Định hướng mới cho hợp tác Ấn Độ - Nhật Bản

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi có chuyến thăm quan trọng tới Nhật Bản và cùng người đồng cấp Nhật Bản Ishiba Shigeru tiến hành Hội nghị Thượng đỉnh Ấn Độ - Nhật Bản lần thứ 15.

Hai Thủ tướng Nhật Bản (trái) và Ấn Độ gặp gỡ bên lề một sự kiện quốc tế năm 2024. Ảnh: KANTEI.GO.JP
Hai Thủ tướng Nhật Bản (trái) và Ấn Độ gặp gỡ bên lề một sự kiện quốc tế năm 2024. Ảnh: KANTEI.GO.JP

Đây là dịp hai nước thống nhất những định hướng hợp tác mới cho quan hệ đối tác chiến lược, nhất là trong các lĩnh vực thương mại, an ninh và công nghệ, đồng thời tăng cường phối hợp trong cơ chế “Bộ tứ kim cương” về khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Chuyến thăm Nhật Bản của Thủ tướng Modi là chuyến thăm đầu tiên trong gần bảy năm qua, từ sau Hội nghị Thượng đỉnh Ấn Độ - Nhật Bản năm 2018. Nhưng đây đã là chuyến thăm thứ tám của Thủ tướng Modi tới Nhật Bản, kể từ khi ông Modi nhậm chức năm 2014, phản ánh ưu tiên cao độ của Ấn Độ đối với mối quan hệ đặc biệt với Nhật Bản.

Ấn Độ và Nhật Bản duy trì thường xuyên các hoạt động giao lưu cấp cao. Năm 2007, Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo phát biểu ý kiến tại Quốc hội Ấn Độ về chủ đề “sự giao thoa của hai đại dương”, đánh dấu thời điểm then chốt trong quan hệ Ấn Độ - Nhật Bản. Năm 2013, Nhà vua Nhật Bản Akihito và Hoàng hậu Michiko lần đầu thăm Ấn Độ, củng cố quan hệ ngoại giao và văn hóa giữa hai nước. Việc Thủ tướng Abe là khách mời danh dự của Ấn Độ nhân Ngày Cộng hòa năm 2014 và Tổng thống Ấn Độ Ram Nath Kovind dự lễ đăng quang của Nhà vua Nhật Bản Naruhito năm 2019, tiếp tục tăng cường quan hệ hai nước.

Gần đây, hợp tác hai nước được tăng cường mạnh mẽ. Tháng 3/2022, Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio thăm Ấn Độ, cam kết nâng đầu tư của Nhật Bản vào Ấn Độ lên mức 5 nghìn tỷ yên (42 tỷ USD). Trong chuyến thăm Ấn Độ của Thủ tướng Kishida vào tháng 3/2023, khoản viện trợ phát triển chính thức (ODA) thứ tư của Nhật Bản, trị giá 300 tỷ yên (2,2 tỷ USD) đã được ký kết. Các sáng kiến ​​mới về du lịch và môi trường cũng được khởi động, mở rộng hơn nữa hợp tác song phương.

Tháng 5/2023, Thủ tướng Modi tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Hiroshima (Nhật Bản), chủ trì khánh thành tượng Mahatma Gandhi gần Công viên Hòa Bình, tượng trưng cho cam kết của Ấn Độ đối với hòa bình và phi bạo lực. Tháng 9/2023, Thủ tướng Kishida đến Ấn Độ tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G20, tại đây hai nhà lãnh đạo đã phối hợp các ưu tiên của G7 và G20, nêu bật những mối quan tâm của các nước phương nam. Năm 2024, đánh dấu 10 năm quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt giữa Ấn Độ và Nhật Bản, Thủ tướng Modi và Thủ tướng Kishida tiếp tục có cuộc hội đàm bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Italy.

