Nhật Bản hướng tới quỹ đạo tăng trưởng mới

Kỳ họp thường niên của Quốc hội Nhật Bản đã chính thức khai mạc và dự kiến kéo dài 150 ngày. Đây là cơ hội để giới lập pháp Nhật Bản phát huy tinh thần đoàn kết chung tay nhanh chóng vực dậy nền kinh tế thứ ba thế giới vốn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, đưa đất nước Mặt trời mọc tăng trưởng mạnh mẽ.
Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio phát biểu tại kỳ họp thường niên của Quốc hội Nhật Bản ở Tokyo ngày 23/1. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio phát biểu tại kỳ họp thường niên của Quốc hội Nhật Bản ở Tokyo ngày 23/1. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Chính phủ Nhật Bản dự định sẽ đệ trình 60 dự luật trong kỳ họp Quốc hội, trong đó đáng chú ý có một dự luật về bảo đảm nguồn tài chính cho việc tăng chi tiêu quốc phòng. Các dự luật quan trọng khác cũng sẽ được thảo luận tại kỳ họp gồm một dự luật liên quan việc sửa đổi Luật Cư trú và một dự luật về việc cho phép các lò phản ứng hạt nhân cũ hoạt động quá thời hạn 60 năm.

Phát biểu tại phiên khai mạc kỳ họp Quốc hội, Thủ tướng Fumio Kishida (Phư-mi-ô Ki-si-đa) kêu gọi các nghị sĩ chung tay đưa Nhật Bản vào quỹ đạo tăng trưởng mới. Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo đảm lương tăng nhanh hơn tốc độ tăng lạm phát, đồng thời khẳng định tăng tiền lương là chìa khóa để đạt được vòng tuần hoàn tái phân phối thu nhập gia tăng của các công ty cho người lao động và kích thích chi tiêu dùng.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Kishida cũng nhấn mạnh các chính sách nhằm tạo thuận lợi cho việc nuôi dạy trẻ là khoản đầu tư hiệu quả nhất cho tương lai, đồng thời cam kết xây dựng nền kinh tế và xã hội ưu tiên hàng đầu cho trẻ em nhằm đảo ngược xu hướng tỷ lệ sinh giảm.

Về Cơ quan Trẻ em và Gia đình - một cơ quan mới mà Chính phủ dự kiến sẽ thành lập vào tháng 4 tới, Thủ tướng Kishida cho biết, trong thời gian từ nay tới tháng 6/2023, Chính phủ sẽ xây dựng đề cương kế hoạch nhằm tăng gấp đôi ngân sách cho việc nuôi dạy trẻ.

Về an ninh quốc gia, Thủ tướng Kishida cho biết, Chính phủ sẽ thực hiện các biện pháp nhằm bảo đảm đủ kinh phí cho việc thực hiện mục tiêu tăng gấp đôi chi tiêu quốc phòng lên khoảng 2% GDP trong vòng 5 năm tới.

Về đối ngoại, Thủ tướng Kishida cũng khẳng định sẽ giữ vai trò đi đầu trong chính sách đối ngoại với tư cách là Chủ tịch Hội nghị cấp cao Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) trong năm nay.

Một trong các vấn đề quan trọng được Quốc hội Nhật Bản thảo luận là dự toán ngân sách tài khóa 2023 (bắt đầu từ tháng 4/2023) vừa được trình Quốc hội, bao gồm các khoản chi nhằm hỗ trợ các hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi lạm phát, vốn đang tăng với tốc độ nhanh nhất trong nhiều thập kỷ, cùng với các kế hoạch chi cho quốc phòng kỷ lục.

Theo dự báo mới nhất của Chính phủ Nhật Bản, quy mô nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, xét về GDP thực tế, sẽ tăng lên mức kỷ lục 558.500 tỷ yên trong tài khóa 2023, trong khi chỉ số giá tiêu dùng lõi sẽ giảm từ 3% của năm 2022 xuống còn 1,7% năm nay. Chính phủ dự kiến tăng trưởng thực tế sẽ vào khoảng 1,5%, trong khi tăng trưởng danh nghĩa là 2,1% trong tài khóa 2023.

Chính phủ Nhật Bản đang nỗ lực bảo đảm không gian tài khóa đề phòng các cuộc khủng hoảng trong tương lai, trong bối cảnh Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Shunichi Suzuki (S.Xư-dư-ki) cảnh báo tình hình sức khỏe tài khóa của nước này đang xấu đi với quy mô chưa từng có sau các đợt chi tiêu lớn liên quan đại dịch Covid-19 và xung đột địa chính trị.

Phát biểu trước Quốc hội Nhật Bản trong ngày đầu tiên của phiên họp thường kỳ, Bộ trưởng Suzuki cho rằng, môi trường chung quanh nền kinh tế Nhật Bản đang ngày càng xấu đi do giá cả tăng và nỗi lo suy thoái toàn cầu liên quan các chính sách thắt chặt tiền tệ.

Đối mặt với những khó khăn do tác động của đại dịch Covid-19 và biến động của tình hình thế giới, Chính phủ Nhật Bản đặt mục tiêu phục hồi kinh tế trước khi tái cơ cấu tài khóa. Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản kêu gọi Quốc hội nhanh chóng thông qua dự thảo ngân sách kỷ lục 114.380 tỷ yên cho tài khóa 2023, bắt đầu từ ngày 1/4 tới.

Ông cho rằng, vào thời điểm bước ngoặt này, ngân sách 2023 sẽ vạch ra con đường để giải quyết những thách thức lớn mà Nhật Bản đang phải đối mặt ở trong và ngoài nước, qua đó định hình tương lai của xứ Phù Tang.

Có thể bạn quan tâm

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.