Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)
Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khu vực Trung Đông vừa chứng kiến đợt leo thang căng thẳng tồi tệ nhất giữa Israel và Iran kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực vào tháng 4. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự tại miền tây và trung Iran. Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nhắm mục tiêu vào các căn cứ không quân trọng yếu của Israel. Dù sau đó Israel và Iran đều tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, nhưng điều kiện mà hai bên đưa ra khiến các cam kết khó thực thi. Iran khẳng định sẽ chấm dứt các hoạt động tấn công nhằm vào Israel chỉ với điều kiện Israel ngừng các hoạt động quân sự nhằm vào nước này và ở miền nam Liban, trong khi nguồn tin từ Israel cho biết, quân đội nước này sẽ dồn "toàn bộ sức mạnh" vào các cuộc tấn công ở miền nam Liban trong những ngày tới.

Mỹ nỗ lực tách khỏi các hoạt động quân sự của Israel nhằm vào Iran, đồng thời tuyên bố ưu tiên các giải pháp ngoại giao, nhưng trên thực tế căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn. Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và lên án cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào các cơ sở radar ven biển ở khu vực Vịnh Persian là hành động xâm phạm chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Iran. Tehran kêu gọi các nước trong khu vực không cung cấp lãnh thổ hoặc kết cấu hạ tầng cho Mỹ phục vụ các hành động chống Iran, đồng thời đề nghị Liên hợp quốc cùng các tổ chức quốc tế có phản ứng kịp thời nhằm ngăn chặn nguy cơ leo thang ở khu vực. Các động thái trả đũa giữa Mỹ và Iran nhằm giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là mối đe dọa lớn đối với hoạt động thương mại đi qua tuyến đường biển chiến lược này.

Trong khi đó, giữa Mỹ và Iran vẫn tồn tại khoảng cách lớn trong nhiều vấn đề liên quan các đòn trừng phạt của Washington nhằm vào Tehran, khiến đàm phán càng bế tắc. Iran thúc đẩy việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa có tổng trị giá hơn 100 tỷ USD ở nước ngoài và khẳng định đây là điều kiện tiên quyết của bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ, trong khi phía Mỹ khẳng định sẽ không giải phóng tài sản bị phong tỏa hoặc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt trước khi đạt được thỏa thuận hòa bình. Thêm vào đó, Mỹ tiếp tục theo đuổi chiến lược gây áp lực tối đa đối với Iran thông qua việc mở rộng chiến dịch “Cơn thịnh nộ kinh tế" (Economic Fury) với các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào mạng lưới buôn bán khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và các kênh tài chính ngầm bị cáo buộc hỗ trợ Iran “né” lệnh cấm vận. Các biện pháp mới nhắm vào nhiều cá nhân, doanh nghiệp và tàu vận tải liên quan hoạt động xuất khẩu LPG trị giá hàng trăm triệu USD.

Washington cáo buộc mạng lưới này đã ngụy trang LPG của Iran thành hàng hóa có xuất xứ từ Oman trước khi vận chuyển tới các thị trường Nam Á và Đông Á. Các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhằm cắt đứt các nguồn thu từ năng lượng, phá vỡ mạng lưới vận tải bí mật và hạn chế khả năng tiếp cận hệ thống tài chính toàn cầu của Tehran, trong bối cảnh Bộ Tài chính Mỹ đánh giá hệ thống tài chính Iran phụ thuộc đáng kể vào các công ty môi giới và các doanh nghiệp trung gian hoạt động thông qua mạng lưới công ty bình phong ở nước ngoài nhằm che giấu các giao dịch quốc tế và duy trì khả năng tiếp cận nguồn ngoại tệ.

Dù cả Mỹ, Israel và Iran đều tuyên bố ưu tiên biện pháp ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột, song thực tế các bên vẫn dùng hỏa lực để gây sức ép lên đối phương, khiến đối đầu vẫn lấn lướt đối thoại. Các hành động quân sự của Mỹ, Israel cùng việc siết chặt trừng phạt kinh tế đã vấp phải các biện pháp đáp trả cứng rắn từ phía Iran, trở thành rào cản lớn đối với các nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình cho Trung Đông.

Có thể bạn quan tâm

Cờ của Liên minh châu Âu (EU). (Ảnh: Tân Hoa xã)

Thách thức và cơ hội để bảo đảm nguồn nhiên liệu ở châu Âu

Các Bộ trưởng Năng lượng Liên minh châu Âu (EU) vừa nhóm họp nhằm tìm lời giải cho bài toán bảo đảm nguồn cung nhiên liệu khi mùa đông lạnh giá tới gần. Để vượt qua thách thức do biến động trên thị trường khí đốt toàn cầu gây ra, EU đang nỗ lực xây dựng “lá chắn” năng lượng bền vững phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội.

