Nguy cơ lúa đông xuân muộn bị ảnh hưởng hạn, mặn

Vụ lúa đông xuân 2024-2025, tỉnh Hậu Giang có hàng nghìn héc-ta gieo sạ trễ hơn so với mọi năm. Thực tế này khiến cho bà con nông dân và ngành chức năng lo lắng về nguy cơ lúa bị ảnh hưởng hạn, mặn vào cuối vụ…
Cán bộ nông nghiệp kiểm tra và hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc lúa đông xuân muộn ở huyện Long Mỹ.
Cán bộ nông nghiệp kiểm tra và hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc lúa đông xuân muộn ở huyện Long Mỹ.

Theo thống kê của ngành nông nghiệp tỉnh Hậu Giang, có hơn 1.300 ha lúa đông xuân muộn tập trung ở các xã Lương Tâm, Lương Nghĩa, Vĩnh Viễn A và thị trấn Vĩnh Viễn của huyện Long Mỹ. Số diện tích này được nông dân xuống giống từ khoảng cuối tháng 12/2024 đến đầu tháng 1/2025. Hiện, các trà lúa này đang trong giai đoạn mạ.

Theo bà con nông dân, do xâm nhập mặn năm 2024 kéo dài, phải đợi lúc mưa nhiều mới bắt đầu canh tác vụ lúa hè thu muộn năm 2024. Từ đó, kéo theo các vụ thu đông và đông xuân 2024-2025 phải gieo sạ trễ hơn so với mọi năm.

Theo ông Đinh Thanh Dững, Giám đốc Hợp tác xã Đại Phát, trên địa bàn Ấp 8, xã Lương Nghĩa, huyện Long Mỹ, Hợp tác xã có 145 ha đất canh tác lúa, trong đó hiện có khoảng 30 ha nông dân xuống giống được khoảng 20 ngày tuổi; các diện tích còn lại, lúa được 35-45 ngày tuổi. Như vậy, các trà lúa đông xuân sạ muộn nhất của hợp tác xã trễ hơn khoảng 20 ngày so với cùng kỳ.

Vụ lúa đông xuân 2024-2025 muộn, đa phần nông dân gieo sạ giống lúa Đài thơm 8. Theo thời gian sinh trưởng, cuối tháng 2 và đầu tháng 3 tới, các trà lúa này sẽ rơi vào giai đoạn làm đòng và trổ bông. Đây là giai đoạn lúa rất cần nguồn nước ngọt để nuôi hạt, trong khi đây cũng là thời điểm thường xuất hiện cao điểm xâm nhập mặn hằng năm. Do đó, nếu không có sự tính toán kỹ lưỡng và sử dụng nguồn nước ngọt hợp lý thì khả năng cây lúa sẽ bị ảnh hưởng và làm giảm năng suất khi thu hoạch là chuyện khó tránh khỏi.

Giám đốc Hợp tác xã Đại Phát Đinh Thanh Dững cho biết thêm: "Chúng tôi đang phối hợp ngành chức năng của huyện tiến hành kiểm tra và khắc phục công tác vận hành đóng, mở tại các trạm bơm do Hợp tác xã quản lý nhằm bảo đảm hoạt động tốt khi có nước mặn xâm nhập vào nội đồng.

Thường xuyên cập nhật tình hình độ mặn hằng ngày từ nhóm Zalo bản tin thời tiết nông vụ của xã. Khi độ mặn ở mức cao thì tiến hành thông báo cho người dân biết để có biện pháp ứng phó hiệu quả nhằm bảo vệ tốt diện tích lúa đông xuân, hạn chế bị thiệt hại do mặn gây ra".

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Hậu Giang Trương Cảnh Tuyên, dự báo của cơ quan chuyên môn cho biết, mùa khô năm 2025 tại Nam Bộ sẽ kéo dài, khắc nghiệt với nhiệt độ cao và lượng mưa thiếu hụt. Đặc biệt trong mùa khô, do biến đổi khí hậu và hiện tượng ENSO, dẫn đến tình trạng khô hạn, thiếu nước sinh hoạt, khó khăn trong sản xuất nông nghiệp.

Tỉnh đã có văn bản chỉ đạo các ngành liên quan, các địa phương có kế hoạch phòng, chống hạn hán và xâm nhập mặn trước, trong và sau Tết phục vụ sản xuất nông nghiệp, bảo đảm nguồn nước sinh hoạt cho bà con nông dân vùng bị hạn, xâm nhập mặn trên địa bàn.

