Mở lối đi bền vững cho nông sản Việt

Vẫn là những sản vật bình dị ở vườn cây, trang trại, làng nghề truyền thống, nhưng bằng khát vọng và tri thức mới, nhiều người trẻ đang chứng minh rằng trở về quê không phải là bước lùi, mà là một con đường rộng mở, làm giàu tại quê hương.

Rời phố về quê

Sau khi tốt nghiệp đại học, đôi vợ chồng trẻ Nguyễn Thị Thùy Dung và Thái Văn Học (quê xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh) đã có một công việc ổn định tại Hà Nội. Nhưng rồi, họ đã quyết định về quê lập nghiệp.

“Khi thấy những chuyến xe tấp nập chở cây dó trầm đi khắp mọi nơi, tôi trăn trở: Vì sao người nơi khác đến “thủ phủ” dó trầm thu mua nguyên liệu, phát triển thành những thương hiệu nổi tiếng, mà mình - vốn sinh ra và lớn lên ở đây - lại không làm được?”, chủ cơ sở sản xuất trầm hương Tâm Thành Phúc Nguyễn Thị Thùy Dung mở đầu câu chuyện và cho biết, để sản phẩm đứng vững trên thị trường, ngoài chất lượng, mẫu mã sản phẩm, người kinh doanh cần xây dựng thương hiệu độc đáo, biết kể câu chuyện thương hiệu hấp dẫn để truyền tải rộng rãi trên các nền tảng trực tuyến như Facebook, TikTok, Google và sản phẩm phải được phân phối qua nhiều “kênh”, từ sàn giao dịch thương mại điện tử đến đại lý, siêu thị…

Với suy nghĩ đó, đôi vợ chồng trẻ Nguyễn Thị Thùy Dung và Thái Văn Học đã miệt mài tìm hiểu phương pháp tạo trầm hương trên cây dó bầu; đầu tư thiết bị, máy móc; khai thác trầm ở vườn dó trầm 25 tuổi rộng 5ha của gia đình để chế tác các sản phẩm trầm hương quyến rũ, chất lượng.

Theo chia sẻ của Thùy Dung, nhờ chủ động xây dựng thương hiệu riêng cho các sản phẩm hương trầm, nụ trầm, đồng thời tận dụng lợi thế để ứng dụng nền tảng số vào kinh doanh cho nên sản phẩm ngày càng có nhiều người quan tâm.

Qua quá trình xây kênh TikTok “Làm dâu xứ trầm”, nhiều người biết đến câu chuyện của chị cho nên có nhiều đơn hàng hơn.

Cũng từ nỗi trăn trở với “báu vật” của quê hương, năm 2021, lúc vừa mới bước sang tuổi 28, anh Nguyễn Khắc Huân, quê ở xã Tứ Mỹ đang hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh công nghệ thông tin đã đưa cả gia đình từ Hà Nội về Hà Tĩnh lập nghiệp với mong muốn phủ sóng các sản phẩm từ nhung hươu ra thị trường trong và ngoài nước.

Dẫu ý tưởng nhận được không ít sự phản đối của bạn bè, song từ sự động viên, tiếp sức của vợ và gia đình, Nguyễn Khắc Huân đã kiên trì khởi nghiệp với đặc sản nhung hươu.

Anh chia sẻ lý do để tự tin lựa chọn hướng đi của mình: Nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao và truyền thống nuôi hươu của người Hương Sơn, cùng kinh nghiệm kinh doanh trên lĩnh vực công nghệ sẽ là nền tảng, gia tài khởi nghiệp.

Anh Huân dồn toàn bộ 5 tỷ đồng tài sản tích luỹ để xây dựng nhà xưởng, đầu tư dây chuyền chế biến sâu, đa dạng hóa mẫu mã sản phẩm; đồng thời, đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu sản phẩm đến với người tiêu dùng thông qua việc ứng dụng, làm chủ công nghệ thông tin, chuyển đổi số, tạo ra thương hiệu, bản sắc riêng của các sản phẩm từ nhung hươu.

Anh Huân cho biết, đã nhận được sự hỗ trợ rất hiệu quả của các cấp chính quyền thông qua Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) của tỉnh Hà Tĩnh. Từ một vài sản phẩm ban đầu, đến nay Công ty cổ phần Sản xuất và Thương mại nhung hươu Việt đã có 2 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao, 4 sao; riêng năm 2025, doanh số từ sản xuất, chế biến nhung hươu của công ty đạt hơn 5 tỷ đồng.

