Nguy cơ với Liban

Liban đứng trước nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột vũ trang khốc liệt và toàn diện. Nếu kịch bản này xảy ra, nền kinh tế Liban - vốn đang “mong manh dễ vỡ” do nhiều năm chìm đắm trong khủng hoảng kinh tế-tài chính, sẽ có khả năng sụp đổ hoàn toàn.
Quang cảnh các tòa nhà bị hư hại sau một cuộc không kích vào vùng ngoại ô phía nam Beirut, Liban, ngày 30/7/2024. (Ảnh: Reuters)
Quang cảnh các tòa nhà bị hư hại sau một cuộc không kích vào vùng ngoại ô phía nam Beirut, Liban, ngày 30/7/2024. (Ảnh: Reuters)

Những ngày qua, các chính phủ cũng như đại sứ quán các quốc gia Arab và phương Tây kêu gọi công dân rời khỏi Liban ngay lập tức do lo ngại xung đột leo thang nguy hiểm.

Nguy cơ vòng xoáy xung đột vũ trang lan rộng ở Trung Đông cũng khiến nhiều hãng hàng không phải tạm dừng các chuyến bay đến và đi từ Liban, với lý do các hoạt động quân sự gây nguy hiểm cho hoạt động vận tải đường không.

Nỗi lo bao trùm khu vực sau các vụ ám sát thủ lĩnh chính trị của lực lượng Hamas, ông Ismail Haniyeh, ở Tehran (Iran), và chỉ huy quân sự cấp cao của Hezbollah là Fuad Shukr ở Beirut (Liban) vừa qua khiến hàng nghìn kiều dân Liban phải rời khỏi đất nước, trong khi nhiều du khách nước ngoài cũng vội vã thu dọn hành lý về nước.

“Cuộc di tản” của du khách nước ngoài đã giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế Liban. Là nguồn thu chính của quốc gia Trung Đông này, sự rời đi của khách du lịch quốc tế ảnh hưởng nghiêm trọng đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhất là các công ty thuộc ngành công nghiệp không khói.

Nỗi lo bao trùm khu vực sau các vụ ám sát thủ lĩnh chính trị của lực lượng Hamas, ông Ismail Haniyeh, ở Tehran (Iran), và chỉ huy quân sự cấp cao của Hezbollah là Fuad Shukr ở Beirut (Liban) vừa qua khiến hàng nghìn kiều dân Liban phải rời khỏi đất nước, trong khi nhiều du khách nước ngoài cũng vội vã thu dọn hành lý về nước.

Tổng Thư ký Liên đoàn Các hiệp hội du lịch Liban, ông Jean Bayruti thừa nhận: “Nếu chúng ta hy sinh ngành du lịch trong năm nay, chúng ta sẽ hy sinh cả đất nước Liban”.

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), kinh tế Liban ghi nhận mức tăng trưởng 0,2% năm 2023, nhờ lực đẩy của dòng kiều hối và nguồn thu từ du lịch.

Tuy nhiên, tình hình năm nay đã thay đổi theo chiều hướng tiêu cực. Đồng nội tệ của Liban mất 95% giá trị so với USD tính từ năm 2019; hơn 80% dân số hiện sống dưới mức nghèo khổ.

Chuyên gia kinh tế Jassem Ajaka cảnh báo cuộc xung đột ở miền nam Liban đang làm xói mòn nền kinh tế, đồng thời cho rằng thiệt hại đối với ngành du lịch có thể vượt 2 tỷ USD, cùng với sự gián đoạn trong hoạt động nhập khẩu và giao dịch ngân hàng.

Theo ông Ajaka, trong trường hợp xảy ra một cuộc xung đột toàn diện liên quan các cuộc tấn công của Israel vào cơ sở hạ tầng yếu kém của Liban, thiệt hại có thể sẽ rất thảm khốc.

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Liban có thể thiệt hại tới 24-25%, trong khi các doanh nghiệp và bệnh viện sẽ bị ảnh hưởng và Liban rơi vào tình trạng thiếu hụt các mặt hàng thiết yếu như lúa mì và nhiên liệu.

Các thị trấn ở miền nam Liban đã bị xóa sổ bởi các cuộc không kích trả đũa của quân đội Israel, khiến hàng chục nghìn gia đình phải đi lánh nạn. Chính phủ Liban hiện có rất ít lựa chọn để tránh thảm họa.

Tình hình hiện nay rất khác so với cuộc chiến tranh Israel-Hezbollah năm 2006, có ít tuyến đường an toàn hơn cho những người sơ tán. Cuộc khủng hoảng kinh tế-xã hội, cùng với nguy cơ chiến tranh, khiến nhiều người cảm thấy lo sợ và bất lực.

Để đối phó khủng hoảng, Thủ tướng Liban Najib Mikati thông báo các cuộc tiếp xúc ngoại giao đang được khẩn trương triển khai, cũng như tập trung thực hiện Nghị quyết 1701 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, coi đây là nền tảng để bảo đảm ổn định và an ninh ở miền nam Liban.

Ông Mikati nhấn mạnh tất cả bộ, ngành của Liban cần tranh thủ sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế và các tổ chức xã hội, tiếp tục thực hiện các biện pháp và bước đi cần thiết trong khuôn khổ kế hoạch khẩn cấp của Chính phủ, để đối phó mọi kịch bản có thể xảy ra.

Theo Thủ tướng Mikati, Chính phủ Liban đã ban hành một văn bản, trong đó quy định việc giảm leo thang và dừng các hành động khiêu khích để tránh xung đột toàn diện, tuân thủ Nghị quyết 1701, đồng thời nhấn mạnh hợp tác với cộng đồng quốc tế để tăng cường năng lực cho quân đội Liban và hỗ trợ các nhiệm vụ của lực lượng Liên hợp quốc tại miền nam nhằm bảo đảm an ninh và ổn định trong nước cũng như cả khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.