Các địa phương cần xác định khu vực bị ảnh hưởng và triển khai giải pháp phù hợp trên địa bàn quản lý; thường xuyên cử cán bộ kiểm tra độ mặn trên sông chính, khi đo được 1,5‰ cần vận hành cống, đập và đắp đập thời vụ để ngăn mặn, trữ ngọt, bảo vệ sản xuất. Cùng với đó, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân biết, chủ động sử dụng nguồn nước tưới cho sản xuất nông nghiệp và nước sinh hoạt tiết kiệm, hiệu quả...

Long Mỹ là địa bàn thường chịu ảnh hưởng nặng do xâm nhập mặn vào mùa khô hằng năm, do vậy, ngay từ đầu năm, huyện này đã ban hành kế hoạch phòng, chống hạn, xâm nhập mặn và thích ứng với xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2025 trên địa bàn; phân công, giao việc cụ thể cho từng đơn vị có liên quan và chính quyền địa phương trong huyện nhằm chủ động thực hiện tốt các giải pháp ứng phó từ sớm, từ xa theo phương châm "4 tại chỗ".

Huyện đặc biệt lưu ý xã Lương Nghĩa và Vĩnh Viễn A phải thật chủ động có giải pháp hiệu quả phòng, chống hạn, xâm nhập mặn cụ thể cho từng ấp và vùng sản xuất...

Có thể bạn quan tâm

Bảo vệ các loài chim hoang dã

Tại tỉnh Đồng Tháp, các hành vi săn bắt, nuôi nhốt, mua bán chim hoang dã, chim di cư diễn ra ở nhiều nơi; có thời điểm diễn biến phức tạp, đe dọa đa dạng sinh học và làm mất cân bằng hệ sinh thái. Địa phương đã đề ra nhiều giải pháp nhằm bảo vệ các loài chim hoang dã, chim di cư.

Sạt lở đê bao tại ấp Lân Nam (xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long) ảnh hưởng lớn đến đời sống và sản xuất của người dân.

Vĩnh Long tập trung ứng phó sạt lở

Những năm gần đây, trước tác động của biến đổi khí hậu, tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long đang gia tăng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân. Địa phương đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm từng bước kiểm soát tình trạng sạt lở.

Nông dân xã Thạnh Hải (tỉnh Vĩnh Long) phát triển mô hình nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao.

Hoàn thiện hạ tầng nuôi trồng thủy sản

Thời gian qua, cùng với việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, tỉnh Vĩnh Long tập trung đầu tư hoàn thiện hạ tầng phục vụ nuôi trồng thủy sản, nhất là vùng nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao.

Nhờ nuôi tôm sú ứng dụng công nghệ cao, kinh tế gia đình của nhiều nông dân vùng ven biển tỉnh Vĩnh Long ổn định.

Sản xuất nông sản sạch, thân thiện môi trường

Ngành nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long đang chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững. Tỉnh quyết liệt đẩy nhanh tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn; khuyến khích áp dụng VietGAP, GlobalGAP, mở rộng mã số vùng trồng, vùng nuôi và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Thi công kè phòng chống sạt lở khu vực sông Cái Côn ở đô thị Ngã Bảy.

Quyết tâm đưa Ngã Bảy trở thành đô thị xanh

Sau gần một năm khởi công, dự án phát triển đô thị xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu tại Ngã Bảy (thành phố Cần Thơ) đang tập trung nguồn lực tài chính và đẩy nhanh thi công để sớm về đích đúng tiến độ.

Người dân mang pin cũ đến cân đổi quà tại “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”.

Lan tỏa “sống xanh” trong cộng đồng

Từ không gian mở đầy ắp tính tương tác của “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”, đến các hoạt động tình nguyện trong nhà trường hay dọc các tuyến đường ven biển, thông điệp “Phân loại là khởi đầu-Tuần hoàn là tương lai” tại An Giang đang trở thành hành động thực tế, dần thấm sâu vào nếp sinh hoạt hằng ngày của người dân.

Cánh đồng lúa-tôm được giới chuyên gia đánh giá là mô hình canh tác sinh thái đặc thù tại đồng đất Cà Mau, cho ra những sản phẩm gạo hữu cơ đạt nhiều chứng nhận quốc tế và thân thiện với môi trường.

