KỶ NIỆM 48 NĂM NGÀY GIẢI PHÓNG MIỀN NAM, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC (30/4/1975 - 30/4/2023)

Người vẽ bản đồ tác chiến Xuân Lộc 1975

Người vẽ bản đồ tác chiến tấn công vào “cánh cửa thép” Xuân Lộc, mở đường cho bộ đội ta tiến vào giải phóng Sài Gòn - Gia Định năm 1975 chính là bác sĩ, cựu chiến binh Đàm Duy Thiên, nguyên trinh sát trẻ Sư đoàn 341 - Sông Lam. Kỷ niệm 48 năm Ngày giải phóng miền nam, thống nhất đất nước, ông trải lòng về những ký ức một thời.
Người vẽ bản đồ tác chiến Xuân Lộc 1975

Phóng viên (PV): Xin ông chia sẻ kỷ niệm về những năm tháng chiến tranh không thể nào quên?

Bác sĩ Đàm Duy Thiên: Tôi vào quân đội cuối năm 1972 khi chưa học xong THPT, tôi được bổ sung vào E266 F341 (Gọi tắt là Sư đoàn Sông Lam vì sư đoàn được thành lập trên quê Bác). Sau đó, tôi được chọn làm chiến sĩ đồ bản vì có năng khiếu hội họa. Đầu năm 1974, tôi cùng đồng đội tập trung cao độ cho huấn luyện sẵn sàng vào miền nam chiến đấu. Đầu năm 1975, chúng tôi hành quân vào mặt trận B2 (Đông Nam Bộ), trực tiếp tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh trong đội hình Quân đoàn 4 trên cánh quân phía đông tiến vào giải phóng Sài Gòn - Gia Định bấy giờ.

Sau những thất bại liên tiếp trên các mặt trận Tây Nguyên, Huế - Đà Nẵng và miền Đông Nam Bộ, địch tổ chức tuyến phòng thủ kéo dài từ Phan Rang qua Xuân Lộc đến Tây Ninh, trong đó Xuân Lộc là “một mắt xích quan trọng quyết phải giữ”, là “cánh cửa thép” phía Đông Sài Gòn. Thị xã Xuân Lộc là nơi được tổ chức phòng ngự, phòng thủ trọng yếu của địch, án ngữ Quốc lộ số 1 và đường 20 từ bắc vào nam… Muốn giải phóng Sài Gòn - Gia Định trước mùa xuân, ta phải đập tan hệ thống tuyến phòng thủ cực kỳ kiên cố của địch là thị xã Xuân Lộc, từ đó mới có không gian rộng để triển khai lực lượng từ miền bắc vào đánh.

PV: Được biết, ông đã vẽ hoàn chỉnh tấm bản đồ, góp phần để quân ta đập tan phòng tuyến của địch?

Bác sĩ Đàm Duy Thiên: Mọi trận đánh đều phải xây dựng được bản đồ quyết tâm chiến đấu, đó là văn bản pháp lý và nguyên tắc không thể thiếu; là do người chỉ huy quyết định, được cấp ủy thông qua.

Để có cơ sở chỉ huy, có quyết tâm chính xác, phải có cơ quan tham mưu, tác chiến giúp việc bằng cách nhận định, phân tích đánh giá địch - ta. Kể cả không gian chiến trường (địa hình). Từ đó, đề xuất phương án tác chiến chính xác, được thể hiện trên bản đồ đúng ý định, đây là khâu quan trọng quyết định kết quả chiến đấu. Quá trình chiến đấu phải ghi chép tái hiện đầy đủ diễn biến, cách đánh trung thực được thể hiện trên bản đồ. Để có tấm bản đồ vẽ đúng, đủ, kịp thời chính xác theo ý định của người chỉ huy, người vẽ bản đồ phải nhanh nhạy, thông thạo trong thao tác, chính xác từng chi tiết và luôn giữ bí mật…

Bản đồ tác chiến cho trận đánh Xuân Lộc năm 1975.

Bản đồ tác chiến cho trận đánh Xuân Lộc năm 1975.

PV: Rời cuộc chiến, lý do nào ông “bén duyên” với ngành y?

Bác sĩ Đàm Duy Thiên: Lúc bé tôi hay ốm đau phải thường xuyên nghỉ học để điều trị bệnh nhưng bù lại tôi khéo tay, đam mê viết vẽ hội họa (tự học). Trong chiến dịch Xuân Lộc, tôi được tận mắt chứng kiến đồng đội mình bị thương ngoài mặt trận, tôi vô cùng xót xa. Số lượng thương vong rất nhiều. Nhiều người tuy đã được sơ cứu nhưng vẫn không qua khỏi. Tất cả điều đó đã để lại cho tôi nỗi niềm trăn trở, day dứt. Tôi tiếc rằng mình không phải là bác sĩ để có thể tham gia cứu chữa cho đồng đội. Từ những ngày tháng đó tôi đã khát khao được vào ngành y.

