Nắng nóng năm 2024, có bất thường?

Tháng 4/2024 vừa qua đã trở thành tháng 4 nóng nhất lịch sử tính từ năm 1980 ở nước ta. Dù Nam Bộ, nhiều tỉnh, thành phố đã xuất hiện những cơn mưa chuyển mùa, mưa cục bộ nhưng nắng nóng vẫn xuất hiện nhiều nơi, chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Người lao động vất vả dưới cái nắng gay gắt. Ảnh: TTXVN
Người lao động vất vả dưới cái nắng gay gắt. Ảnh: TTXVN

Thông tin này được nêu trong báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường về tình hình, dự báo thời tiết và ảnh hưởng đến công tác phòng chống cháy rừng năm 2024 trên phạm vi cả nước mới đây.

Những kỷ lục đáng ngại

Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, nhiệt độ trung bình tháng 1 đến tháng 3/2024 tại các khu vực trên cả nước đều cao hơn so với trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C. Trong tháng 4/2024, tại khu vực Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, nhiệt độ cao hơn từ 3,1-3,6 độ C so trung bình các năm, các khu vực khác cao hơn từ 1,6-2,4 độ C. Trên toàn quốc, nhiệt độ trung bình tháng 4/2024 đạt 28 độ C, vượt giá trị lịch sử cũ là 27,1 độ C (hồi tháng 4/2019), trở thành tháng 4 nóng nhất trong lịch sử tính từ năm 1980.

Bên cạnh đó, tháng 4 vừa qua đã có 110/186 trạm quan trắc trên cả nước ghi nhận nhiệt độ cao nhất ngày vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ, trong đó có đến 44 trạm vượt giá trị lịch sử năm. Đặc biệt tại Đông Hà (Quảng Trị) nhiệt độ ngày 28/4 đo được là 44 độ C, đây là giá trị cao nhất từ năm 1976 đến nay tại Quảng Trị - chỉ kém 0,2 độ C so với giá trị nhiệt độ cao nhất từng xảy ra ở Việt Nam là 44,2 độ C ở Tương Dương, Nghệ An năm 2023. Có tới 50/63 tỉnh, thành phố ghi nhận nhiệt độ kỷ lục của tháng 4, trong đó có 29 tỉnh/thành phố ghi nhận nhiệt độ kỷ lục của năm.

Về thời tiết những tháng tới, hiện tượng El Nino đang suy yếu dần và chuyển sang trạng thái trung tính. Từ tháng 7 đến tháng 9/2024, khả năng chuyển sang trạng thái La Nina. Cùng với sự biến chuyển của hiện tượng ENSO (để chỉ cả hai hiện tượng El Nino và La Nina) như vậy thì năm nay sẽ là một năm thiên tai có rất nhiều điều bất thường. Trong đó, mùa hè năm 2024 ở khu vực Bắc Bộ, Trung Bộ có khả năng xảy ra nắng nóng nhiều hơn và gay gắt hơn so với trung bình, khả năng sẽ xuất hiện nhiều kỷ lục về nhiệt độ cao nhất tuyệt đối.

Hiện, một số tỉnh đang có mức cảnh báo nguy cơ cháy rừng rất nguy hiểm (mức V). Tại Thanh Hóa, Nghệ An có khả năng xảy ra nắng nóng diện rộng từ ngày 11-15/5 với mức nhiệt độ cao nhất 36-39 độ C, có nơi hơn 40 độ C, độ ẩm 35-45%. Tại Kon Tum, Gia Lai, Đăk Nông, Tây Ninh và các tỉnh Tây Nam Bộ, từ ngày 11-16/5 có khả năng xảy ra nắng nóng diện rộng trở lại, nhiệt độ cao nhất 35-37 độ C, độ ẩm 50-55%.

