã quen thuộc với doanh nghiệp, nhưng khi công việc không còn bó hẹp trong văn phòng, USB Token hay máy tính cố định lại trở thành giới hạn. Ký số từ xa đang thay đổi cách doanh nghiệp xử lý giao dịch điện tử, với VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên môi trường số, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu.

Gian hàng giới thiệu về chip bán dẫn tại một sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. (Ảnh: Thu Hằng)

Bảo vệ tài sản trí tuệ trong thiết kế chip bán dẫn

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang mở rộng từ nghiên cứu, thiết kế sang đóng gói, kiểm thử và từng bước hình thành năng lực chế tạo chip trong nước. Do đó, bảo hộ thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn trở thành yêu cầu quan trọng nhằm bảo vệ thành quả sáng tạo, tạo nền tảng cho thương mại hóa và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đoàn công tác hai bên làm việc, trao đổi về thúc đẩy chuyển đổi số. (Ảnh: Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam)

Thúc đẩy hợp tác về chuyển đổi số Việt Nam và Pháp

Trong các ngày từ 5 đến 9/10, Cục Chuyển đổi số (Văn phòng Chính phủ) thực hiện chương trình làm việc với đoàn chuyên gia Cộng hòa Pháp về nội dung hợp tác, trao đổi trọng tâm về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong khu vực công, quản trị dữ liệu công, phát triển kinh tế dữ liệu và hoàn thiện khung pháp lý số.