Sau khi giải phóng miền nam, tôi cùng đồng đội của mình tham gia công tác quân quản. Nhớ lại hồi ấy dịch sốt xuất huyết rất nhiều, tôi bị sốt cao nhưng từ Trường Sơn trở về thành phố cứ nghĩ mình bị sốt rét nên chỉ uống thuốc sốt rét. Lúc đó, ở chiến trường ai cũng được nhận thuốc sốt rét, tôi càng uống bệnh càng nặng, phải nhập viện cấp cứu. Thầm nghĩ, nếu mình là bác sĩ thì không thể nào mắc sai lầm như thế được. Và rồi quyết tâm theo ngành y của tôi đã thành hiện thực.

Sau khi giải phóng miền nam, tôi được cấp trên gửi ra trường văn hóa quân đội, đóng tại Lạng Sơn để học văn hóa và thi đỗ Học viện Quân y, ra trường được giữ lại làm bác sĩ điều trị kiêm giảng viên thực hành. Tôi phấn đấu học tập và làm việc dần lên bác sĩ chuyên khoa cấp I, Thạc sĩ, Tiến sĩ Y học. Sau đó tôi được điều chuyển về Ban Bảo vệ sức khỏe T.Ư, một thời gian sau thì tôi tiếp tục được điều chuyển về Ban Tổ chức Cán bộ T.Ư Đảng đến khi nghỉ hưu.

PV: Ở độ tuổi này, điều mà ông mong mỏi gửi gắm tới thế hệ trẻ là gì?

Bác sĩ Đàm Duy Thiên: Tôi đặt một niềm hy vọng thế hệ trẻ ngày nay sẽ sống có lý tưởng, tự tin và hoài bão, mang trong mình tinh thần xung kích tiên phong trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cũng như trên các mặt trận khoa học, kỹ thuật, công nghệ… Đồng thời các bạn hãy luôn biết ơn, trân trọng những công lao to lớn mà thế hệ cha ông đã tốn biết bao trí tuệ, sức lực, xương máu để đất nước có được ngày hôm nay.

PV: Xin cảm ơn bác sĩ - chiến sĩ Đàm Duy Thiên!

Có thể bạn quan tâm

Các trường đại học cần chuyên gia hướng dẫn các nhóm nghiên cứu khoa học.

Trở về cống hiến, khơi nguồn sức mạnh nhân tài

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định đột phá chiến lược là “tập trung chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao; đẩy mạnh thu hút và trọng dụng nhân tài”. Những nhà khoa học trở về nước đang góp phần chuyển hóa tri thức quốc tế thành năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển đất nước.

Giới hạn của sự đánh đổi

Chuyển từ tư duy tiền kiểm sang hậu kiểm, chủ động chấp nhận rủi ro có kiểm soát là một hướng đổi mới cần thiết để tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng không phải rủi ro nào cũng có thể đo lường, khắc phục theo cùng một cách. Điều này cần được cân nhắc khi các quy định bảo vệ môi trường được đề xuất điều chỉnh nhằm tạo thuận lợi cho đầu tư, sản xuất.

"Thiên kiến kẻ sống sót"

Khoảng một tháng trước dịp kỷ niệm 50 năm thành lập trường, nhóm chat lớp cấp III của tôi bắt đầu xôn xao. Sau thông tin về các hoạt động kỷ niệm, lớp trưởng phổ biến mức đóng góp kinh phí. T, giờ đã là “đại gia” với khối tài sản cả nghìn tỷ đồng, gõ một dòng ngắn gọn: “Để đấy tớ lo hết!”.

Một trang trong lá đơn xin vào Đảng của liệt sĩ.

Phát hiện lá đơn xin vào Đảng cùng hài cốt liệt sĩ

Ngày 28/9, trong quá trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ (HCLS) tại xã Đa (huyện Mimốt, tỉnh T’bong Khmum, Vương quốc Campuchia) Đội K72 đã tìm được 2 hài cốt liệt sĩ ở độ sâu khoảng 80 cm. Các HCLS được đặt đầu quay về hướng tây, phủ lớp tăng màu xanh đen (kích thước 60x80cm).

Hàng loạt đại án kinh tế phức tạp được xét xử nghiêm minh trong thời gian qua. Ảnh: NAM HẢI

Sứ mệnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu là kẻ thù của nhân dân, của bộ đội và của Chính phủ”. Người coi đó là thứ “giặc nội xâm” nguy hiểm không kém giặc ngoại xâm. Trong giai đoạn xây dựng và phát triển đất nước hiện nay, cuộc chiến chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực càng được Đảng và Nhà nước ta đẩy mạnh với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, nhằm làm trong sạch bộ máy và khơi thông nguồn lực quốc gia.

Quang cảnh sinh hoạt chi bộ mẫu chi bộ các cơ quan Đảng xã Ia Krêl.

