Mưa lớn tại Hà Nội và nhiều tỉnh, thành
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia: Do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới liên tiếp đưa các vùng mây dông từ ngoài biển vào, ngày 16/9, mưa lớn tiếp tục bao trùm khu vực đồng bằng Bắc Bộ, Nam Phú Thọ (Hòa Bình cũ), các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và Bắc Quảng Trị (Quảng Bình cũ). Lượng mưa tính từ 19 giờ ngày 15/9 đến 3 giờ ngày 16/9 có nơi trên 100 mm, như tại trạm Ninh Bình 131 mm, Bình Sơn (Phú Thọ) 113 mm, Thanh Tân (Thanh Hóa) 138 mm, Tây Hiếu (Nghệ An) 173 mm.
Đáng chú ý, Thủ đô Hà Nội tiếp tục nằm trong vùng tâm mưa khi lượng mưa từ 7 giờ sáng 15/9 đến 6 giờ sáng 16/9 vượt 100 mm ở nhiều điểm đo, trong đó mưa lớn nhất ở xã Mỹ Đức 158 mm, Phú Xuyên 143 mm, Hải Bối (huyện Đông Anh cũ) 140 mm, phường Hai Bà Trưng 112 mm, Yên Sở 104 mm. Đây là trận mưa có cường độ lớn nhất và thời gian kéo dài nhất tại Hà Nội từ đầu mùa.
Trước đó, áp thấp nhiệt đới đổ bộ, mưa lớn kéo dài, gây ngập úng và sạt lở đất tại nhiều nơi ở Huế, Quảng Trị. Nhiều nơi ở Đà Nẵng cũng xảy ra ngập lụt và sạt lở như tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh tây qua địa bàn thành phố. Lực lượng chức năng các địa phương đã kịp thời có mặt để hỗ trợ người dân di dời và khắc phục sự cố.
Trong khi đó, Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành miền Tây Nam Bộ tuần qua phải đối mặt tình trạng mưa lớn kết hợp triều cường cao gây ngập nặng. Đối với nhiều tỉnh, thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng ngập còn nghiêm trọng hơn khi xuất hiện cùng lúc nhiều yếu tố như triều cường cao, mưa lớn tại chỗ và nước từ thượng nguồn đổ về.
Chủ động các kịch bản sơ tán dân
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết: Từ nay đến khoảng ngày 10/10, nhiệt độ trung bình trên cả nước phổ biến cao hơn so với trung bình nhiều năm từ 0,5-1 độ C. Trên khu vực Biển Đông có khả năng xuất hiện khoảng hai cơn bão (áp thấp nhiệt đới) đổ bộ đất liền Việt Nam, tương đương so với trung bình nhiều năm. Do đó, trong giai đoạn này sẽ xuất hiện các đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng. Dự báo, mưa sẽ tập trung chủ yếu tại khu vực Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi. Tổng lượng mưa tại khu vực Bắc Bộ phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10-20%; khu vực từ Thanh Hóa đến TP Huế phổ biến cao hơn từ 15-30%; riêng khu vực phía nam Đồng bằng Bắc Bộ, Tây Nguyên và khu vực miền Đông Nam Bộ phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 5-20%.
Cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia cảnh báo: Mưa lớn kéo dài gây ngập úng tại các vùng trũng, thấp, khu đô thị, khu công nghiệp, lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc.
Vì vậy, để phòng, chống thiên tai hiệu quả, sát thực tế, ngày 15/9, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa cho biết: Vừa phê duyệt điều chỉnh, bổ sung phương án ứng phó theo cấp độ rủi ro năm 2026, cụ thể hóa từng tình huống theo cấp độ, địa bàn, khu vực xung yếu, quy mô sơ tán và lực lượng tham gia, giúp các địa phương chủ động ứng phó từ sớm. Khánh Hòa xây dựng kịch bản mưa 200-500 mm trong 24 giờ, khiến các sông có thể vượt báo động 3 từ 1m trở lên, một số nơi đạt hoặc vượt mức lũ lịch sử, toàn tỉnh dự kiến lúc đó sẽ sơ tán xen ghép 2.759 hộ với 9.919 người, sơ tán tập trung 16.819 hộ với 63.681 người.
Còn tại Thanh Hóa, ngày 15/9, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Thanh Hóa thông tin: Trước diễn biến phức tạp của mưa lũ, tỉnh đang tập trung triển khai các phương án ứng phó, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra. Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh yêu cầu lực lượng xung kích cơ sở phải rà soát các khu dân cư ven sông, suối, vùng trũng thấp, khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở; căn cứ tình hình thực tế, chủ động di dời, sơ tán người dân đến nơi an toàn, nhất là những nơi đã xuất hiện mưa lớn. Các địa phương được yêu cầu khơi thông dòng chảy, chuẩn bị lực lượng, phương tiện và vật tư theo phương châm “4 tại chỗ”, sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh.
Trước cảnh báo mưa lớn trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các tỉnh miền bắc và miền trung, trọng tâm từ Thanh Hóa - TP Huế thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin về mưa lũ, chủ động triển khai các biện pháp ứng phó mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất. Các địa phương theo dõi chặt chẽ mực nước các sông, tăng cường cảnh báo đến chính quyền cơ sở và người dân về nguy cơ lũ lên nhanh, ngập sâu, chia cắt. Ngoài ra, các địa phương chủ động rà soát, có phương án sơ tán người dân ra khỏi khu vực nguy hiểm; kiên quyết không để người dân ở lại khu vực có nguy cơ cao xảy ra thiên tai.
Người dân sinh sống tại các khu vực miền núi, ven sông suối và nơi có địa hình dốc cần theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết, hạn chế đi qua khu vực ngập sâu, ngầm tràn và chủ động phòng tránh nguy cơ lũ quét, sạt lở đất.
Người dân có thể theo dõi thông tin về mưa dông trên đất liền theo thời gian thực được Cục Khí tượng Thủy văn cung cấp tại địa chỉ: http://hymetnet.gov.vn/. Về nguy cơ lũ quét, sạt lở đất theo thời gian thực có tại địa chỉ: https://luquetsatlo.nchmf.gov.vn/ và trong các bản tin dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
