Vừa qua mưa lớn, triều cường kết hợp với lũ từ thượng nguồn sông Mê Công đổ về đã làm cho cánh đồng phường Vĩnh Tế, Thới Sơn, Tịnh Biên và xã Nhơn Hội, tỉnh An Giang ngập trắng xóa. Điều đặc biệt, theo nhiều người dân, năm nay đã xuất hiện trở lại nhiều loại cá hiếm tưởng chừng dần vắng bóng như cá mú, cá leo, cá kết, rô biển… Đây là tín hiệu vui cho hệ sinh thái mùa nước nổi ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo TS Nguyễn Văn An, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm sản xuất sản phẩm nông nghiệp và thực phẩm, Trường đại học Kiên Giang: Trước đây vùng đầu nguồn Đồng Tháp, An Giang vào mùa nước thì nguồn lợi cá đồng rất nhiều, gồm cá linh, cá lóc, cá trê, cá rô đồng, cá lăng và nhiều loài cá, tôm đặc trưng khác. Tuy vậy những năm gần đây, sản lượng các loại này ngày càng suy giảm. Trong khi đó, không ít người dân ý thức còn chưa cao vẫn đánh bắt thủy sản kiểu “tận diệt”, khiến hệ sinh cảnh sinh sản của cá mất dần, nên khả năng tái tạo quần đàn cá đồng tự nhiên phục hồi chậm. Cá đồng nay cũng không còn được lớn như xưa.
Để quản lý, nhiều địa phương đầu nguồn ở An Giang, Đồng Tháp đã ban hành kế hoạch tuần tra, kiểm soát, vận động người dân không khai thác thủy sản bằng ngư cụ cấm, cũng như dùng mắt lưới vượt phép quy định để đánh bắt cá. Cùng đó, tuyên truyền người dân chuyển tư duy từ “có cá thì bắt” sang “bảo vệ quần đàn sinh sản”.
Theo các chuyên gia, với riêng cá linh, cần “quản lý theo mùa vụ và kích cỡ”, không nên chỉ nhìn vào sản lượng khai thác trước mắt. Thực tế quản lý nguồn lợi trước đây đã từng quy định cá linh chỉ được khai thác sau ngày 31/8, và cá phải đạt chiều dài tối thiểu 50mm. Bởi vậy, các địa phương đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu nay cần thống nhất cách quản lý liên tỉnh, công bố rõ thời điểm mùa khai thác, kích cỡ cá được phép khai thác và ngư cụ được sử dụng. Đồng thời tăng kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi dùng ngư cụ “tận diệt” thủy hải sản.
Mùa nước nổi đã mang lại lợi ích kép cho cư dân vùng đầu nguồn châu thổ Cửu Long, đó là đón nước phù sa vào đồng trồng lúa và đánh bắt nguồn lợi thủy sản. Do đó, việc người dân tuân thủ không sử dụng xung điện, hay phương tiện cấm đánh bắt cá chính là bảo vệ sinh kế và giá trị kinh tế của chính mình và đồng bằng ■