Trăn trở của cấp ủy, chính quyền địa phương

Hà Tĩnh là địa phương có nhiều nguồn nguyên liệu dồi dào, nhiều đặc sản phong phú như bưởi Phúc Trạch, nhung hươu Hương Sơn, cam Bù, nhiều làng nghề truyền thống như nghề mộc Thái Yên, rèn Trung Lương, chiếu cói Nam Sơn..., nhưng toàn tỉnh hiện có tới gần 70% thanh niên trong độ tuổi lao động đang làm ăn xa, nhiều lao động đang đối mặt với nhiều khó khăn do áp lực nhà ở, gia đình, thu nhập thấp…

Vì vậy, làm thế nào để các bạn trẻ tiếp cận được các chính sách hỗ trợ dạy nghề, khởi nghiệp đang là nỗi trăn trở của cấp ủy, chính quyền địa phương và tổ chức Đoàn Thanh niên các cấp.

Thời gian qua, Tỉnh đoàn Hà Tĩnh đã chủ động tham mưu Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành Nghị quyết sử dụng ngân sách địa phương ủy thác 50 tỷ đồng cho vay vốn hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp trong 2 năm (2024-2025) và triển khai “Chương trình tín dụng xanh hỗ trợ thanh niên Hà Tĩnh khởi nghiệp, lập nghiệp giai đoạn 2022-2025” với tổng số vốn 20 tỷ đồng.

Cùng với quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ trong lĩnh vực thương mại điện tử, tổ chức Đoàn các cấp đã đi đầu, đóng vai trò chủ lực hỗ trợ các mô hình thanh niên khởi nghiệp.

Các đơn vị liên quan đã cùng xây dựng hình ảnh, sản xuất nội dung, livestream quảng bá, vận hành gian hàng trực tuyến các sản phẩm khởi nghiệp với sự tham gia của nhiều chuyên gia thương mại điện tử, TikToker, KOL nhằm hỗ trợ các chủ thể tiếp cận phương thức tiếp thị hiện đại, nâng cao năng lực thực hành và tư duy thương mại số.

Phó Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội Hà Tĩnh Nguyễn Tiến Thức chia sẻ, trên cơ sở những kết quả đạt được từ chính sách hỗ trợ khởi nghiệp mà tỉnh Hà Tĩnh đã đưa ra, thời gian tới, đơn vị sẽ phối hợp với Tỉnh đoàn Hà Tĩnh tiếp tục tham mưu Hội đồng nhân dân tỉnh triển khai chương trình sử dụng ngân sách địa phương ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội để cho vay hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp trong giai đoạn tiếp theo.

“Thời gian tới, gắn với việc tích cực tham gia xây dựng và thực hiện hiệu quả cơ chế, chính sách kiến tạo cho đổi mới sáng tạo mở, trong đó: rà soát, hoàn thiện chính sách hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo theo tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới”; từng bước triển khai cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox) trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; thực hiện cơ chế một cửa, một điểm đến để hỗ trợ chủ thể tiếp cận các nguồn lực khoa học và công nghệ, chúng tôi sẽ tham mưu cho cấp có thẩm quyền tiến tới việc đưa nội dung khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo vào đào tạo ở các cấp học; tổ chức các chương trình “Bình dân học AI”, phổ cập kỹ năng số, kỹ năng AI cho người dân; Xây dựng văn hóa học hỏi, chia sẻ tri thức, tôn vinh sáng kiến và khuyến khích tư duy đột phá trong mọi lĩnh vực...”. Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh Bùi Phong An chia sẻ.

Giám đốc Công ty cổ phần Sản xuất và Thương mại nhung hươu Việt Nguyễn Khắc Huân chia sẻ: Sau khi các sản phẩm từ nhung hươu được quảng bá rộng rãi trên thị trường, sản lượng tiêu thụ ngày một tăng, quy mô nuôi hươu tại các địa phương ở Hà Tĩnh đã tăng lên đáng kể.

Do đó, vấn đề ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số gắn với mở rộng quy mô sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm sẽ là yếu tố cốt lõi để duy trì, gia tăng hiệu quả của các mô hình khởi nghiệp.

“Trên cơ sở kết quả đề tài khoa học nghiên cứu sấy thăng hoa bột nhung hươu nhưng vẫn giữ được hàm lượng dinh dưỡng do Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh phối hợp Đại học Bách khoa Hà Nội thực hiện, chúng tôi sẽ chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh nhằm đón đầu xu thế sử dụng các sản phẩm từ nhung hươu ngày càng tăng của thị trường”, anh Nguyễn Khắc Huân hào hứng chia sẻ.