Lấy khoa học-công nghệ làm động lực tăng trưởng mới

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0, Thành phố Hồ Chí Minh định hướng chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa vào khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo. Với định hướng này, thành phố kỳ vọng sẽ tạo ra động lực mới cho mục tiêu tăng trưởng bền vững, hội nhập sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Phòng nuôi cấy mô hoa lan thuộc Khu Nông nghiệp Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.
Phòng nuôi cấy mô hoa lan thuộc Khu Nông nghiệp Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.

Được xem là cái nôi khoa học-công nghệ của cả nước, thời gian qua, hoạt động khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thành phố Hồ Chí Minh đã đạt được những thành tựu quan trọng và khá toàn diện, góp phần tạo chuyển biến tích cực cho phát triển kinh tế-xã hội.

Đòn bẩy từ khoa học-công nghệ

Hoạt động khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng đi vào chiều sâu và có những đóng góp tích cực cho sự phát triển của thành phố nói riêng và cả nước nói chung. Thành phố đã xây dựng và ban hành nhiều cơ chế chính sách để thúc đẩy phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, thúc đẩy đầu tư của xã hội cho hoạt động khoa học-công nghệ.

Uớc tính bình quân giai đoạn 2021-2023, chi đầu tư cho khoa học-công nghệ của xã hội ước đạt 0,88%/GRDP. Tỷ trọng đóng góp của yếu tố năng suất tổng hợp (TFP) vào GRDP của doanh nghiệp thuộc bốn ngành công nghiệp trọng điểm (cơ khí; điện tử-công nghệ thông tin; chế biến lương thực thực phẩm, đồ uống; hóa dược-nhựa-cao su) và 9 ngành dịch vụ trọng yếu (thương mại; vận tải kho bãi; du lịch; bưu chính, viễn thông và thông tin truyền thông; tài chính, tín dụng, ngân hàng, bảo hiểm; kinh doanh bất động sản; dịch vụ thông tin tư vấn-khoa học công nghệ; giáo dục-đào tạo; y tế) của thành phố giai đoạn 2021-2023 bình quân đạt hơn 47,2%.

Thành phố Hồ Chí Minh cũng tập trung đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng các thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0 nhằm xây dựng thành phố thông minh, phục vụ chương trình chuyển đổi số và các ngành công nghiệp chủ lực.

Cụ thể, địa phương này đầu tư mạng băng thông rộng cho thành phố thông minh; bộ tiêu chuẩn HL7 FHIR và DICOM ứng dụng cho bệnh án điện tử và cho liên thông dữ liệu giữa các bệnh viện; hệ thống đo lường nước thông minh; công nghệ bê tông in 3D dùng cho công trình xây dựng; ứng dụng công nghệ nano trong sản xuất thuốc hướng đích để điều trị ung thư.

Ngoài ra, thành phố cũng tập trung vào hoạt động nghiên cứu và triển khai các đề án phục vụ cho công tác quản lý nhà nước tại các sở, ban, ngành, các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế chia sẻ, kinh tế số và kinh tế tuần hoàn…

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Trường đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Trường đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của thành phố là nền tảng vững chắc hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo.

Hiện, thành phố có gần 2.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, chiếm 50% số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp của cả nước; hơn 100 quỹ đầu tư mạo hiểm, 53 tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, 97 trường đại học và cao đẳng, hơn 500 sự kiện khởi nghiệp, gần 80 cuộc thi khởi nghiệp mỗi năm đang diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ đó, có thể thấy hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của thành phố ngày càng lớn mạnh và đang tiến gần đến tốp 100 thành phố có hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năng động nhất toàn cầu.

