Hội chợ sách quốc tế St. Petersburg vừa kết thúc đã để lại nhiều ấn tượng cho các đơn vị tham dự và người đọc sách. Sau đây là một số ấn tượng từ sự kiện này.
1. Lần đầu tiên Hội chợ sách quốc tế tổ chức tại Quảng trường Cung điện, một địa điểm lịch sử nổi tiếng, là trái tim của thành phố St. Petersburg và cũng là một trung tâm văn hóa của nước Nga.
Khu vực hội chợ tọa lạc ngay bên cạnh Cột Alexander là cột đá nguyên khối nặng khoảng 600 tấn, bên trên có hình đại bàng hai đầu, được dựng vào năm 1832 để kỷ niệm chiến thắng của nước Nga trước quân đội Napoleon. Các gian trưng bày, hội thảo nằm ngay trước Cung điện mùa đông và Bảo tàng Hermitage. Cách không xa là Thư viện lịch sử quân sự thuộc Bộ Tổng Tham mưu quân đội Nga, nơi lưu giữ hàng trăm nghìn tài liệu tư liệu lịch sử quân sự quý giá.
Có thể nói, đây là trung tâm văn hóa và lịch sử đặc biệt của thành phố và cũng là không gian tráng lệ nhất St. Petersburg, nơi thường xuyên thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế. Năm ngoái, số lượng người đến Hội chợ sách quốc tế St. Petersburg đạt con số hơn nửa triệu. Với địa điểm mới và cách thức tổ chức mới, con số này dự kiến sẽ tăng vọt.
2. Lần đầu tiên Việt Nam tham gia với tư cách khách mời đối tác tại Hội chợ sách lần thứ 21. Đây là một vinh dự đặc biệt bởi các hoạt động của đoàn Việt Nam diễn ra với mật độ cao, các chương trình nghệ thuật tại hội chợ thường xuyên xuất hiện các nghệ sĩ Việt Nam biểu diễn.
3. Lần đầu tiên Việt Nam là đại diện nước ngoài duy nhất được mời phát biểu tại lễ khai mạc cùng các lãnh đạo cao cấp nhất của thành phố St. Petersburg và Ban tổ chức. Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều cho biết: "Nhiều người Việt Nam trong đó có tôi, tâm hồn đã lớn lên, đã mở rộng nhờ được đọc những cuốn sách đến từ nước Nga vĩ đại và giản dị. Không có gì an toàn và bình yên hơn khi chúng ta sống cạnh những cuốn sách. Cảm ơn St. Petersburg đã cho chúng tôi cơ hội mang đến đây những cuốn sách từ Việt Nam, những cuốn sách đã được chúng tôi viết bằng máu, nước mắt và khát vọng lớn lao. Ngay lúc này tôi nghe vang lên giọng nói của những người Nga, của những cuốn sách từ nhiều thế kỷ vọng về và chia sẻ với chúng ta". Phát biểu ngắn gọn của đại diện Việt Nam đã bị ngắt quãng bởi nhiều tràng vỗ tay của công chúng.
Đồng tình với quan điểm này, Phó Thống đốc St. Petersburg Boris Piotrovsky cho rằng: Sách là phương tiện đặc biệt để con người giao tiếp và kết nối. Chúng ta có thể trò chuyện, lắng nghe sách và học hỏi từ sách vì sách còn trang bị cho con người năng lực tư duy sâu sắc. Sách là nhu cầu không thể thiếu ở những nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết. Những người lính ở chiến trường khi không thể sử dụng internet, không liên lạc được bằng điện thoại, thì điều duy nhất họ đề nghị là cung cấp cho họ những cuốn sách.
Nhiều người Việt Nam trong đó có tôi, tâm hồn đã lớn lên, đã mở rộng nhờ được đọc những cuốn sách đến từ nước Nga vĩ đại và giản dị. Không có gì an toàn và bình yên hơn khi chúng ta sống cạnh những cuốn sách.
Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều
4. Gian trưng bày của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã được đón các vị khách đặc biệt. Đó là nguyên Thủ tướng Liên bang Nga, nay là Chủ tịch Hiệp hội sách Nga Sergey Stepashin; Phó Thống đốc St. Petersburg Boris Piotrovsky; Trợ lý Tổng thống Liên bang Nga, nhà đàm phán nổi tiếng đồng thời là Tổng thư ký Hội Nhà văn Nga Vladimir Medinsky.
