Trong chưa đầy một tuần, tin tặc đã tấn công ba cuộc với quy mô lớn nhằm vào các doanh nghiệp và cơ quan Chính phủ Pháp. Theo đó, sau các vụ xâm nhập và truy cập trái phép vào dữ liệu quan trọng của Bộ Nội vụ, Bộ Thể thao, Thanh niên và Đời sống cộng đồng Pháp, tin tặc đã làm tê liệt hoạt động của hệ thống bưu chính và ngân hàng, đúng vào cao điểm mùa Giáng sinh.
Tại Nhật Bản, khoảng 740.000 bộ dữ liệu khách hàng vừa bị rò rỉ sau một vụ tấn công bằng mã độc tống tiền. Số vụ tấn công tương tự nhằm vào các doanh nghiệp Hàn Quốc cũng tăng vọt thời gian qua.
Thực trạng nêu trên cho thấy, tội phạm mạng đang tiếp tục lan rộng, phát triển bùng nổ cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi, đe dọa trực tiếp đến đời sống kinh tế, sự ổn định xã hội và an ninh của tất cả các nước. Tổ chức nghiên cứu Cybersecurity Ventures (Mỹ) ước tính, năm 2025, thế giới gánh chịu thiệt hại lên tới 10.500 tỷ USD do tội phạm mạng, tăng hơn ba lần so với mức năm 2015, thậm chí có thể vượt mốc 15.000 tỷ USD vào năm 2029.
Đáng lo ngại, rủi ro từ AI không dừng lại ở những thiệt hại đơn thuần về kinh tế, các cuộc tấn công mạng còn nhằm vào các lĩnh vực trọng yếu như giao thông, tài chính, y tế, năng lượng,… gây hậu quả nghiêm trọng, đe dọa an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. Nếu không kịp thời bị ngăn chặn, “lỗ hổng” trên không gian mạng có thể làm xói mòn niềm tin của người dân và doanh nghiệp vào quá trình chuyển đổi số, từ đó kéo lùi đà phát triển của cả nền kinh tế.
Theo giới chuyên gia, năm 2026, không gian mạng sẽ trở thành chiến trường cho một cuộc đua cân não giữa tấn công và phòng thủ, nơi AI là “vũ khí” chính. AI và an ninh mạng không còn là hai chủ đề tách rời mà đã trở thành hai mặt của một bức tranh - nơi cơ hội và thách thức tồn tại đan xen.
Một mặt, AI giúp tăng cường năng lực phòng thủ bằng cách nhanh chóng phát hiện và xử lý những mối đe dọa. Ở chiều ngược lại, AI đã vô tình trao cho tội phạm những công cụ tấn công tinh vi, chính xác và nguy hiểm hơn. Thay vì phương thức tấn công thủ công, tin tặc tận dụng AI để tự động hóa quá trình tìm lỗ hổng, tạo ra nhiều biến thể của mã độc trong thời gian ngắn và liên tục thay đổi để né tránh các hệ thống bảo mật truyền thống.
Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia đang gấp rút củng cố “phòng tuyến số” nhằm bảo vệ chủ quyền, kinh tế và an ninh quốc gia trên không gian mạng, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững và an toàn của công nghệ AI.
Tuy nhiên, với đặc thù là một mặt trận không biên giới, cuộc chiến trên không gian mạng là nơi không một quốc gia nào có thể đơn độc ứng phó, mà đòi hỏi sự phối hợp ở quy mô toàn cầu.
Lễ mở ký Công ước Hà Nội, diễn ra hồi tháng 10/2025, là cột mốc quan trọng cho thấy nỗ lực tập thể của cộng đồng quốc tế trong việc định hình trật tự an ninh mạng toàn cầu. Chỉ khi có sự chung tay của tất cả các nước, kỷ nguyên số mới thật sự trở thành kỷ nguyên của cơ hội phát triển.
