Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)
Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Cyber Europe 2026 là cuộc diễn tập lớn nhất lịch sử EU trong lĩnh vực an ninh mạng, dù trước đó Cơ quan An ninh mạng EU (ENISA) từng tổ chức 7 cuộc tương tự, với quy mô nhỏ hơn. Tham gia cuộc diễn tập gồm chuyên gia an ninh mạng từ khu vực công và tư, các nhà hoạch định chính sách, thể chế EU, cùng các quốc gia đối tác ngoài khối là Anh, Na Uy, Thụy Sĩ và Ukraine. Sự tham gia của hàng nghìn chuyên gia mạng lần này nhằm kiểm tra khả năng ứng phó của khối trước các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng giao thông trọng yếu.

Cuộc diễn tập mô phỏng các sự cố an ninh mạng quy mô lớn leo thang thành khủng hoảng toàn diện ở châu Âu nhằm kiểm tra khả năng xử lý tình huống phức tạp và chia sẻ thông tin của các bên tham gia. Như cuối tháng 9/2025, một cuộc tấn công mạng nhằm vào một loạt sân bay lớn ở châu Âu, gồm Heathrow (Anh), Brandenburg (Đức), Brussels (Bỉ) khiến hệ thống làm thủ tục chuyến bay (check-in) tê liệt. Các nhân viên mặt đất phải hỗ trợ hành khách bằng phương pháp thủ công, nhưng sự cố vẫn khiến hàng nghìn người bị mắc kẹt, gây ách tắc kéo dài, nhiều chuyến bay bị chậm, hoãn hoặc hủy.

Tại Đức, số vụ tấn công mạng năm 2025 được ghi nhận là 334.000 vụ, tăng 10% so với năm 2024. Tuy số vụ tấn công chỉ tăng nhẹ nhưng lại gây thiệt hại ở mức kỷ lục: Hơn 230 tỷ USD. Những con số không mong muốn này vừa được Tập đoàn công nghệ Bitkom và Văn phòng Cảnh sát hình sự Liên bang Đức (BKA) công bố cho thấy các cuộc tấn công an ninh mạng ngày càng tinh vi, khó lường. Đáng lo ngại hơn, tỷ lệ phá án đối với các vụ tấn công từ bên ngoài chỉ đạt khoảng 2%, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ 31,4% đối với các vụ phạm tội mạng xảy ra trong nước.

Sự cẩn thận của EU được coi là không thừa khi tấn công mạng đang gây thiệt hại cho rất nhiều quốc gia, ở các châu lục khác. Thí dụ như Hàn Quốc, Báo cáo “Khoảng cách kỹ năng an ninh mạng năm 2026” do Công ty an ninh mạng Fortinet công bố cho thấy, có tới 82% số doanh nghiệp Xứ sở Kim chi ghi nhận ít nhất một vụ vi phạm an ninh mạng trong năm 2025. Chi phí thiệt hại trung bình do các vụ tấn công mạng tăng 37% so với năm 2024, lên khoảng 3,9 tỷ won (gần 2,6 triệu USD). Các hình thức tấn công cũng đa dạng và khó lường, gồm tấn công từ chối dịch vụ (DoS/DDoS) chiếm 39%, lừa đảo trực tuyến (phishing) 37% và mã độc tống tiền (ransomware) 35%.

Cuộc diễn tập Cyber Europe 2026 có kịch bản mô phỏng một cuộc tấn công mạng quy mô lớn gây tê liệt đồng thời mạng lưới đường sắt và các cảng biển châu Âu, khiến gián đoạn hoạt động giao thông và vận tải nghiêm trọng. Báo cáo của ENISA cho thấy, giao thông vận tải là lĩnh vực bị tấn công nhiều thứ hai trong năm 2024, chiếm 11% tổng số sự cố mạng được ghi nhận, trong đó 15% nhắm vào EU. ENISA đánh giá hàng hải và đường sắt đều nằm trong “vùng rủi ro” hàng đầu do tốc độ phát triển an ninh mạng chưa theo kịp mức độ trọng yếu. Hai ngành này đang đối mặt thách thức chung là tích hợp hệ thống vận hành cũ với hạ tầng hiện đại, trong khi vẫn phải bảo đảm an toàn và độ tin cậy nghiêm ngặt.

Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) phụ trách chủ quyền công nghệ và an ninh Henna Virkkunen nhận định rằng, giao thông vận tải là huyết mạch của nền kinh tế và đời sống thường ngày, do đó là mục tiêu ngày càng hấp dẫn của các cuộc tấn công mạng. Khi các cảng biển và đường sắt bị tấn công, hậu quả khó có thể tưởng tượng. Các mối đe dọa an ninh mạng có thể vượt qua biên giới chỉ trong vài giây và châu Âu cần trang bị khả năng hành động nhanh, phối hợp chặt chẽ các đối tác bên ngoài khối.

Có thể bạn quan tâm

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 diễn ra ở Geneva, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Trung Đông: Chìa khóa mở cánh cửa hòa bình

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Nhật Bản-Hàn Quốc: Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai

Hôm nay (19/5), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bắt đầu chuyến công du tới Hàn Quốc, tham dự hội nghị thượng đỉnh song phương với Tổng thống nước chủ nhà Lee Jae Myung. Trái với giai đoạn nguội lạnh trước đây, hai bên đang nỗ lực vượt qua những khúc mắc để chung tay giải quyết hàng loạt vấn đề mang tính chiến lược trước mắt.