Cảnh giác cao độ với thời tiết khắc nghiệt

Theo các chuyên gia, không riêng gì nước ta, sự bất thường của khí hậu đang xảy ra ở khắp nơi trên thế giới, với nhiều hình thái khác nhau. Nhiều quốc gia đang chuẩn bị cho thời tiết khắc nghiệt hơn trong những tháng tới. Nguyên nhân sâu xa của tình trạng này là do tác động của quá trình biến đổi khí hậu toàn cầu đang diễn ra ngày một nghiêm trọng.

Để ứng phó với biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan, theo ông Hoàng Đức Cường, Phó Tổng cục trưởng Khí tượng thủy văn (Bộ Tài nguyên và Môi trường), trong thời gian tới, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, liên tục theo dõi, giám sát, cập nhật hằng ngày trên các kênh thông tin của Tổng cục Khí tượng thủy văn, cung cấp các thông tin dự báo, cảnh báo chi tiết đến các cơ quan chức năng, cơ quan truyền thông và người dân để phòng, tránh theo đúng các quy định hiện hành.

Trước diễn biến thiên tai ngày càng cực đoan, Thạc sĩ Lê Thị Xuân Lan, chuyên gia dự báo khí tượng thủy văn khuyến cáo, người dân cần chú ý theo dõi các biểu hiện bất thường của thời tiết, chủ động tìm nơi an toàn để phòng tránh. Đối với con người, nắng nóng gay gắt và đi kèm theo đó là tia cực tím rất mạnh sẽ dẫn đến các bệnh liên quan đến việc mất nước, đột quỵ, bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa và bệnh về da... cần hết sức chú ý, cẩn trọng phòng tránh.

Bà Lan cho biết thêm, tại thời gian này, Nam Bộ sẽ xuất hiện nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan do vào giai đoạn chuyển mùa. Người dân có thể chủ động gia cố nhà cửa để phòng tránh giông, lốc. Ở các đô thị lớn, cơ quan chức năng có thể chủ động vệ sinh cây xanh, cắt tỉa cành, nhánh để tránh các sự cố đáng tiếc trong mùa mưa bão sắp tới. Ngành điện lực có thể chủ động kiểm tra đường dây, trụ điện, gia cố thêm cho an toàn.

Ngoài ra, mùa nắng nóng sẽ rất dễ xảy ra tình trạng cháy rừng, cháy nổ. Sau những đợt nắng nóng sẽ có mưa rào và giông, có khả năng kèm theo hiện tượng lốc, sét, mưa đá, đặc biệt là hiện tượng mưa đá trong giai đoạn chuyển mùa sẽ gây nên hậu quả, tàn phá cây trồng của người dân.

Ngày 4/5, khu vực Quận 10, 11, Thành phố Hồ Chí Minh đã xuất hiện mưa khá lớn kéo dài khoảng 25 phút. Ảnh: CHÍ NHÂN
Ngày 4/5, khu vực Quận 10, 11, Thành phố Hồ Chí Minh đã xuất

hiện mưa khá lớn kéo dài khoảng 25 phút. Ảnh: CHÍ NHÂN

Theo TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia nghiên cứu biến đổi khí hậu và thiên tai, về mặt chính sách, Việt Nam đã có chương trình mục tiêu quốc gia và chiến lược quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu do Bộ Tài nguyên và Môi trường xây dựng. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng có kế hoạch chiến lược ứng phó thiên tai với tầm nhìn 5 năm, 10 năm, thậm chí xa hơn. "Chúng ta phải biến nó thành thích ứng có chiến lược, có quy hoạch và dài hạn mới giải quyết triệt để vấn đề. Vì vậy, vai trò của chính quyền địa phương ở các cấp khác nhau trong việc thích ứng rất quan trọng, cần phải định hướng quá trình đó để thích ứng", ông Huy nhấn mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Lựa chọn cánh cửa nào để bước tiếp là những bài toán khó. Ảnh: Thế Đại

Chọn đúng đường, thay vì chỉ trúng trường

Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) năm 2026 đã khép lại, nhưng với hơn một triệu thí sinh, chặng đường quan trọng nhất mới thật sự bắt đầu. Trong bối cảnh phương thức tuyển sinh ngày càng đa dạng, điểm thi tốt nghiệp không còn là “tấm vé” duy nhất quyết định bước vào giảng đường, cánh cửa đi tới tương lai cũng rộng mở và thách thức hơn.

