Nguy cơ với Liban

Liban đứng trước nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột vũ trang khốc liệt và toàn diện. Nếu kịch bản này xảy ra, nền kinh tế Liban - vốn đang “mong manh dễ vỡ” do nhiều năm chìm đắm trong khủng hoảng kinh tế-tài chính, sẽ có khả năng sụp đổ hoàn toàn.
Quang cảnh các tòa nhà bị hư hại sau một cuộc không kích vào vùng ngoại ô phía nam Beirut, Liban, ngày 30/7/2024. (Ảnh: Reuters)
Quang cảnh các tòa nhà bị hư hại sau một cuộc không kích vào vùng ngoại ô phía nam Beirut, Liban, ngày 30/7/2024. (Ảnh: Reuters)

Những ngày qua, các chính phủ cũng như đại sứ quán các quốc gia Arab và phương Tây kêu gọi công dân rời khỏi Liban ngay lập tức do lo ngại xung đột leo thang nguy hiểm.

Nguy cơ vòng xoáy xung đột vũ trang lan rộng ở Trung Đông cũng khiến nhiều hãng hàng không phải tạm dừng các chuyến bay đến và đi từ Liban, với lý do các hoạt động quân sự gây nguy hiểm cho hoạt động vận tải đường không.

Nỗi lo bao trùm khu vực sau các vụ ám sát thủ lĩnh chính trị của lực lượng Hamas, ông Ismail Haniyeh, ở Tehran (Iran), và chỉ huy quân sự cấp cao của Hezbollah là Fuad Shukr ở Beirut (Liban) vừa qua khiến hàng nghìn kiều dân Liban phải rời khỏi đất nước, trong khi nhiều du khách nước ngoài cũng vội vã thu dọn hành lý về nước.

“Cuộc di tản” của du khách nước ngoài đã giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế Liban. Là nguồn thu chính của quốc gia Trung Đông này, sự rời đi của khách du lịch quốc tế ảnh hưởng nghiêm trọng đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhất là các công ty thuộc ngành công nghiệp không khói.

Nỗi lo bao trùm khu vực sau các vụ ám sát thủ lĩnh chính trị của lực lượng Hamas, ông Ismail Haniyeh, ở Tehran (Iran), và chỉ huy quân sự cấp cao của Hezbollah là Fuad Shukr ở Beirut (Liban) vừa qua khiến hàng nghìn kiều dân Liban phải rời khỏi đất nước, trong khi nhiều du khách nước ngoài cũng vội vã thu dọn hành lý về nước.

Tổng Thư ký Liên đoàn Các hiệp hội du lịch Liban, ông Jean Bayruti thừa nhận: “Nếu chúng ta hy sinh ngành du lịch trong năm nay, chúng ta sẽ hy sinh cả đất nước Liban”.

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), kinh tế Liban ghi nhận mức tăng trưởng 0,2% năm 2023, nhờ lực đẩy của dòng kiều hối và nguồn thu từ du lịch.

Tuy nhiên, tình hình năm nay đã thay đổi theo chiều hướng tiêu cực. Đồng nội tệ của Liban mất 95% giá trị so với USD tính từ năm 2019; hơn 80% dân số hiện sống dưới mức nghèo khổ.

Chuyên gia kinh tế Jassem Ajaka cảnh báo cuộc xung đột ở miền nam Liban đang làm xói mòn nền kinh tế, đồng thời cho rằng thiệt hại đối với ngành du lịch có thể vượt 2 tỷ USD, cùng với sự gián đoạn trong hoạt động nhập khẩu và giao dịch ngân hàng.

Theo ông Ajaka, trong trường hợp xảy ra một cuộc xung đột toàn diện liên quan các cuộc tấn công của Israel vào cơ sở hạ tầng yếu kém của Liban, thiệt hại có thể sẽ rất thảm khốc.

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Liban có thể thiệt hại tới 24-25%, trong khi các doanh nghiệp và bệnh viện sẽ bị ảnh hưởng và Liban rơi vào tình trạng thiếu hụt các mặt hàng thiết yếu như lúa mì và nhiên liệu.

Các thị trấn ở miền nam Liban đã bị xóa sổ bởi các cuộc không kích trả đũa của quân đội Israel, khiến hàng chục nghìn gia đình phải đi lánh nạn. Chính phủ Liban hiện có rất ít lựa chọn để tránh thảm họa.

Tình hình hiện nay rất khác so với cuộc chiến tranh Israel-Hezbollah năm 2006, có ít tuyến đường an toàn hơn cho những người sơ tán. Cuộc khủng hoảng kinh tế-xã hội, cùng với nguy cơ chiến tranh, khiến nhiều người cảm thấy lo sợ và bất lực.

Để đối phó khủng hoảng, Thủ tướng Liban Najib Mikati thông báo các cuộc tiếp xúc ngoại giao đang được khẩn trương triển khai, cũng như tập trung thực hiện Nghị quyết 1701 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, coi đây là nền tảng để bảo đảm ổn định và an ninh ở miền nam Liban.

Ông Mikati nhấn mạnh tất cả bộ, ngành của Liban cần tranh thủ sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế và các tổ chức xã hội, tiếp tục thực hiện các biện pháp và bước đi cần thiết trong khuôn khổ kế hoạch khẩn cấp của Chính phủ, để đối phó mọi kịch bản có thể xảy ra.

Theo Thủ tướng Mikati, Chính phủ Liban đã ban hành một văn bản, trong đó quy định việc giảm leo thang và dừng các hành động khiêu khích để tránh xung đột toàn diện, tuân thủ Nghị quyết 1701, đồng thời nhấn mạnh hợp tác với cộng đồng quốc tế để tăng cường năng lực cho quân đội Liban và hỗ trợ các nhiệm vụ của lực lượng Liên hợp quốc tại miền nam nhằm bảo đảm an ninh và ổn định trong nước cũng như cả khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.