"Lực đẩy" giúp giá dầu có dấu hiệu tăng trở lại, nhưng còn nhiều yếu tố khó lường

Giá dầu thế giới có dấu hiệu tăng trở lại trong những tuần gần đây nhờ vào “lực đẩy” bao gồm triển vọng tăng trưởng khả quan hơn ở các nền kinh tế và biện pháp điều chỉnh sản lượng của các nước xuất khẩu dầu mỏ. Giá dầu tăng cho thấy kinh tế thế giới đã bớt “ốm yếu”, nhưng phía trước vẫn còn nhiều nguy cơ tiềm ẩn, các yếu tố khó lường.
Ảnh minh họa. (Nguồn: Shutterstock/TTXVN)
Ảnh minh họa. (Nguồn: Shutterstock/TTXVN)

Trong bối cảnh kinh tế thế giới phục hồi ảm đạm năm 2023, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ cùng một số quốc gia xuất khẩu dầu lớn khác, gọi là OPEC+, đã đồng ý cắt giảm sản lượng tự nguyện tổng cộng 2,2 triệu thùng mỗi ngày trong quý I/2024, trong đó Saudi Arabia đi đầu với mức giảm tự nguyện 1 triệu thùng/ngày. Việc giảm sản lượng như trên đã góp phần quan trọng đẩy giá “vàng đen” đi lên.

Tuy nhiên, phát biểu với báo giới ngày 27/1, Giám đốc Điều hành Gazprom Neft (công ty dầu khí hàng đầu của Nga), ông Alexander Dyukov, nhận định OPEC+ không cần phải cắt giảm thêm nguồn cung dầu. Lý do là bởi giá dầu hiện đã ở mức tương đối cao và ổn định, trong khi mùa xuân đang đến gần, thời điểm nhu cầu dầu dự kiến sẽ tăng. Giới phân tích cho rằng, tại cuộc họp cấp bộ trưởng của OPEC+ dự kiến diễn ra vào ngày 1/2 tới, OPEC+ có thể sẽ quyết định mức sản lượng dầu của tháng 4/2024 và thời gian tới.

Bên cạnh đó, giá dầu còn tăng bởi tín hiệu phục hồi tích cực từ các nền kinh tế kéo theo nhu cầu dầu được dự báo tăng mạnh. Chốt phiên giao dịch cuối tuần trước, giá dầu thô Brent tăng 1,4% và giá dầu thô WTI tăng 0,8%, lên mức cao nhất kể từ tháng 11/2023 đến nay.

Trong sáng 29/1 (theo giờ Việt Nam), giá dầu thô Brent đạt 84,48 USD/thùng và giá dầu thô ngọt nhẹ Texas (WTI) đạt 78,93 USD/thùng. Đà phục hồi của giá xăng dầu được hỗ trợ mạnh mẽ nhờ tăng trưởng kinh tế cả năm 2023 của Mỹ đạt 2,5%, vượt xa kỳ vọng của giới phân tích.

Trong đó, tăng trưởng GDP quý IV/2023 của nước này đạt 3,3% - trái ngược với lo ngại trước đó. Ở thời điểm hiện tại, khả năng Mỹ có được một cuộc “hạ cánh mềm” trong năm 2024 đang lớn hơn bao giờ hết khi: lạm phát đã giảm nhiều, tỷ lệ thất nghiệp vẫn thấp và Cục Dự trữ liên bang Mỹ có thể cắt giảm lãi suất ngay từ tháng 3.

Đánh giá về triển vọng kinh tế thế giới năm 2024, đa số nhà phân tích cho rằng “những điều tồi tệ nhất có lẽ đã qua”. Lạm phát đang có xu hướng giảm ở nhiều khu vực trên thế giới. Theo báo cáo Triển vọng Kinh tế thế giới của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), lạm phát cơ bản đang trên đà giảm từ mức 9,2% năm 2022 xuống còn 5,9% năm 2023 và có thể sẽ tiếp tục giảm xuống khoảng 4,8% năm 2024.

Trong khi đó, theo Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), kinh tế khu vực châu Á cho thấy những dấu hiệu tích cực, giúp tăng trưởng của khu vực này trong năm 2023 đạt mức 4,9%, chủ yếu đến từ sự phục hồi của nền kinh tế Trung Quốc. ADB đã ghi nhận mức tăng kinh tế của khu vực gồm 46 nền kinh tế, không bao gồm Nhật Bản, Australia và New Zealand trong báo cáo Triển vọng Phát triển châu Á - nhờ “đòn bẩy” của các chính sách kích cầu tiêu dùng nội địa...

Trước những tín hiệu lạc quan nêu trên, OPEC vừa dự báo, năm 2024, nhu cầu dầu mỏ toàn cầu sẽ tăng 2,2 triệu thùng/ngày so với năm 2023, không thay đổi so với dự kiến trong báo cáo tháng trước. Cũng theo tổ chức này, nhu cầu dầu mỏ toàn cầu sẽ tăng trưởng mạnh với mức 1,8 triệu thùng/ngày vào năm 2025, do kinh tế toàn cầu phục hồi mạnh mẽ. Trong khi đó, tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ đạt 2,8% trong năm 2025, cao hơn so với dự báo tăng trưởng 2,6% trong năm nay.

Tuy nhiên, dù lực đẩy đã mạnh hơn như trên, năm 2024 vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố có thể cản bước đà tăng giá “vàng đen”. Tăng trưởng kinh tế thế giới được dự báo vẫn khó khăn trong năm nay. Trong báo cáo Tình hình Kinh tế thế giới và Triển vọng 2024 mới được công bố, Liên hợp quốc đã cảnh báo những thách thức như xung đột leo thang, thương mại toàn cầu yếu, lãi suất cao và các thảm họa khí hậu gia tăng, đe dọa kinh tế toàn cầu.

IMF dự báo tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2024 ở mức 2,9%. Nhưng, dù kinh tế thế giới có đạt mức tăng trưởng như các dự báo nêu trên, thì trong hai năm tới mức tăng trưởng vẫn dưới 3%, mức trước khi đại dịch Covid-19 bùng phát vào năm 2020. Do vậy, nhu cầu “vàng đen” khó tăng cao trong ngắn hạn.

Bên cạnh đó, giới phân tích cũng quan ngại những dự báo lạc quan về kinh tế thế giới và giá dầu kể trên đều có thể không trở thành hiện thực bởi một loạt sự kiện “thiên nga đen” như đại dịch Covid-19 hay cuộc xung đột Nga-Ukraine từng bất ngờ xảy ra trong mấy năm qua, theo đó “phủ bóng đen” lên triển vọng giá dầu và bức tranh kinh tế toàn cầu năm 2024.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.