Các địa phương cần chủ động theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, hướng dẫn người dân đưa phương tiện vào nơi tránh trú ngay khi có yêu cầu. Ảnh: Đạt Đạt

Chủ động phương án sẵn sàng ứng phó mùa mưa bão

Mùa mưa bão năm 2026, dự báo xuất hiện 8-10 cơn bão, mưa lớn diện rộng có thể xảy ra khoảng 16-19 đợt trên cả nước (ít hơn trung bình nhiều năm), đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương lên các kịch bản, phương án ứng phó kịp thời.

Lực lượng cứu hộ vượt lũ dữ tiếp cận những nơi bị cô lập, giải cứu người dân mắc kẹt. Ảnh: TRẦN TUẤN

Triển khai “4 tại chỗ” trong ứng phó lũ quét

Mưa lớn đã gây ra lũ quét, ảnh hưởng đến người dân ở một số xã thuộc các tỉnh Lai Châu, Tuyên Quang, Lào Cai. Trong đó, xã Mường Than, tỉnh Lai Châu bị ảnh hưởng nặng nhất. Các cơ quan chức năng đang nỗ lực thực hiện giải pháp khắc phục hậu quả, tái định cư, giúp ổn định đời sống người dân.

Những kệ hàng đầy ắp dễ thu hút người tiêu dùng với các biển hiệu giảm giá. Ảnh: Nam Nam

Thị trường tăng trưởng từ nỗi lo

Hàng trăm loại sản phẩm thực phẩm chức năng, vitamin và vi chất bổ sung dành cho trẻ em đang “phủ sóng” kín các cửa hàng, sàn thương mại điện tử và mạng xã hội. Trong “ma trận” quảng cáo ấy, nỗi lo con thấp còi, biếng ăn hay thiếu chất của nhiều bậc cha mẹ đã trở thành đòn bẩy cho một thị trường phát triển nhanh, nhưng vẫn còn không ít khoảng trống pháp lý.

Chung cư có tuổi thọ nhất định, vì vậy cần cơ chế rõ ràng để sửa chữa, cải tạo khi xuống cấp. Ảnh: VĂN HỌC

Cần quy định rõ hơn cơ chế quản lý chung cư

Việc Bộ Xây dựng vừa rút đề xuất quy định “sở hữu chung cư có thời hạn” khỏi dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) tiếp tục nhận được những ý kiến đóng góp, nhằm quản trị tốt hơn đô thị để vừa bảo đảm quyền lợi cho người dân, vừa có thể cải tạo, sửa chữa chung cư khi hết niên hạn sử dụng.

Nền đất yếu cùng hiện tượng xới chân bờ khiến nguy cơ sạt lở ngày càng tăng. Ảnh: TTXVN

Miền Tây liên tiếp đối mặt sạt lở

Tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long diễn biến ngày càng phức tạp, đang đòi hỏi việc bảo vệ an toàn và ổn định sinh kế cho người dân trở thành nhiệm vụ cấp bách.

Chất lượng giáo dục được xem là yếu tố tạo nên sức hút của mỗi nhà trường trong mùa tuyển sinh đầu cấp.

Điều còn lại sau một mùa tuyển sinh

Mùa tuyển sinh đầu cấp năm nay chưa thực sự khép lại khi phụ huynh hoàn tất việc đăng ký nhập học. Những ngày rà soát hồ sơ, xác minh dữ liệu và tuyển bổ sung đang cho thấy một thực tế: Để mỗi học sinh có được chỗ học phù hợp, vẫn còn nhiều bài toán phải giải quyết ngoài những con số trên hệ thống.