Các nước đang phát triển khẳng định vị thế trên trường quốc tế

Các nước đang phát triển khẳng định vị thế trên trường quốc tế

Tiếng nói từ nhóm các nước đang phát triển nhận được sự chú ý ngày càng lớn từ cộng đồng quốc tế, cho thấy nỗ lực tham gia sâu rộng vào giải quyết thách thức chung toàn cầu. Tuy nhiên, để khẳng định vị thế, không chỉ cần quyết tâm của các nước, mà còn ở sự đổi mới của các thể chế đa phương nhằm đáp ứng yêu cầu của thời đại mới.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại cuộc họp báo chung ở Tokyo, Nhật Bản ngày 28/10/2026. (Ảnh: Kyodo/TTXVN phát)

Nhật Bản và Đức tăng cường tự chủ chiến lược

Thủ tướng Đức Friedrich Merz và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi đã đạt được nhất trí về một loạt vấn đề chiến lược đối với hai nền kinh tế. Việc mở rộng hợp tác về khoáng sản thiết yếu, công nghệ tiên tiến và công nghiệp quốc phòng phản ánh nỗ lực của hai cường quốc công nghiệp nhằm tăng cường tự chủ chiến lược...

Cá thể chà vá chân xám tại rừng phòng hộ Ba Tơ (Quảng Ngãi). (Ảnh: Trung tâm GreenViet)

Cam kết và hành động về đa dạng sinh học đến năm 2030

Theo đánh giá của Liên hợp quốc, gần như toàn bộ 23 mục tiêu về đa dạng sinh học đến năm 2030 đang phải đối diện những thách thức lớn. Thực tế cho thấy, thế giới không thiếu những mục tiêu hay cam kết về bảo vệ hành tinh xanh, nhưng lại thiếu hành động đủ quyết liệt để thu hẹp khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng.

Khói bốc lên sau các cuộc không kích xuống Sanaa, Yemen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hướng tiếp cận cần thiết cho xung đột tại Yemen

Xung đột tại Yemen đang diễn biến ngày càng phức tạp. Cuộc đối đầu giữa lực lượng nổi dậy Houthi và Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận, cũng chính là điểm nóng có nguy cơ gây bất ổn cho các tuyến vận tải biển chiến lược, làm gia tăng cạnh tranh giữa các cường quốc và đẩy an ninh Trung Đông vào vòng xoáy đối đầu mới. 

Một nhân viên y tế mặc bộ đồ bảo hộ tại trung tâm điều trị Ebola ở Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Dịch Ebola: Phép thử tinh thần đoàn kết

Sau đại dịch Covid-19, một lần nữa thế giới đứng trước phép thử về tinh thần đoàn kết, hợp tác để ứng phó thách thức y tế, khi dịch Ebola diễn biến ngày càng nghiêm trọng.

Công an tỉnh Đắk Lắk bàn giao nhà cho gia đình bà Rơ Âu H'Hra, xã Ea H'leo. (Ảnh: NGUYỄN HOÀI BÃO)

Nền tảng của cuộc chiến chống đói nghèo

Ngày Quốc tế xóa đói giảm nghèo (17/10) năm nay được Liên hợp quốc lấy chủ đề “Nhà ở an toàn cho tất cả mọi người” (Safe homes for all) nhằm gửi đi thông điệp sâu sắc rằng một mái nhà không chỉ là điều kiện sinh hoạt cơ bản, mà còn là nền tảng để con người thoát nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: un.org)

Cuộc đua tìm người đứng đầu Liên hợp quốc nhiệm kỳ tới

Cuộc đua vào vị trí Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhiệm kỳ tiếp theo đang trong giai đoạn quyết liệt. Cộng đồng quốc tế kỳ vọng sẽ tìm ra một “vị thuyền trưởng” có khả năng tập hợp sự đồng thuận, xây dựng lòng tin giữa các nước đang có lợi ích chiến lược khác biệt...

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa. (Ảnh: XUÂN PHÚ)

Cuộc cạnh tranh quyền lực mới

Nhiều quốc gia mới nổi và đang phát triển chọn con đường bứt phá mới để tiến thẳng lên kỷ nguyên điện sạch. Theo đó, làn sóng phát triển năng lượng mặt trời không chỉ nhằm giải quyết bài toán thiếu điện, mà đang trở thành động lực mới tái định hình bản đồ kinh tế và công nghiệp toàn cầu.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.