Liên kết bền vững, đưa gạo Cà Mau vươn xa

Sau hợp nhất tỉnh, diện tích đất canh tác tại Cà Mau tăng lên gần gấp đôi so với trước, trong đó, canh tác lúa có hơn 185.000 ha, gieo trồng 2 vụ mỗi năm, với tổng sản lượng khoảng 1,8 triệu tấn. Sản lượng này giúp Cà Mau không chỉ bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ mà còn có điều kiện để xuất khẩu.

Hệ sinh thái rừng đước lâu năm tại xã Long Thành, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long phục hồi hệ sinh thái rừng ven biển

Từ các dự án khôi phục và phát triển rừng, tỉnh Vĩnh Long đã thiết lập một vành đai xanh khu vực ven biển với gần 18.000 ha rừng ngập mặn, rừng chắn sóng, bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Thời gian tới, tỉnh sẽ phát triển lâm nghiệp sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu và nước biển dâng, gắn với du lịch biển.

Nông dân xã Hòa Tú, thành phố Cần Thơ chăm sóc ruộng lúa kết hợp với nuôi tôm.

Cần quy hoạch cụ thể vùng sản xuất tôm-lúa

Trước đây, mô hình sản xuất tôm-lúa phát triển rất mạnh ở vùng ven biển Sóc Trăng (cũ) đã giúp hàng nghìn hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và được đánh giá là bền vững về môi trường. Thế nhưng, do thiếu quy hoạch và chưa có chiến lược phát triển ổn định, những năm gần đây, mô hình sản xuất này phát sinh nhiều bất cập và có dấu hiệu bị chững lại…

Một đoạn kênh Xáng Cùng nhưng bờ bên trái thuộc tỉnh An Giang đã có nước kéo đến tận nhà, còn bờ bên ấp Thanh Tùng (xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau), người dân vẫn mỏi mòn chờ nước sinh hoạt.

Mỏi mòn cơn “khát” nước sạch

Xã Biển Bạch là vùng ngọt của tỉnh Cà Mau, nhưng bao đời nay vẫn phải "oằn mình" trong cơn khát mùa khô, mọi sinh hoạt của người dân đều phải trông chờ những cơn mưa. Hạn về, nguồn dự trữ vơi cạn, người dân lại chật vật tìm nước ngọt để giải cơn khát.

Nông dân xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp sử dụng máy bay không người lái, để chăm sóc đồng ruộng.

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và nông nghiệp Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều công nghệ và mô hình được giới thiệu, câu hỏi quan trọng vẫn là: Bắt đầu từ đâu để chuyển đổi số đi vào thực chất?

Điện gió góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long.

Khát vọng vươn mình từ năng lượng xanh

Vĩnh Long được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng sạch. Địa phương này sở hữu chiều dài khoảng 130 km bờ biển, tổng diện tích mặt biển hơn 10.000 km², thuận lợi để triển khai các dự án điện gió.

Mô hình lúa hữu cơ, kết hợp nuôi tôm càng xanh xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long trồng lúa sạch, thân thiện môi trường

Những mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh, trồng lúa phát thải thấp, gắn với liên kết chuỗi giá trị của tỉnh Vĩnh Long đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thủy lợi giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trọng điểm sản xuất cây giống, cây ăn quả tại tỉnh Vĩnh Long.

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh chủ động ứng phó hạn mặn

Những ngày đầu tháng ba, tình hình xâm nhập mặn trên các tuyến sông chính vào nội đồng tại tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp. Người dân cùng chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đang tập trung các giải pháp để trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và bảo vệ vườn cây.

Dừa được trồng mới tại xã Phú Cần, tỉnh Vĩnh Long.

Trồng dừa phát thải thấp, giá trị cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thị trường quốc tế đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đứng trước yêu cầu chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.

Khi thương mại hóa được tín chỉ carbon, Cà Mau sẽ có thêm nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng nhờ “kho báu xanh” ở đại ngàn rừng ngập mặn.

Đánh thức “kho báu xanh” giữa rừng đước Cà Mau

Bao đời nay, người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau vẫn xem những cánh rừng ngập mặn là “mái nhà” che chắn bão dông. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sâu dưới những tán rừng bạt ngàn ấy là một “cỗ máy” vĩ đại đang ngày đêm thực hiện sứ mệnh “khóa chặt” khí thải nhà kính cho hành tinh.