Hợp tác thương mại và đầu tư giữa hai nước phát triển mạnh mẽ, với kim ngạch thương mại song phương đạt 22,8 tỷ USD giai đoạn 2023-2024. Trong chín tháng đầu năm tài chính 2024-2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 21 tỷ USD, cho thấy sự ổn định trong quan hệ thương mại. Nhật Bản là nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn thứ năm của Ấn Độ, với tổng vốn đầu tư tích lũy tính đến tháng 12/2024 đạt 43,2 tỷ USD. Các công ty Nhật Bản đánh giá Ấn Độ là điểm đến đầu tư dài hạn đầy hứa hẹn. Khoảng 1.400 công ty Nhật Bản với gần 5.000 cơ sở đang hoạt động tại Ấn Độ, trong khi hơn 100 công ty Ấn Độ đang hoạt động tại Nhật Bản. Hai bên cũng đang khám phá các lĩnh vực hợp tác mới nổi, như kỹ thuật số, bán dẫn, năng lượng sạch...

Hội nghị Thượng đỉnh Ấn Độ - Nhật Bản lần thứ 15 là hội nghị cấp cao đầu tiên giữa Thủ tướng Modi và Thủ tướng Ishiba. Đây là cơ chế đối thoại cấp cao nhất giữa hai nước nhằm thúc đẩy chương trình nghị sự quan hệ Đối tác chiến lược toàn cầu và đặc biệt giữa Ấn Độ và Nhật Bản. Tại hội nghị, hai Thủ tướng tiến hành đánh giá sâu rộng về quan hệ hai nước, thống nhất những định hướng hợp tác mới, nhất là về an ninh, kinh tế, năng lượng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và giao lưu nhân dân, trong đó lĩnh vực kinh tế và khoa học - công nghệ được xác định là “trụ cột xương sống” của quan hệ song phương. Hai bên cũng khởi động một sáng kiến hợp tác nổi bật, về chất bán dẫn, khoáng sản thiết yếu, trí tuệ nhân tạo (AI), viễn thông và năng lượng sạch.

Ngoài nội dung trọng tâm là quan hệ song phương, việc phối hợp giữa Ấn Độ và Nhật Bản trong cơ chế “bộ tứ”, hay QUAD (gồm cả Mỹ và Australia), cũng được dư luận quan tâm, trong bối cảnh Ấn Độ sẽ đăng cai Hội nghị Thượng đỉnh QUAD vào cuối năm nay. Đặc biệt, tình hình địa-chính trị toàn cầu và khu vực, cũng như các trục quan hệ đang có nhiều thay đổi, tác động tới hợp tác nội bộ QUAD. Trong tuyên bố trước chuyến thăm của Thủ tướng Modi, Bộ Ngoại giao Ấn Độ nêu rõ, Ấn Độ coi trọng hợp tác “bộ tứ” về vấn đề an ninh ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, coi Nhật Bản là đối tác không thể thiếu trong cơ chế hợp tác khu vực này.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: MIKAIL çIFTçI

Thách thức kép ở Gaza

Liên hợp quốc (LHQ) bày tỏ quan ngại về các vụ bắn phá vẫn tiếp diễn ở Dải Gaza. Cùng với đó, việc Israel đóng các cửa khẩu và áp đặt những hạn chế trong vận tải hàng hóa khiến người dân ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải phải đối diện thách thức kép, nghĩa là vừa bị mất an ninh vừa lâm vào khủng hoảng nhân đạo.

Biếm họa: SIMON REGIS

Tình thế lưỡng nan

Đụng độ vẫn tiếp tục nổ ra giữa lực lượng Israel và Phong trào Hezbollah ở Lebanon đang cản trở việc thực thi thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran. Nhằm bảo đảm thỏa thuận không bị đổ vỡ, phái đoàn Mỹ, Pakistan và Iran đã lên đường tới Thụy Sĩ tham gia vòng đàm phán mới.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

Biếm họa: KAP

Bài toán khó

Làn sóng di cư trên tuyến đường Đại Tây Dương và Địa Trung Hải tới châu Âu đang có dấu hiệu gia tăng trở lại, bất chấp nhiều hiểm nguy rình rập trong suốt quá trình lênh đênh trên biển. Trước tình hình đó, Hội đồng châu Âu (EUC) đã thông qua một tuyên bố chính trị quan trọng về quản lý di cư nhằm giải quyết những thách thức hiện tại, đặc biệt là việc trục xuất người di cư bất hợp pháp trong khi vẫn duy trì các giá trị nhân quyền cốt lõi.