“Cầm tay chỉ việc” từ mô hình sinh hoạt mẫu

Nhận rõ những “điểm nghẽn” trong sinh hoạt chi bộ, nhất là khối thôn, làng vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Đảng ủy xã Ia Krêl (tỉnh Gia Lai) đã triển khai kế hoạch tổ chức sinh hoạt chi bộ thường kỳ và sinh hoạt chuyên đề mẫu. Việc lựa chọn 2 chi bộ đại diện cho hai khối đặc thù - Chi bộ thôn Ia Lâm và Chi bộ các cơ quan Đảng để tổ chức làm mẫu đã mang lại hiệu quả trực quan sinh động, “cầm tay chỉ việc”, tạo luồng sinh khí mới.

Chuẩn sàn quốc gia

Cuộc họp đột xuất ở cơ quan đã bắt đầu. Cô bạn đồng nghiệp phi thẳng vào chiếc ghế trống duy nhất còn lại, bên cạnh tôi. "Em tranh thủ đưa cháu đi học ngoại ngữ, may mà kịp giờ". Người ngồi bên khẽ nghiêng đầu, cả khán phòng nhanh chóng im lặng khi lãnh đạo bước lên bục phát biểu.

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Ấn Độ có khả năng cung cấp nguồn nguyên phụ liệu lớn cho ngành dệt may, giúp doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung. Ảnh: NAM HẢI

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Ấn Độ

Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường đang mở ra một giai đoạn phát triển mới trong quan hệ Việt Nam-Ấn Độ. Trên nền tảng tin cậy chính trị được bồi đắp qua nhiều thập niên, hai nước đang đứng trước những cơ hội lớn để chuyển hóa tầm nhìn chung, sự hội tụ chiến lược thành các chương trình hợp tác thực chất trong nhiều lĩnh vực tiềm năng.

Phát triển du lịch cộng đồng gắn với đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Gia Lai.

Gia Lai phát huy sức mạnh đại đoàn kết từ bức thư của Bác Hồ

“Tôi tuy xa, nhưng lòng tôi và Chính phủ vẫn gần gũi đồng bào” - lời Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam tại Pleiku năm 1946 thể hiện tình cảm sâu nặng với đồng bào và tư tưởng nhất quán về một Nhà nước gắn bó với nhân dân, vì nhân dân. 80 năm qua, tinh thần ấy vẫn đặt ra trách nhiệm chăm lo, củng cố khối đại đoàn kết và bảo đảm sự phát triển của mọi dân tộc trong cộng đồng Việt Nam.

Không còn chỉ là lãi lỗ

Quán bún đầu ngõ ồn ào từ lúc nào. Nồi nước dùng tỏa khói nghi ngút. Chiếc xe máy vừa dắt ra đã có xe khác điền vào chỗ trống. Bà chủ đứng chắn giữa lối đi, đang phân bua với người đối diện: "Giờ làm gì cũng phải cẩn thận, không như trước được nữa".

Vinh danh những "sứ giả" tiếng Việt. Ảnh: VB

Những mảnh ghép quê hương (kỳ 1)

Ngày 2/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN), thể hiện sự quan tâm sâu sắc, thường xuyên và nhất quán của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng NVNONN, khẳng định công tác NVNONN luôn có vị trí quan trọng trong chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc. NVNONN là lực lượng làm thông tin đối ngoại đặc biệt, cầu nối giữa Việt Nam với thế giới đồng thời tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Nghịch lý phí chồng phí

Tôi ở chung cư. Hầm để ô-tô chứa được khoảng 140 chiếc. Ngày nắng ráo, hầm xe còn già nửa. Nhưng mấy hôm nay mưa rả rích suốt, căn hầm gần như trống không. Mua xe mà chỉ được dùng “dè sẻn” khi mưa gió, rét buốt, ấy là cái khổ của nhiều người ở một đô thị quá đông đúc, phố nào cũng “cấm đỗ, cấm dừng” như Hà Nội.

Thiếu tá Trương Mai Hoa và Đại úy Đặng Thị Thanh Phượng được vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Vinh dự dưới cờ Đảng ở Bentiu

Với các quân nhân đang thực hiện nhiệm vụ tại Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ ở Nam Sudan, việc được đứng trong hàng ngũ của Đảng là một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời quân ngũ và quá trình phấn đấu của mỗi đồng chí.

Trừng phạt và nhân văn

Gần 100 lỗi vi phạm, trong đó có 96 lỗi vi phạm giao thông và tổng tiền phạt 474,6 triệu đồng là hậu quả một lái xe ở xã Xuân Lũng (Phú Thọ) phải gánh chịu do thiếu ý thức tuân thủ pháp luật. Người này rơi vào tình trạng “khóc dở, mếu dở” khi bị phạt số tiền lớn gấp nhiều lần giá trị chiếc ô-tô “cà tàng” của mình.

Cụ Phí Văn Bái (1914-2014).

Báo Khởi nghĩa và Tuốt kiếm, trước Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội

Ngay trước ngày Tổng khởi nghĩa 19/8/1945 ở Hà Nội đã xuất hiện hai tờ báo của mặt trận Việt Minh có tên gọi Khởi nghĩa và Tuốt kiếm. Một trong hai người chủ nhiệm kiêm chủ bút đầu tiên là cụ Phí Văn Bái (1914-2014), sinh thời trú tại đường Trường Chinh, Thành phố Hà Nội.