Nguy cơ với Liban

Liban đứng trước nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột vũ trang khốc liệt và toàn diện. Nếu kịch bản này xảy ra, nền kinh tế Liban - vốn đang “mong manh dễ vỡ” do nhiều năm chìm đắm trong khủng hoảng kinh tế-tài chính, sẽ có khả năng sụp đổ hoàn toàn.
Quang cảnh các tòa nhà bị hư hại sau một cuộc không kích vào vùng ngoại ô phía nam Beirut, Liban, ngày 30/7/2024. (Ảnh: Reuters)
Quang cảnh các tòa nhà bị hư hại sau một cuộc không kích vào vùng ngoại ô phía nam Beirut, Liban, ngày 30/7/2024. (Ảnh: Reuters)

Những ngày qua, các chính phủ cũng như đại sứ quán các quốc gia Arab và phương Tây kêu gọi công dân rời khỏi Liban ngay lập tức do lo ngại xung đột leo thang nguy hiểm.

Nguy cơ vòng xoáy xung đột vũ trang lan rộng ở Trung Đông cũng khiến nhiều hãng hàng không phải tạm dừng các chuyến bay đến và đi từ Liban, với lý do các hoạt động quân sự gây nguy hiểm cho hoạt động vận tải đường không.

Nỗi lo bao trùm khu vực sau các vụ ám sát thủ lĩnh chính trị của lực lượng Hamas, ông Ismail Haniyeh, ở Tehran (Iran), và chỉ huy quân sự cấp cao của Hezbollah là Fuad Shukr ở Beirut (Liban) vừa qua khiến hàng nghìn kiều dân Liban phải rời khỏi đất nước, trong khi nhiều du khách nước ngoài cũng vội vã thu dọn hành lý về nước.

“Cuộc di tản” của du khách nước ngoài đã giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế Liban. Là nguồn thu chính của quốc gia Trung Đông này, sự rời đi của khách du lịch quốc tế ảnh hưởng nghiêm trọng đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhất là các công ty thuộc ngành công nghiệp không khói.

Nỗi lo bao trùm khu vực sau các vụ ám sát thủ lĩnh chính trị của lực lượng Hamas, ông Ismail Haniyeh, ở Tehran (Iran), và chỉ huy quân sự cấp cao của Hezbollah là Fuad Shukr ở Beirut (Liban) vừa qua khiến hàng nghìn kiều dân Liban phải rời khỏi đất nước, trong khi nhiều du khách nước ngoài cũng vội vã thu dọn hành lý về nước.

Tổng Thư ký Liên đoàn Các hiệp hội du lịch Liban, ông Jean Bayruti thừa nhận: “Nếu chúng ta hy sinh ngành du lịch trong năm nay, chúng ta sẽ hy sinh cả đất nước Liban”.

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), kinh tế Liban ghi nhận mức tăng trưởng 0,2% năm 2023, nhờ lực đẩy của dòng kiều hối và nguồn thu từ du lịch.

Tuy nhiên, tình hình năm nay đã thay đổi theo chiều hướng tiêu cực. Đồng nội tệ của Liban mất 95% giá trị so với USD tính từ năm 2019; hơn 80% dân số hiện sống dưới mức nghèo khổ.

Chuyên gia kinh tế Jassem Ajaka cảnh báo cuộc xung đột ở miền nam Liban đang làm xói mòn nền kinh tế, đồng thời cho rằng thiệt hại đối với ngành du lịch có thể vượt 2 tỷ USD, cùng với sự gián đoạn trong hoạt động nhập khẩu và giao dịch ngân hàng.

Theo ông Ajaka, trong trường hợp xảy ra một cuộc xung đột toàn diện liên quan các cuộc tấn công của Israel vào cơ sở hạ tầng yếu kém của Liban, thiệt hại có thể sẽ rất thảm khốc.

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Liban có thể thiệt hại tới 24-25%, trong khi các doanh nghiệp và bệnh viện sẽ bị ảnh hưởng và Liban rơi vào tình trạng thiếu hụt các mặt hàng thiết yếu như lúa mì và nhiên liệu.

Các thị trấn ở miền nam Liban đã bị xóa sổ bởi các cuộc không kích trả đũa của quân đội Israel, khiến hàng chục nghìn gia đình phải đi lánh nạn. Chính phủ Liban hiện có rất ít lựa chọn để tránh thảm họa.

Tình hình hiện nay rất khác so với cuộc chiến tranh Israel-Hezbollah năm 2006, có ít tuyến đường an toàn hơn cho những người sơ tán. Cuộc khủng hoảng kinh tế-xã hội, cùng với nguy cơ chiến tranh, khiến nhiều người cảm thấy lo sợ và bất lực.

Để đối phó khủng hoảng, Thủ tướng Liban Najib Mikati thông báo các cuộc tiếp xúc ngoại giao đang được khẩn trương triển khai, cũng như tập trung thực hiện Nghị quyết 1701 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, coi đây là nền tảng để bảo đảm ổn định và an ninh ở miền nam Liban.

Ông Mikati nhấn mạnh tất cả bộ, ngành của Liban cần tranh thủ sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế và các tổ chức xã hội, tiếp tục thực hiện các biện pháp và bước đi cần thiết trong khuôn khổ kế hoạch khẩn cấp của Chính phủ, để đối phó mọi kịch bản có thể xảy ra.

Theo Thủ tướng Mikati, Chính phủ Liban đã ban hành một văn bản, trong đó quy định việc giảm leo thang và dừng các hành động khiêu khích để tránh xung đột toàn diện, tuân thủ Nghị quyết 1701, đồng thời nhấn mạnh hợp tác với cộng đồng quốc tế để tăng cường năng lực cho quân đội Liban và hỗ trợ các nhiệm vụ của lực lượng Liên hợp quốc tại miền nam nhằm bảo đảm an ninh và ổn định trong nước cũng như cả khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.