Đơn vị thi công triển khai đấu nối tuyến cống thoát nước dọc phố Quang Trung và hồ Thiền Quang. Ảnh: VĂN HỌC

Lấp đầy quy hoạch phòng chống ngập lụt cho Hà Nội

Vừa qua, trên địa bàn Thành phố Hà Nội xảy ra tình trạng, một số tuyến phố vẫn ngập cục bộ khi trời đổ mưa. Thực tế này khiến dư luận một lần nữa đặt câu hỏi về tính hiệu quả của những công trình chống ngập khẩn cấp vừa được xây dựng.

Đội thanh niên xung phong 25 sửa Đường 20 Quyết Thắng. Ảnh Tư liệu

Sáng mãi ngọn lửa thanh xuân

Suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, lực lượng thanh niên xung phong (TNXP) đã viết nên huyền thoại bằng ý chí sắt đá, xuyên mưa bom bão đạn để giữ vững mạch máu giao thông cho tiền tuyến. Góp phần làm nên khúc tráng ca ấy, không thể không nhắc đến Ban Xây dựng 67 - đơn vị anh hùng trên tuyến Trường Sơn huyền thoại.

Toàn bộ hơn 6.600 người dân xã đảo Minh Châu (Hà Nội) sẽ được khám sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Kích hoạt chiến dịch khám sức khỏe miễn phí toàn dân

Từ ngày 1/7, tại nhiều địa phương, công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí gắn với sổ sức khỏe điện tử cho người dân được triển khai. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.

Nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quan trọng thu hút FDI. Ảnh: VĂN HỌC

Chất lượng nguồn nhân lực là “chìa khóa vàng”

Nối tiếp những thành công trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI), Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch chiến lược từ số lượng sang chất lượng. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết số 10-NQ/TW vừa ban hành, việc đột phá và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phải trở thành ưu tiên hàng đầu để nâng tầm vị thế và giữ vững năng lực cạnh tranh quốc gia.

Lớp tập huấn kỹ năng tâm lý học đường cho giáo viên của Trường trung học phổ thông Ỷ La (Tuyên Quang).

Mùa “phổ cập AI” và kỹ năng cho người thầy

Mùa hè này, hàng nghìn giáo viên trên cả nước đang tham gia các lớp tập huấn, cập nhật kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học, bồi dưỡng tâm lý học đường cho năm học 2026-2027. Đây là bước chuyển động của ngành giáo dục trong việc chuẩn bị đội ngũ trước những yêu cầu mới của thời đại.

Đoàn tàu “Bệnh viện Bạch Mai” mang số hiệu PL1/PL2 đi vào hoạt động, chuyên chở các y, bác sĩ tại Bệnh viện Bạch Mai từ Hà Nội đến cơ sở 2 tại Ninh Bình. Ảnh: BVCC

Đưa chất lượng bệnh viện tuyến cuối đến gần người dân

Sau Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 chính thức hoạt động, Bộ Y tế vừa chỉ đạo các đơn vị liên quan huy động tổng lực, hoàn thành tiến độ đưa Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 tại Ninh Bình bắt đầu khám, chữa bệnh cho người dân vào ngày 10/7.

Nhiều công nhân vẫn phải sống trong những khu nhà trọ chật hẹp. Ảnh: GIANG NAM

Mở rộng cánh cửa an cư cho người lao động

Là lực lượng lao động trực tiếp tạo ra giá trị song không ít công nhân vẫn đang chật vật với bài toán an cư. Khi nhà ở xã hội và căn hộ cho thuê giá phù hợp còn thiếu, thì một nơi ở ổn định, phù hợp khả năng chi trả để yên tâm lập nghiệp vẫn là mong mỏi của nhiều công nhân.

TS Nguyễn Văn Đáng.

Chủ động ngăn chặn sớm mọi nguy cơ

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, các đại biểu được quán triệt 5 chuyên đề. TS Nguyễn Văn Đáng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trao đổi với Nhân Dân cuối tuần về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc ban hành và thực hiện các nghị quyết về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng cũng như công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

TS Trần Anh Tuấn (thứ ba từ trái sang) chia sẻ kinh nghiệm trong Chuỗi hội thảo công nghệ Tech Series 8.

