Nguy cơ với Liban

Liban đứng trước nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột vũ trang khốc liệt và toàn diện. Nếu kịch bản này xảy ra, nền kinh tế Liban - vốn đang “mong manh dễ vỡ” do nhiều năm chìm đắm trong khủng hoảng kinh tế-tài chính, sẽ có khả năng sụp đổ hoàn toàn.

Chủ Nhật, ngày 18/08/2024 - 05:36

Quang cảnh các tòa nhà bị hư hại sau một cuộc không kích vào vùng ngoại ô phía nam Beirut, Liban, ngày 30/7/2024. (Ảnh: Reuters)

Những ngày qua, các chính phủ cũng như đại sứ quán các quốc gia Arab và phương Tây kêu gọi công dân rời khỏi Liban ngay lập tức do lo ngại xung đột leo thang nguy hiểm.

Nguy cơ vòng xoáy xung đột vũ trang lan rộng ở Trung Đông cũng khiến nhiều hãng hàng không phải tạm dừng các chuyến bay đến và đi từ Liban, với lý do các hoạt động quân sự gây nguy hiểm cho hoạt động vận tải đường không.

Nỗi lo bao trùm khu vực sau các vụ ám sát thủ lĩnh chính trị của lực lượng Hamas, ông Ismail Haniyeh, ở Tehran (Iran), và chỉ huy quân sự cấp cao của Hezbollah là Fuad Shukr ở Beirut (Liban) vừa qua khiến hàng nghìn kiều dân Liban phải rời khỏi đất nước, trong khi nhiều du khách nước ngoài cũng vội vã thu dọn hành lý về nước.

“Cuộc di tản” của du khách nước ngoài đã giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế Liban. Là nguồn thu chính của quốc gia Trung Đông này, sự rời đi của khách du lịch quốc tế ảnh hưởng nghiêm trọng đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhất là các công ty thuộc ngành công nghiệp không khói.

Tổng Thư ký Liên đoàn Các hiệp hội du lịch Liban, ông Jean Bayruti thừa nhận: “Nếu chúng ta hy sinh ngành du lịch trong năm nay, chúng ta sẽ hy sinh cả đất nước Liban”.

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), kinh tế Liban ghi nhận mức tăng trưởng 0,2% năm 2023, nhờ lực đẩy của dòng kiều hối và nguồn thu từ du lịch.

Tuy nhiên, tình hình năm nay đã thay đổi theo chiều hướng tiêu cực. Đồng nội tệ của Liban mất 95% giá trị so với USD tính từ năm 2019; hơn 80% dân số hiện sống dưới mức nghèo khổ.

Chuyên gia kinh tế Jassem Ajaka cảnh báo cuộc xung đột ở miền nam Liban đang làm xói mòn nền kinh tế, đồng thời cho rằng thiệt hại đối với ngành du lịch có thể vượt 2 tỷ USD, cùng với sự gián đoạn trong hoạt động nhập khẩu và giao dịch ngân hàng.

Theo ông Ajaka, trong trường hợp xảy ra một cuộc xung đột toàn diện liên quan các cuộc tấn công của Israel vào cơ sở hạ tầng yếu kém của Liban, thiệt hại có thể sẽ rất thảm khốc.

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Liban có thể thiệt hại tới 24-25%, trong khi các doanh nghiệp và bệnh viện sẽ bị ảnh hưởng và Liban rơi vào tình trạng thiếu hụt các mặt hàng thiết yếu như lúa mì và nhiên liệu.

Các thị trấn ở miền nam Liban đã bị xóa sổ bởi các cuộc không kích trả đũa của quân đội Israel, khiến hàng chục nghìn gia đình phải đi lánh nạn. Chính phủ Liban hiện có rất ít lựa chọn để tránh thảm họa.

Tình hình hiện nay rất khác so với cuộc chiến tranh Israel-Hezbollah năm 2006, có ít tuyến đường an toàn hơn cho những người sơ tán. Cuộc khủng hoảng kinh tế-xã hội, cùng với nguy cơ chiến tranh, khiến nhiều người cảm thấy lo sợ và bất lực.

Để đối phó khủng hoảng, Thủ tướng Liban Najib Mikati thông báo các cuộc tiếp xúc ngoại giao đang được khẩn trương triển khai, cũng như tập trung thực hiện Nghị quyết 1701 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, coi đây là nền tảng để bảo đảm ổn định và an ninh ở miền nam Liban.

Ông Mikati nhấn mạnh tất cả bộ, ngành của Liban cần tranh thủ sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế và các tổ chức xã hội, tiếp tục thực hiện các biện pháp và bước đi cần thiết trong khuôn khổ kế hoạch khẩn cấp của Chính phủ, để đối phó mọi kịch bản có thể xảy ra.

Theo Thủ tướng Mikati, Chính phủ Liban đã ban hành một văn bản, trong đó quy định việc giảm leo thang và dừng các hành động khiêu khích để tránh xung đột toàn diện, tuân thủ Nghị quyết 1701, đồng thời nhấn mạnh hợp tác với cộng đồng quốc tế để tăng cường năng lực cho quân đội Liban và hỗ trợ các nhiệm vụ của lực lượng Liên hợp quốc tại miền nam nhằm bảo đảm an ninh và ổn định trong nước cũng như cả khu vực.