Lối thoát khủng hoảng ở Libya

Lộ trình thúc đẩy quá trình chuyển tiếp chính trị ở Libya rơi vào bế tắc sau khi quốc gia Bắc Phi này “lỡ hẹn” với các cuộc bầu cử theo kế hoạch. Cộng đồng quốc tế và Liên hợp quốc hối thúc các phe phái ở Libya gạt bỏ bất đồng và sớm khôi phục tiến trình bầu cử, coi đây là lối thoát duy nhất cho cuộc khủng hoảng hiện nay.

Người Libya phản đối việc trì hoãn cuộc bầu cử tổng thống, ngày 24/12/2021. Ảnh: REUTERS
Người Libya phản đối việc trì hoãn cuộc bầu cử tổng thống, ngày 24/12/2021. Ảnh: REUTERS

Libya đã không thể tổ chức các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội theo lịch trình đã định vào cuối năm ngoái do các phe phái chính trị bất đồng sâu sắc về cơ sở Hiến pháp để tổ chức các cuộc bầu cử quốc gia cũng như các quy định về ứng cử viên. Thủ tướng Abdulhamid Dbeibah là đối thủ của Chủ tịch Quốc hội Libya Aguila Saleh. Quốc hội Libya do ông Saleh đứng đầu có trụ sở tại thành phố miền đông Tobruk, trong khi Chính phủ thống nhất dân tộc (GNU) của Thủ tướng Dbeibah đặt tại Tripoli ở miền tây. Sau khi các cuộc bầu cử bị trì hoãn, các đối thủ chính trị của ông Dbeibah tuyên bố rằng nhiệm vụ của GNU đã kết thúc.

Trong nỗ lực nhằm thay thế Thủ tướng Dbeibah, Quốc hội Libya đã công bố các tiêu chí lựa chọn ứng cử viên cho vị trí thủ tướng lâm thời. Theo đó, nhân vật được lựa chọn phải cam kết không ứng cử trong các cuộc bầu cử sau này, chỉ có quốc tịch Libya và nhận được sự ủng hộ của ít nhất 25 nghị sĩ. Chủ tịch Quốc hội Saleh nhấn mạnh, nhiệm vụ và nhiệm kỳ của GNU đã kết thúc và cơ quan lập pháp sẽ không chấp nhận bất kỳ lập luận nào nhằm bảo vệ GNU. Ông Saleh khẳng định rằng, Quốc hội Libya và Hội đồng cấp cao Nhà nước Libya sẽ không thể soạn thảo lại Hiến pháp, đồng thời nêu rõ công việc này nên được giao cho các chuyên gia pháp lý.

Tiến trình bầu cử là một phần trong lộ trình chính trị được Diễn đàn Đối thoại Chính trị Libya thông qua, dưới sự bảo trợ của Liên hợp quốc. Việc trì hoãn bầu cử không chỉ ảnh hưởng đến tiến trình hòa bình của Libya mà còn cho thấy những thách thức lớn và bất đồng sâu sắc giữa các phe phái cản trở cuộc bỏ phiếu vốn đóng vai trò quan trọng để chấm dứt cuộc khủng hoảng kéo dài 10 năm ở quốc gia Bắc Phi này.

Các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội ở Libya thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế. Lo ngại việc trì hoãn bỏ phiếu sẽ gây ra những nguy cơ khó lường và đẩy Libya lún sâu hơn vào khủng hoảng, Liên hợp quốc kêu gọi các bên tại Libya ấn định lịch trình mới để tổ chức bầu cử tổng thống, thay vì một cuộc cải tổ chính phủ. Cố vấn đặc biệt của Tổng Thư ký Liên hợp quốc về Libya, bà Stephanie Williams (X.Uy-li-am) nhấn mạnh, Libya không cần một giai đoạn chuyển tiếp kéo dài và tất cả các bên phải tập trung vào tiến trình bầu cử. Bà Williams cũng nhắc lại, bất kỳ đề xuất nào trong tương lai đều phải tính đến nguyện vọng của 2,5 triệu cử tri Libya. Đại sứ Mỹ và Đại biện lâm thời Nga tại Libya đã có cuộc gặp ở Tunisia để thảo luận về triển vọng khôi phục tiến trình bầu cử ở Libya. Đại sứ Mỹ cũng có các cuộc điện đàm với Chủ tịch Hội đồng Tổng thống, Chủ tịch Quốc hội và người đứng đầu Hội đồng cấp cao Nhà nước Libya về những diễn biến mới nhất tại quốc gia này cũng như tương lai của các cuộc bầu cử. Các nước đều nhấn mạnh về sự cần thiết phải duy trì tiến trình bầu cử và thúc đẩy tiến trình chính trị tại Libya. Trong khi đó, các quốc gia láng giềng của Libya cho rằng phải ủng hộ một giải pháp nội bộ cho cuộc khủng hoảng và ngăn chặn mọi hình thức can thiệp của nước ngoài vào các vấn đề của quốc gia Bắc Phi.

Hơn 10 năm bị chiến tranh và xung đột tàn phá, sự hoành hành của các nhóm vũ trang, khủng bố, Libya rơi vào bất ổn nghiêm trọng. Trong bối cảnh còn tiềm ẩn nhiều yếu tố gây rủi ro cho tiến trình chính trị Libya, ngoài sự nhượng bộ cần thiết giữa các phe phái ở nước này, cần chấm dứt sự can thiệp từ bên ngoài, trong đó tất cả lực lượng nước ngoài và lính đánh thuê phải rút khỏi lãnh thổ Libya. Chỉ khi các cuộc bầu cử được tổ chức nhằm bầu ra các nhà lãnh đạo đáp ứng nguyện vọng của người dân thì Libya mới thoát khỏi khủng hoảng và đưa đất nước từng có một thời “vàng son” trở lại quỹ đạo phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Những diễn biến trên chiến trường song hành với các tín hiệu ngoại giao đang đẩy căng thẳng Nga-Ukraine vào thế giằng co, chênh vênh nơi lằn ranh đàm phán và xung đột. Cánh cửa hòa bình vẫn hé mở, song giữa hai bên tồn tại khác biệt chiến lược sâu sắc cùng những nút thắt khó gỡ trên cục diện chiến trường.

Cảnh đổ nát sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thách thức trên hành trình tái thiết Afghanistan

Afghanistan vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 5 năm lực lượng Taliban trở lại nắm quyền. Từng bị tàn phá nặng nề bởi xung đột, Afghanistan đang nỗ lực xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Mặc dù tình hình an ninh đã được cải thiện, quốc gia này vẫn bị bủa vây bởi nhiều thách thức.