Xu hướng biến tri thức thành tài sản số

"Mỗi phần trăm tăng trưởng GDP phải chứa đựng hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao hơn”, Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Trên tinh thần ấy, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp Việt Nam đang nỗ lực biến tri thức thành tài sản số.

Thượng tá Hoàng Trung Hiếu, báo cáo viên Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3, phát biểu tại hội nghị.

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 đẩy mạnh công tác tuyên truyền biển, đảo và phòng, chống ma túy

Ngày 25/6, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tuyên truyền biển, đảo; quan điểm của Đảng, Nhà nước ta trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo và thông tin về công tác đấu tranh phòng, chống ma túy tại Phường Linh Xuân, Thành phố Hồ Chí Minh.

Sinh thời, Thiếu tướng, nhà văn Nguyễn Chí Trung rất chăm đi thực tế sáng tác, lắng nghe nhân dân, trò chuyện với những người lao động.

Ngọn lửa âm thầm cháy mãi

Có những người khi đã đi xa, thời gian dường như không làm họ lùi vào dĩ vãng mà càng khiến hình bóng cùng những đóng góp của họ ngày một hiện rõ hơn trong ký ức người ở lại.

Đồ họa: Khiếu minh

Di sản báo chí số cần được bảo vệ khẩn cấp

Việc quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đang bước vào giai đoạn quyết liệt. Hàng loạt đài, báo địa phương sáp nhập, đổi tên, sắp xếp lại bộ máy để hướng tới một nền báo chí “tinh - gọn - mạnh”. Cùng với đó, việc lưu trữ nội dung, tư liệu số tích lũy được qua nhiều thập kỷ đang rất cần được quan tâm đúng mức.

Những thí nghiệm khoa học thú vị luôn hấp dẫn trẻ tò mò và say mê khám phá, đã được bổ sung vào các lớp năng khiếu tại Cung Thiếu nhi Hà Nội. Nguồn: Cung Thiếu nhi Hà Nội

Tái định vị những sân chơi công lập

Ngày càng có nhiều sự lựa chọn trải nghiệm vui chơi mùa hè cho trẻ em, vô hình trung khiến những thiết chế văn hóa truyền thống như Cung Thiếu nhi, Nhà văn hóa,… dần đánh mất sức hút. Nhiều đơn vị đã chủ động đổi mới để từng bước chuyển mình từ nơi học năng khiếu đơn thuần thành những trung tâm trải nghiệm sáng tạo.

Nhiều bạn trẻ lựa chọn học nghề để sớm tham gia thị trường lao động. Ảnh: Văn Học

Khi đại học không phải là con đường duy nhất

Thời gian gần đây, xu hướng bạn trẻ sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông đã lựa chọn học nghề ngày càng đông. Đây là hướng đi vừa phù hợp khả năng bản thân, vừa rút ngắn thời gian học và học viên cũng nhanh chóng tham gia thị trường lao động, góp phần phát triển kinh tế.

Nhà nước cần có cơ chế phù hợp để phát triển loại hình nhà ở xã hội cho thuê. Ảnh: HẢI XUÂN

Hình thành hệ sinh thái nhà ở cho thuê

Trong bối cảnh giá nhà ở không ngừng tăng cao, công tác phát triển nhà ở xã hội vẫn tồn tại những điểm nghẽn, việc phát triển nhà ở cho thuê là giải pháp căn cơ để bảo đảm an cư cho người lao động.

Đừng để những áp lực cuộc sống làm bản thân kiệt sức. Ảnh: ĐÔNG PHONG

Stress ngày càng gia tăng trong xã hội hiện đại

Ngày 26/5 vừa qua, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) cảnh báo: Những áp lực trong cuộc sống hiện đại đang khiến tình trạng stress tại Việt Nam gia tăng nhanh chóng và có xu hướng trẻ hóa.