Các vị khách đã dành nhiều thời gian trò chuyện và chia sẻ kỷ niệm về Việt Nam, đặt nhiều câu hỏi về sách và văn hóa Việt. Nhận quà tặng bức tranh Cúc họa mi do nghệ nhân Việt Nam làm từ vải lụa, người đứng đầu Hội Nhà văn Nga đặc biệt khen ngợi bức tranh rất đẹp và cho biết ông sẽ treo nó trong phòng làm việc của mình.
5. Tọa đàm về Văn học Việt Nam hiện đại. Chủ đề về AI và văn học được các đại biểu Việt và Nga sôi nổi thảo luận. AI có thể tạo ra một câu chuyện đọc trôi chảy, nhưng không bao giờ sáng tạo ra sự rung động của trái tim và nỗi sợ hãi của con người. Người đọc từng rung động, thổn thức khi đọc thơ Puskin, tiểu thuyết của Tolstoy, Dostoyevsky hay Aitmatov bởi những cuốn sách ấy mang vẻ đẹp của văn hóa Nga, con người Nga ở tầm nhân loại.
Nhà văn và công chúng không sợ máy móc, công nghệ đến một lúc nào đó sẽ làm thay công việc sáng tạo tác phẩm mà sợ những vẻ đẹp của con người sẽ biến mất, khi máy móc thay thế trái tim con người.
6. Tọa đàm Đại hội lần thứ XIV Đảng Cộng sản Việt Nam và văn hóa Việt Nam đương đại. Sau khi Đại hội XIV của Đảng ta kết thúc, tại St. Petersburg đã có ba cuộc tọa đàm về Đại hội được các bạn Nga tổ chức. Tại hội chợ sách lần này diễn ra cuộc tọa đàm thứ tư, đã thể hiện tình cảm và sự quan tâm đặc biệt của người Nga tới những quyết sách của Đảng Cộng sản Việt Nam, đưa đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới.
Tham gia tọa đàm có thiếu tướng Trịnh Quốc Khánh, Phó Chủ tịch thường trực Hội hữu nghị Việt-Nga; nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, ông Phạm Vĩnh Thái, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Andrey Vassoevich, Viện trưởng Đông Phương học của trường Đại học Sư phạm quốc gia Herzen.
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, nhận được nhiều câu hỏi tại tọa đàm với tư cách đại biểu tham dự Đại hội Đảng lần thứ XIV. Ông nhớ lại những kỷ niệm sâu sắc trong thời gian diễn ra Đại hội, đặc biệt là 3 câu hỏi quan trọng: Người đảng viên khi làm bất cứ việc gì phải tự hỏi việc này có lợi cho dân không, có làm cho dân tin tưởng vào Đảng hơn không và có làm cho cuộc sống của nhân dân tốt đẹp hơn không. "Tôi từng viết trên báo Việt Nam rằng, những câu hỏi từ Đại hội Đảng lần thứ XIV của chúng tôi, cần phải treo trên tường những cơ quan lãnh đạo không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều nước trên thế giới". Ý kiến này đã được công chúng Nga tại tọa đàm vỗ tay cổ vũ nhiệt liệt.
Sau Đại hội Đảng, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam và chọn ngày 24 tháng 11 hằng năm là Ngày văn hóa Việt Nam, cho thấy Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định vai trò đặc biệt của văn hóa trong xây dựng và phát triển đất nước.
Tiến sĩ Andrey Vassoevich cho biết: Thời gian vừa qua, kết quả Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã được dịch và nghiên cứu tại Đại học Herzen và Đại học Kinh tế tại Saint Petersburg, nơi có nhiều sinh viên Nga đang học tiếng Việt. Riêng tại trường Đại học Herzen, những nghị quyết của Đại hội được trao đổi và giảng dạy tại Trung tâm văn hóa Nga-Việt thuộc Viện Đông phương học. "Một trong những kết quả cụ thể là bộ sách Việt Nam học (2 tập) đã được Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Herzen ấn hàng, trong đó tôi đặc biệt nhấn mạnh tới chương V có tên "Việt Nam hướng tới tương lai thông qua quan hệ quốc tế". Tên chương sách đã thể hiện tinh thần của Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam trong mở rộng quốc tế đưa Việt Nam phát triển".
