Đầu tháng 8, Trường mẫu giáo Bình Minh, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, đã tiến hành khảo sát ý kiến phụ huynh về cách thức đồng hành kiểm soát bữa ăn của trẻ trong năm học mới. Các phương án được đưa ra khá đa dạng, từ việc đại diện ban phụ huynh trực tiếp theo dõi nhà bếp, đến đơn giản hơn là thông qua nhóm chat của lớp, cô giáo phụ trách sẽ gửi hình ảnh bữa ăn của các con cho cha mẹ được biết.
Với chị Phạm Quỳnh Anh, có con gái 4 tuổi đang học tại trường, cách làm thứ hai phù hợp hơn với mong muốn: “Chỉ cần được xem ảnh từng bữa là tôi đã yên tâm hơn, còn nguồn gốc thực phẩm nhà trường cũng thường xuyên cập nhật công khai trên fanpage của trường rồi!”, chị chia sẻ.
Tại Trường tiểu học Hữu Hòa, Hà Nội, thay vì thực hiện khảo sát, nhà trường chọn cách chủ động tổ chức hội nghị với đại diện cha mẹ học sinh để trao đổi về công tác bán trú, công khai thông tin và cùng thống nhất các giải pháp, với tinh thần “Công khai - Minh bạch - An toàn - Trách nhiệm”.
Đó cũng là xu hướng đang được Hà Nội thúc đẩy trên quy mô rộng. Thành phố đã xây dựng quy trình 10 bước tổ chức bữa ăn bán trú, bắt đầu từ lập kế hoạch, lựa chọn nhà cung cấp, xây dựng thực đơn và tiêu chuẩn dinh dưỡng, chuẩn bị cơ sở vật chất, tiếp nhận và bảo quản thực phẩm, chế biến, chia suất cho đến kiểm tra, giám sát và xử lý khi có sự cố. Qua đó, các trường có thể triển khai bám sát quy trình, phụ huynh cũng yên tâm hơn khi hiểu hết từng khâu.
Đáng chú ý, việc quản lý bữa ăn cũng đang được đưa lên môi trường số. Ứng dụng HanoiCheck được triển khai nhằm quản lý dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường, trong đó thông tin về các đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn được số hóa, phục vụ đánh giá và giám sát. Với hơn một triệu học sinh Thủ đô ăn bán trú mỗi ngày, việc kiểm soát bằng dữ liệu được kỳ vọng giúp giảm sự phụ thuộc vào phương thức giám sát thủ công.
Còn tại Thành phố Hồ Chí Minh, ngay từ đầu năm, Thành phố đã yêu cầu các trường tổ chức bữa ăn học đường tăng cường kiểm soát nguồn thực phẩm, người chế biến, kiểm thực ba bước, lưu mẫu và định lượng suất ăn. Thực đơn cũng được yêu cầu đa dạng, phù hợp lứa tuổi, bảo đảm các nhóm chất và kiểm soát lượng muối, đường, chất béo.
Tại chương trình “Dân hỏi- Chính quyền trả lời” tháng 8/2026, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết, thành phố sẽ phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục và chính quyền địa phương để bảo đảm an toàn thực phẩm cho học sinh trong năm học mới. Bà đồng thời nhấn mạnh, hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện về an toàn thực phẩm tại đơn vị và phải công khai danh mục nhà cung cấp để phụ huynh cùng giám sát.
Bên cạnh đó, Thạc sĩ, nhà giáo Nguyễn Hoàng Chiêu Anh cho rằng, dinh dưỡng dành cho học sinh có vai trò quan trọng đối với năng lượng học tập và phát triển tầm vóc. Theo chị “mỗi độ tuổi có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau, ngay cả trong những giai đoạn học tập căng thẳng như gần kỳ thi, nhu cầu năng lượng của học sinh cũng cần được quan tâm. Vì vậy, kiểm soát dinh dưỡng không chỉ là bảo đảm trẻ “ăn no”, mà phải tính đến việc các em cần ăn gì, bổ sung gì để có đủ năng lượng học tập và phát triển”.
Đây cũng là hướng tiếp cận đang được ngành y tế đặt ra. Hướng dẫn dinh dưỡng đối với bữa ăn học đường đã được Bộ Y tế ban hành cuối năm 2025 nhằm bảo đảm bữa ăn của học sinh đủ, hợp lý và cân đối về năng lượng, chất dinh dưỡng, đa dạng thực phẩm, phù hợp với sự phát triển thể lực và trí lực.
Ở những địa phương khó khăn hơn, câu chuyện bữa ăn học đường lại xuất hiện thêm những bài toán về nguồn lực để chăm lo cho học sinh.
Năm học 2026-2027, tỉnh Đắk Lắk triển khai chương trình hỗ trợ “Bữa ăn dinh dưỡng học đường” thí điểm tại Trường tiểu học Võ Thị Sáu (xã Phú Xuân) và Trường tiểu học Lý Tự Trọng (xã Đắk Phơi), với 914 học sinh được thụ hưởng trong chín tháng. Mỗi em được hỗ trợ bữa trưa và bữa phụ; chương trình hỗ trợ khoảng 70-75% chi phí bữa ăn, tối đa 25.000 đồng/bữa.
Điều đáng chú ý là chương trình không dừng ở việc hỗ trợ kinh phí. Bữa ăn phải được xây dựng theo mô hình bữa ăn học đường được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận, phù hợp với điều kiện địa phương; đồng thời công khai nguồn gốc thực phẩm, quy trình chế biến và bảo đảm cơ sở vật chất, nhân lực phục vụ bán trú.
Ba địa bàn với những điều kiện khác nhau nhưng đang cùng cho thấy một chuyển động của toàn ngành giáo dục nhằm bảo đảm chất lượng bữa ăn học đường gắn với chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng và chất lượng giáo dục.
Đáng nói, tất cả những chuyển động ấy đều đồng nhất dựa trên Chỉ thị số 33/CT-TTg ngày 14/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục, từ đó tiếp tục đưa yêu cầu này lên một cấp độ mới.
Chỉ thị nhấn mạnh nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”, trong đó trách nhiệm của người đứng đầu được đặt ở vị trí then chốt. Điều này phần nào giải đáp băn khoăn bấy lâu nay của phụ huynh về việc được tham gia giám sát, nhưng không thể thay thế trách nhiệm quản lý của nhà trường hay cơ quan chức năng. Sự tham gia của phụ huynh chỉ có ý nghĩa khi nằm trong một cơ chế rõ ràng, còn người đứng đầu và các đơn vị cung cấp phải chịu trách nhiệm đối với phần việc được giao.
Bởi xét cho cùng, để một bữa ăn học đường an toàn, cần phải xác định một chuỗi các khâu có thể kiểm tra và truy xuất một cách minh bạch. Và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong quy trình là điều cần phải được đề cao.