Biếm họa: ALEX FALCO CHANG

Thách thức lớn của “lục địa đen”

Chính phủ các quốc gia châu Phi cùng nhiều tổ chức y tế thế giới đang nỗ lực hết sức nhằm ngăn chặn dịch Ebola lan rộng. Tuy nhiên, nhiều khó khăn và trở ngại trong công tác chống dịch đang đe dọa sự hợp tác của các cơ chế ứng phó khẩn cấp quốc gia.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Không nhiều hy vọng

Ngày 2/6, Israel và Lebanon đã bắt đầu vòng đàm phán trực tiếp mới kéo dài hai ngày tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington. Tuy nhiên, tình hình chiến sự trên thực địa vẫn rất căng thẳng, với các cuộc tấn công đáp trả của Israel và lực lượng Hezbollah.

Biếm họa: TOONSMAG

Sự ủng hộ quan trọng

Nhiều kế hoạch được đánh giá là táo bạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của cử tri. Đây là kết quả một cuộc thăm dò dư luận do tổ chức McLaughlin & Associates mới thực hiện với sự tham gia của 1.000 người. Kết quả cuộc thăm dò cho thấy sự tin tưởng, ủng hộ của cử tri Mỹ đối với chính quyền Tổng thống Trump trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ diễn ra trong vòng chưa đầy nửa năm nữa.

Biếm họa: SIMON REGIS

Triển vọng mong manh

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio cho rằng vẫn có khả năng đạt được một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran trong vài ngày tới. 

Biếm họa: PETER SCHRANK

Chiến lược giảm rủi ro

Với một loạt thỏa thuận thương mại ký kết với các đối tác châu Á - Thái Bình Dương gần đây, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy toàn diện và mạnh mẽ các mối quan hệ kinh tế chiến lược với khu vực.

Biếm họa: JINDING

Cú sốc nguồn cung

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tại Trung Đông ngày càng phức tạp và giá dầu mỏ liên tục tăng cao, LHQ vừa hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%, đồng thời cảnh báo lạm phát có thể leo thang mạnh.

Biếm họa: LATUFF

Điểm sáng hiếm hoi

Israel và Lebanon tuần qua tiếp tục tiến hành đàm phán tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ) nhằm tìm kiếm cơ hội chấm dứt căng thẳng leo thang. Dù cánh cửa hòa bình vẫn chưa thể mở ra song hai bên cũng đã đạt thỏa thuận kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 45 ngày.

Tổng thống Macron (giữa) tại Thủ đô Nairobi của Kenya. Ảnh: AFP

Tìm lại vị thế

Hội nghị Thượng đỉnh “Africa Forward” (Châu Phi Tiến bước) diễn ra từ ngày 11 đến 12/5 tại Thủ đô Nairobi của Kenya được xem là dấu mốc khép lại gần một thập niên đầy biến động trong quan hệ giữa Pháp và châu Phi dưới thời Tổng thống Emmanuel Macron.

Một phiên thảo luận của các nhà lãnh đạo ASEAN. Nguồn: THE ASEAN SECRETARIAT

ASEAN chủ động kiến tạo tương lai

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 vừa kết thúc tại Cebu (Philippines), đánh dấu bước chuyển quan trọng của Hiệp hội về chủ động thích ứng trong kỷ nguyên mới.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Nút thắt khó gỡ

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẵn sàng tham gia đối thoại với Mỹ trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhưng sẽ không chấp nhận các yêu cầu mang tính áp đặt. Trong khi đó, Mỹ cũng đã bày tỏ thiện chí đàm phán khi tạm thời ngừng chiến dịch hộ tống tàu qua Eo biển Hormuz nhằm tránh đối đầu quân sự trực tiếp với Iran.

