Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)
Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Cyber Europe 2026 là cuộc diễn tập lớn nhất lịch sử EU trong lĩnh vực an ninh mạng, dù trước đó Cơ quan An ninh mạng EU (ENISA) từng tổ chức 7 cuộc tương tự, với quy mô nhỏ hơn. Tham gia cuộc diễn tập gồm chuyên gia an ninh mạng từ khu vực công và tư, các nhà hoạch định chính sách, thể chế EU, cùng các quốc gia đối tác ngoài khối là Anh, Na Uy, Thụy Sĩ và Ukraine. Sự tham gia của hàng nghìn chuyên gia mạng lần này nhằm kiểm tra khả năng ứng phó của khối trước các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng giao thông trọng yếu.

Cuộc diễn tập mô phỏng các sự cố an ninh mạng quy mô lớn leo thang thành khủng hoảng toàn diện ở châu Âu nhằm kiểm tra khả năng xử lý tình huống phức tạp và chia sẻ thông tin của các bên tham gia. Như cuối tháng 9/2025, một cuộc tấn công mạng nhằm vào một loạt sân bay lớn ở châu Âu, gồm Heathrow (Anh), Brandenburg (Đức), Brussels (Bỉ) khiến hệ thống làm thủ tục chuyến bay (check-in) tê liệt. Các nhân viên mặt đất phải hỗ trợ hành khách bằng phương pháp thủ công, nhưng sự cố vẫn khiến hàng nghìn người bị mắc kẹt, gây ách tắc kéo dài, nhiều chuyến bay bị chậm, hoãn hoặc hủy.

Tại Đức, số vụ tấn công mạng năm 2025 được ghi nhận là 334.000 vụ, tăng 10% so với năm 2024. Tuy số vụ tấn công chỉ tăng nhẹ nhưng lại gây thiệt hại ở mức kỷ lục: Hơn 230 tỷ USD. Những con số không mong muốn này vừa được Tập đoàn công nghệ Bitkom và Văn phòng Cảnh sát hình sự Liên bang Đức (BKA) công bố cho thấy các cuộc tấn công an ninh mạng ngày càng tinh vi, khó lường. Đáng lo ngại hơn, tỷ lệ phá án đối với các vụ tấn công từ bên ngoài chỉ đạt khoảng 2%, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ 31,4% đối với các vụ phạm tội mạng xảy ra trong nước.

Sự cẩn thận của EU được coi là không thừa khi tấn công mạng đang gây thiệt hại cho rất nhiều quốc gia, ở các châu lục khác. Thí dụ như Hàn Quốc, Báo cáo “Khoảng cách kỹ năng an ninh mạng năm 2026” do Công ty an ninh mạng Fortinet công bố cho thấy, có tới 82% số doanh nghiệp Xứ sở Kim chi ghi nhận ít nhất một vụ vi phạm an ninh mạng trong năm 2025. Chi phí thiệt hại trung bình do các vụ tấn công mạng tăng 37% so với năm 2024, lên khoảng 3,9 tỷ won (gần 2,6 triệu USD). Các hình thức tấn công cũng đa dạng và khó lường, gồm tấn công từ chối dịch vụ (DoS/DDoS) chiếm 39%, lừa đảo trực tuyến (phishing) 37% và mã độc tống tiền (ransomware) 35%.

Cuộc diễn tập Cyber Europe 2026 có kịch bản mô phỏng một cuộc tấn công mạng quy mô lớn gây tê liệt đồng thời mạng lưới đường sắt và các cảng biển châu Âu, khiến gián đoạn hoạt động giao thông và vận tải nghiêm trọng. Báo cáo của ENISA cho thấy, giao thông vận tải là lĩnh vực bị tấn công nhiều thứ hai trong năm 2024, chiếm 11% tổng số sự cố mạng được ghi nhận, trong đó 15% nhắm vào EU. ENISA đánh giá hàng hải và đường sắt đều nằm trong “vùng rủi ro” hàng đầu do tốc độ phát triển an ninh mạng chưa theo kịp mức độ trọng yếu. Hai ngành này đang đối mặt thách thức chung là tích hợp hệ thống vận hành cũ với hạ tầng hiện đại, trong khi vẫn phải bảo đảm an toàn và độ tin cậy nghiêm ngặt.

Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) phụ trách chủ quyền công nghệ và an ninh Henna Virkkunen nhận định rằng, giao thông vận tải là huyết mạch của nền kinh tế và đời sống thường ngày, do đó là mục tiêu ngày càng hấp dẫn của các cuộc tấn công mạng. Khi các cảng biển và đường sắt bị tấn công, hậu quả khó có thể tưởng tượng. Các mối đe dọa an ninh mạng có thể vượt qua biên giới chỉ trong vài giây và châu Âu cần trang bị khả năng hành động nhanh, phối hợp chặt chẽ các đối tác bên ngoài khối.

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Những diễn biến trên chiến trường song hành với các tín hiệu ngoại giao đang đẩy căng thẳng Nga-Ukraine vào thế giằng co, chênh vênh nơi lằn ranh đàm phán và xung đột. Cánh cửa hòa bình vẫn hé mở, song giữa hai bên tồn tại khác biệt chiến lược sâu sắc cùng những nút thắt khó gỡ trên cục diện chiến trường.