Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)
Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khu vực Trung Đông vừa chứng kiến đợt leo thang căng thẳng tồi tệ nhất giữa Israel và Iran kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực vào tháng 4. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự tại miền tây và trung Iran. Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nhắm mục tiêu vào các căn cứ không quân trọng yếu của Israel. Dù sau đó Israel và Iran đều tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, nhưng điều kiện mà hai bên đưa ra khiến các cam kết khó thực thi. Iran khẳng định sẽ chấm dứt các hoạt động tấn công nhằm vào Israel chỉ với điều kiện Israel ngừng các hoạt động quân sự nhằm vào nước này và ở miền nam Liban, trong khi nguồn tin từ Israel cho biết, quân đội nước này sẽ dồn "toàn bộ sức mạnh" vào các cuộc tấn công ở miền nam Liban trong những ngày tới.

Mỹ nỗ lực tách khỏi các hoạt động quân sự của Israel nhằm vào Iran, đồng thời tuyên bố ưu tiên các giải pháp ngoại giao, nhưng trên thực tế căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn. Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và lên án cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào các cơ sở radar ven biển ở khu vực Vịnh Persian là hành động xâm phạm chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Iran. Tehran kêu gọi các nước trong khu vực không cung cấp lãnh thổ hoặc kết cấu hạ tầng cho Mỹ phục vụ các hành động chống Iran, đồng thời đề nghị Liên hợp quốc cùng các tổ chức quốc tế có phản ứng kịp thời nhằm ngăn chặn nguy cơ leo thang ở khu vực. Các động thái trả đũa giữa Mỹ và Iran nhằm giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là mối đe dọa lớn đối với hoạt động thương mại đi qua tuyến đường biển chiến lược này.

Trong khi đó, giữa Mỹ và Iran vẫn tồn tại khoảng cách lớn trong nhiều vấn đề liên quan các đòn trừng phạt của Washington nhằm vào Tehran, khiến đàm phán càng bế tắc. Iran thúc đẩy việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa có tổng trị giá hơn 100 tỷ USD ở nước ngoài và khẳng định đây là điều kiện tiên quyết của bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ, trong khi phía Mỹ khẳng định sẽ không giải phóng tài sản bị phong tỏa hoặc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt trước khi đạt được thỏa thuận hòa bình. Thêm vào đó, Mỹ tiếp tục theo đuổi chiến lược gây áp lực tối đa đối với Iran thông qua việc mở rộng chiến dịch “Cơn thịnh nộ kinh tế" (Economic Fury) với các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào mạng lưới buôn bán khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và các kênh tài chính ngầm bị cáo buộc hỗ trợ Iran “né” lệnh cấm vận. Các biện pháp mới nhắm vào nhiều cá nhân, doanh nghiệp và tàu vận tải liên quan hoạt động xuất khẩu LPG trị giá hàng trăm triệu USD.

Washington cáo buộc mạng lưới này đã ngụy trang LPG của Iran thành hàng hóa có xuất xứ từ Oman trước khi vận chuyển tới các thị trường Nam Á và Đông Á. Các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhằm cắt đứt các nguồn thu từ năng lượng, phá vỡ mạng lưới vận tải bí mật và hạn chế khả năng tiếp cận hệ thống tài chính toàn cầu của Tehran, trong bối cảnh Bộ Tài chính Mỹ đánh giá hệ thống tài chính Iran phụ thuộc đáng kể vào các công ty môi giới và các doanh nghiệp trung gian hoạt động thông qua mạng lưới công ty bình phong ở nước ngoài nhằm che giấu các giao dịch quốc tế và duy trì khả năng tiếp cận nguồn ngoại tệ.

Dù cả Mỹ, Israel và Iran đều tuyên bố ưu tiên biện pháp ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột, song thực tế các bên vẫn dùng hỏa lực để gây sức ép lên đối phương, khiến đối đầu vẫn lấn lướt đối thoại. Các hành động quân sự của Mỹ, Israel cùng việc siết chặt trừng phạt kinh tế đã vấp phải các biện pháp đáp trả cứng rắn từ phía Iran, trở thành rào cản lớn đối với các nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình cho Trung Đông.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 diễn ra ở Geneva, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Trung Đông: Chìa khóa mở cánh cửa hòa bình

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Nhật Bản-Hàn Quốc: Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai

Hôm nay (19/5), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bắt đầu chuyến công du tới Hàn Quốc, tham dự hội nghị thượng đỉnh song phương với Tổng thống nước chủ nhà Lee Jae Myung. Trái với giai đoạn nguội lạnh trước đây, hai bên đang nỗ lực vượt qua những khúc mắc để chung tay giải quyết hàng loạt vấn đề mang tính chiến lược trước mắt.

Quang cảnh Hội nghị lần thứ sáu của Liên minh châu Âu về hỗ trợ tương lai của Syria và khu vực được tổ chức tại Brussels, Bỉ, ngày 10/5/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Khởi đầu mới của Syria khi nối lại hợp tác với EU, UAE

Những ngày qua, Syria đón nhận tin vui khi Liên minh châu Âu (EU), Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cùng nhiều nước nối lại hợp tác, mở đường giúp quốc gia Trung Đông tái hòa nhập vào dòng chảy chung của khu vực và quốc tế sau nhiều thập niên chìm trong xung đột.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Busan, Hàn Quốc ngày 30/10/2025. (Ảnh: www.gov.cn)

Cơ hội thu hẹp khác biệt

Diễn ra vào thời điểm then chốt đối với mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, chuyến công du tới Bắc Kinh lần này của người đứng đầu Nhà trắng là cơ hội để hai bên thu hẹp khác biệt, mở cánh cửa hợp tác trong nhiều lĩnh vực giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tổng thống Algeria Abdelmadjid Tebboune bắt tay Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại lễ ký kết diễn ra ở thủ đô Algiers, Algeria, ngày 27/8/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Gác lại bất đồng, tăng cường đối thoại

Chuyến thăm của bà Rufo cũng đánh dấu sự kiện Đại sứ Pháp tại Algeria Stephane Romatet trở lại nhiệm sở sau khoảng 1 năm bị triệu hồi về nước trong giai đoạn căng thẳng ngoại giao song phương.