Nghèo đói cùng cực - Thực trạng đáng lo ngại

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) mới đây công bố báo cáo nêu rõ, giá lương thực và nhiên liệu tăng vọt cùng đại dịch Covid-19 đã đẩy thêm gần 70 triệu người tại khu vực châu Á đang phát triển vào tình trạng nghèo đói cùng cực trong năm ngoái. Những người nghèo đã khổ sở vì dịch bệnh lại phải chật vật đối phó giá cả leo thang.
Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters
Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters

Ngân hàng có trụ sở tại thủ đô Manila của Philippines định nghĩa tình trạng nghèo cùng cực là sống với mức thu nhập dưới 2,15 USD/ngày dựa trên mức giá năm 2017 đã điều chỉnh theo lạm phát. Trong khi đó, thuật ngữ khu vực châu Á đang phát triển bao hàm 46 nền kinh tế thành viên mới nổi của ADB, trải dài từ Kazakhstan ở Trung Á cho đến quần đảo Cook ở Thái Bình Dương.

Với khái niệm này, ước tính có khoảng 155,2 triệu người, tương đương 3,9% dân số trong khu vực, đang sống trong cảnh nghèo cùng cực vào năm 2022, nhiều hơn 67,8 triệu người so với mức xác định trong kịch bản không có đại dịch và chi phí sinh hoạt tăng.

Lạm phát tại phần lớn các quốc gia đã tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm, do hoạt động kinh tế phục hồi và gia tăng tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng. Giá cả leo thang ảnh hưởng đến tất cả mọi người, song những người nghèo là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nhất do họ phải chi tiêu nhiều hơn cho thực phẩm và nhiên liệu, gặp khó khăn trong việc tiết kiệm và chi trả cho nhu cầu cơ bản, bao gồm chi phí y tế và giáo dục.

Nhiều người không thể tiết kiệm tiền, trả tiền chăm sóc sức khỏe hoặc đầu tư vào giáo dục. Theo Nhà kinh tế trưởng Albert Park của ADB, châu Á và Thái Bình Dương đang dần phục hồi sau đại dịch Covid-19, nhưng cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt gia tăng đang làm suy yếu tiến trình xóa đói, giảm nghèo ở khu vực này. Ước tính, khoảng 1,26 tỷ người, tương đương khoảng 30% dân số dự kiến của khu vực này vào năm 2030, vẫn sẽ được coi là nằm trong diện dễ tổn thương về mặt kinh tế.

Việc có tới hơn 250 triệu người đối mặt tình trạng đói kém ở những mức độ khẩn cấp, trong đó nhiều người có nguy cơ chết đói, là thực trạng đáng lo ngại.

Con số người nghèo cùng cực gia tăng ở châu Á khiến tình hình đói nghèo toàn cầu càng trở nên nghiêm trọng. Theo ước tính của Liên hợp quốc, năm 2022, khoảng 258 triệu người cần hỗ trợ lương thực khẩn cấp do ảnh hưởng của xung đột, các cú sốc về kinh tế và các thảm họa khí hậu, tăng mạnh so với mức 193 triệu người của năm 2021. Việc có tới hơn 250 triệu người đối mặt tình trạng đói kém ở những mức độ khẩn cấp, trong đó nhiều người có nguy cơ chết đói, là thực trạng đáng lo ngại. Điều này được đánh giá là phản ánh thất bại về mặt nhân đạo khi thế giới nỗ lực đạt tiến bộ trong thực hiện mục tiêu chấm dứt tình trạng đói nghèo và bảo đảm an ninh lương thực, cải thiện dinh dưỡng cho tất cả mọi người.

Theo báo cáo của Liên hợp quốc, năm 2021, thế giới có 193 triệu người trong tình trạng mất an ninh lương thực ở các mức độ khẩn cấp tập trung ở 53 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng đến năm 2022, số người trong diện này đã tăng lên 258 triệu người, mở rộng ra 58 quốc gia và vùng lãnh thổ. Các cuộc xung đột và tình trạng di dân trên diện rộng tiếp tục là những nguyên nhân chính khiến nạn đói toàn cầu thêm nghiêm trọng.

Nghèo đói gia tăng, bất bình đẳng sâu sắc hơn, sự phát triển bị kìm hãm, khủng hoảng khí hậu và các thảm họa thiên nhiên cũng góp phần dẫn tới mất an ninh lương thực. Khoảng cách giàu nghèo bị nới rộng làm trầm trọng thêm tình trạng nghèo đói ở các nước đang phát triển. Sự thiếu tiến triển trong việc thu hẹp khoảng cách giữa các nước giàu và nghèo có nguy cơ chia rẽ nền kinh tế toàn cầu, gây bất lợi cho những người nghèo nhất thế giới.

Diễn biến mới của tình trạng nghèo đói ở châu Á nói riêng và thế giới nói chung đặt các nỗ lực đạt mục tiêu phát triển toàn cầu trước nhiều thách thức. Để đưa thế giới trở lại tiến độ trong lộ trình xóa đói, giảm nghèo, các chuyên gia khuyến nghị các chính phủ tăng cường mạng lưới an sinh xã hội cho người nghèo, đầu tư và đổi mới để tạo cơ hội cho tăng trưởng và việc làm.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Những diễn biến trên chiến trường song hành với các tín hiệu ngoại giao đang đẩy căng thẳng Nga-Ukraine vào thế giằng co, chênh vênh nơi lằn ranh đàm phán và xung đột. Cánh cửa hòa bình vẫn hé mở, song giữa hai bên tồn tại khác biệt chiến lược sâu sắc cùng những nút thắt khó gỡ trên cục diện chiến trường.

Cảnh đổ nát sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thách thức trên hành trình tái thiết Afghanistan

Afghanistan vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 5 năm lực lượng Taliban trở lại nắm quyền. Từng bị tàn phá nặng nề bởi xung đột, Afghanistan đang nỗ lực xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Mặc dù tình hình an ninh đã được cải thiện, quốc gia này vẫn bị bủa vây bởi nhiều thách thức.

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.