Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)
Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khu vực Trung Đông vừa chứng kiến đợt leo thang căng thẳng tồi tệ nhất giữa Israel và Iran kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực vào tháng 4. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự tại miền tây và trung Iran. Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nhắm mục tiêu vào các căn cứ không quân trọng yếu của Israel. Dù sau đó Israel và Iran đều tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, nhưng điều kiện mà hai bên đưa ra khiến các cam kết khó thực thi. Iran khẳng định sẽ chấm dứt các hoạt động tấn công nhằm vào Israel chỉ với điều kiện Israel ngừng các hoạt động quân sự nhằm vào nước này và ở miền nam Liban, trong khi nguồn tin từ Israel cho biết, quân đội nước này sẽ dồn "toàn bộ sức mạnh" vào các cuộc tấn công ở miền nam Liban trong những ngày tới.

Mỹ nỗ lực tách khỏi các hoạt động quân sự của Israel nhằm vào Iran, đồng thời tuyên bố ưu tiên các giải pháp ngoại giao, nhưng trên thực tế căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn. Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và lên án cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào các cơ sở radar ven biển ở khu vực Vịnh Persian là hành động xâm phạm chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Iran. Tehran kêu gọi các nước trong khu vực không cung cấp lãnh thổ hoặc kết cấu hạ tầng cho Mỹ phục vụ các hành động chống Iran, đồng thời đề nghị Liên hợp quốc cùng các tổ chức quốc tế có phản ứng kịp thời nhằm ngăn chặn nguy cơ leo thang ở khu vực. Các động thái trả đũa giữa Mỹ và Iran nhằm giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là mối đe dọa lớn đối với hoạt động thương mại đi qua tuyến đường biển chiến lược này.

Trong khi đó, giữa Mỹ và Iran vẫn tồn tại khoảng cách lớn trong nhiều vấn đề liên quan các đòn trừng phạt của Washington nhằm vào Tehran, khiến đàm phán càng bế tắc. Iran thúc đẩy việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa có tổng trị giá hơn 100 tỷ USD ở nước ngoài và khẳng định đây là điều kiện tiên quyết của bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ, trong khi phía Mỹ khẳng định sẽ không giải phóng tài sản bị phong tỏa hoặc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt trước khi đạt được thỏa thuận hòa bình. Thêm vào đó, Mỹ tiếp tục theo đuổi chiến lược gây áp lực tối đa đối với Iran thông qua việc mở rộng chiến dịch “Cơn thịnh nộ kinh tế" (Economic Fury) với các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào mạng lưới buôn bán khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và các kênh tài chính ngầm bị cáo buộc hỗ trợ Iran “né” lệnh cấm vận. Các biện pháp mới nhắm vào nhiều cá nhân, doanh nghiệp và tàu vận tải liên quan hoạt động xuất khẩu LPG trị giá hàng trăm triệu USD.

Washington cáo buộc mạng lưới này đã ngụy trang LPG của Iran thành hàng hóa có xuất xứ từ Oman trước khi vận chuyển tới các thị trường Nam Á và Đông Á. Các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhằm cắt đứt các nguồn thu từ năng lượng, phá vỡ mạng lưới vận tải bí mật và hạn chế khả năng tiếp cận hệ thống tài chính toàn cầu của Tehran, trong bối cảnh Bộ Tài chính Mỹ đánh giá hệ thống tài chính Iran phụ thuộc đáng kể vào các công ty môi giới và các doanh nghiệp trung gian hoạt động thông qua mạng lưới công ty bình phong ở nước ngoài nhằm che giấu các giao dịch quốc tế và duy trì khả năng tiếp cận nguồn ngoại tệ.

Dù cả Mỹ, Israel và Iran đều tuyên bố ưu tiên biện pháp ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột, song thực tế các bên vẫn dùng hỏa lực để gây sức ép lên đối phương, khiến đối đầu vẫn lấn lướt đối thoại. Các hành động quân sự của Mỹ, Israel cùng việc siết chặt trừng phạt kinh tế đã vấp phải các biện pháp đáp trả cứng rắn từ phía Iran, trở thành rào cản lớn đối với các nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình cho Trung Đông.

Có thể bạn quan tâm

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Những diễn biến trên chiến trường song hành với các tín hiệu ngoại giao đang đẩy căng thẳng Nga-Ukraine vào thế giằng co, chênh vênh nơi lằn ranh đàm phán và xung đột. Cánh cửa hòa bình vẫn hé mở, song giữa hai bên tồn tại khác biệt chiến lược sâu sắc cùng những nút thắt khó gỡ trên cục diện chiến trường.

Cảnh đổ nát sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thách thức trên hành trình tái thiết Afghanistan

Afghanistan vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 5 năm lực lượng Taliban trở lại nắm quyền. Từng bị tàn phá nặng nề bởi xung đột, Afghanistan đang nỗ lực xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Mặc dù tình hình an ninh đã được cải thiện, quốc gia này vẫn bị bủa vây bởi nhiều thách thức.

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.