Biếm họa: NIELS BO BOJESEN

Le lói tín hiệu tích cực

Phong trào Hồi giáo Hamas gửi thông điệp tích cực về các cuộc đàm phán hòa bình liên quan Dải Gaza với các nhà trung gian hòa giải quốc tế. Phản hồi của nhóm vũ trang này được giới quan sát đánh giá cao, coi đây là cơ hội chấm dứt xung đột, khôi phục hòa bình ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Áp lực gia tăng

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng.

Biếm họa: NAYER TALAL NAYER

Bài toán nan giải

Gần 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu trong năm 2025, đặc biệt là tới châu Âu, cho thấy hành trình tìm kiếm an toàn hoặc cơ hội sống tốt hơn tiếp tục là một trong những chuyến đi nguy hiểm nhất đối với hàng chục nghìn người trên thế giới.

Hai nhà lãnh đạo Hàn Quốc (bên trái) và Ấn Độ cam kết thúc đẩy mạnh hợp tác. Ảnh: THE KOREA TIMES

Tầm nhìn chiến lược Hàn Quốc-Ấn Độ

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (từ ngày 19 đến 21/4) được cả hai bên đánh giá đạt kết quả mang tính đột phá. Không chỉ củng cố mối quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt Hàn Quốc-Ấn Độ, hai nước còn xác lập tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ “Đối tác hướng tới tương lai” giữa hai nước.

Biếm họa: SIMON REGIS

Thỏa thuận bất ngờ

Israel và Lebanon cuối tuần qua bất ngờ đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ký kết sau hơn một tháng bùng phát xung đột, được cộng đồng quốc tế hồ hởi đón nhận.

Biếm họa: LIU RUI

Ba kịch bản với kinh tế toàn cầu

Tại Hội nghị mùa xuân năm 2026 của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ), lãnh đạo hai định chế tài chính lớn nhất thế giới cảnh báo triển vọng tăng trưởng toàn cầu sẽ suy giảm, thậm chí rơi vào suy thoái nếu cuộc xung đột Trung Đông tiếp diễn và kéo dài.

Cảnh sát Colombia thu giữ lượng lớn ma túy sau một chiến dịch truy quét. Ảnh: NBC News

Căng thẳng thương mại Colombia-Ecuador leo thang

Căng thẳng thương mại giữa Colombia và Ecuador gia tăng nhanh chóng, khởi nguồn từ các tranh chấp nhỏ về kỹ thuật leo thang thành cuộc “xung đột toàn diện” với các mức thuế mang tính trừng phạt khắc nghiệt. Lo ngại tác động tới dòng chảy thương mại, các nước trong khu vực nỗ lực thúc đẩy đối thoại nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Nguy cơ bất ổn an ninh lương thực toàn cầu

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp LHQ (FAO) nhận định, cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông có thể làm gia tăng rủi ro đối với an ninh lương thực toàn cầu, đặc biệt với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu lương thực, phân bón và năng lượng.

Biếm họa: JAWAD MORAD

Cú sốc liên kết

Ủy ban Kinh tế - Xã hội LHQ khu vực Tây Á (ESCWA) cảnh báo việc giá lương thực toàn cầu tăng 20% có thể đẩy thêm năm triệu người ở các nước Arab có thu nhập thấp và trung bình vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Quan ngại của ESCWA là không thừa trong bối cảnh xung đột ở Tây Á đang không ngừng leo thang.

Biếm họa: SANOUNI IMAD

Giá đắt phải trả

LHQ cảnh báo xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ra những tổn thất kinh tế đặc biệt nghiêm trọng đối với thế giới Arab, đồng thời tạo “hiệu ứng domino” có thể làm suy yếu kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nhiều nước đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được ngừng bắn và kiến tạo hòa bình.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Khoét sâu rạn nứt

Giới phân tích chính trị Lebanon nhận định rằng, trong số các cuộc khủng hoảng mà nước này trải qua kể từ cuộc nội chiến giai đoạn 1975-1990, cuộc chiến giữa lực lượng Hezbollah và Israel bùng phát do xung đột tại Iran là cuộc khủng hoảng gây bất ổn nhiều nhất.

Biếm họa: PARESH NATH

Ngoại giao năng lượng

Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang làm tê liệt hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, buộc nhiều quốc gia phải khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường năng lượng.