Bà Phan Thị Quý Trúc, Phó Trưởng phòng Phòng Quản lý Sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Năm 2023, Sở Khoa học và Công nghệ đã hỗ trợ nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo cho hơn 2.500 doanh nghiệp. Đồng thời, hỗ trợ ươm tạo, phát triển gần 310 dự án; hỗ trợ 40 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tiếp cận nguồn vốn đầu tư mạo hiểm…

Khơi thông nguồn lực cho khoa học-công nghệ

Sự phát triển khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thành phố Hồ Chí Minh tuy được đánh giá có nhiều kết quả khả quan nhưng chưa thật sự bứt phá, vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0.

Đầu tư cho khoa học-công nghệ chưa tương xứng với tiềm năng, chưa tạo được động lực để phục vụ hoạt động nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Mối liên kết trong hoạt động khoa học-công nghệ giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp chưa thực sự chặt chẽ và bền vững; chính sách thu hút các chuyên gia, nhà khoa học có tài năng chưa thực sự tạo ra “lực hấp dẫn” để thu hút các nhà khoa học xuất sắc, đầu ngành…

Để khắc phục những hạn chế trên, từ tinh thần Nghị quyết 98 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, địa phương này đã và đang tập trung triển khai các chính sách để thúc đẩy khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cụ thể, thành phố tập trung vào bốn nhóm giải pháp: chính sách miễn thuế; thử nghiệm có kiểm soát các giải pháp công nghệ mới; hỗ trợ không hoàn lại từ nguồn chi thường xuyên của ngân sách thành phố chi phí ươm tạo dự án đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo; triển khai chính sách ưu đãi thu hút nhà khoa học.

Giới thiệu các giải pháp kinh tế số tại Diễn đàn kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Giới thiệu các giải pháp kinh tế số tại Diễn đàn kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngoài ra, nhằm triển khai Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 7/10/2022 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Đông Nam Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Sở Khoa học và Công nghệ tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phê duyệt “Đề án xây dựng cơ chế thúc đẩy để hình thành và phát triển trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế” để đưa khoa học-công nghệ thành phố tiệm cận trình độ khu vực và quốc tế.

Các chính sách trên hứa hẹn sẽ góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc hiện hành, khơi thông mọi nguồn lực về khoa học-công nghệ, kịp thời đổi mới mạnh mẽ để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Bà Phan Thị Quý Trúc cho biết thêm: Để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, thành phố tập trung vào chính sách nâng cao năng lực cho cộng đồng đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện thuận lợi để kết nối các thành phần trong hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Đồng thời, chú trọng thực hiện các chương trình ươm tạo và hỗ trợ tăng tốc các dự án ươm tạo để thúc đẩy phong trào khởi nghiệp trong cộng đồng doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Việt Dũng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Thời gian tới, thành phố sẽ đưa vào vận hành Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh. Trung tâm được xây dựng với mục tiêu hình thành mạng lưới các trung tâm khởi nghiệp sáng tạo tại thành phố bao gồm các tổ chức ươm tạo, tăng tốc, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, các quỹ đầu tư, trường, viện và các cơ quan, tổ chức, tập đoàn trong và ngoài nước có liên quan.

Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo là nơi giúp lan tỏa các chính sách hỗ trợ của Nhà nước về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp cho cộng đồng, cung cấp các dịch vụ về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, hỗ trợ hoạt động chuyển giao công nghệ, nghiên cứu phát triển và thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa được tạo bằng công cụ AI ChatGPT)

Mô hình Australia và làn sóng buộc các "ông lớn" công nghệ trả tiền cho báo chí

Chính phủ Australia vừa đề xuất một phiên bản mới của cơ chế thương lượng sử dụng tin tức, nhằm buộc các nền tảng công nghệ chi trả cho nội dung báo chí. Đề xuất này được kỳ vọng sẽ tiếp thêm động lực cho nỗ lực toàn cầu trong việc bảo vệ sự bền vững của ngành báo chí trước sức ép từ các “ông lớn” công nghệ.

Hoạt động nghiên cứu khoa học với trang thiết bị hiện đại tại Trường đại học Phenikaa. (Ảnh: KIM BÁCH)

Việt Nam xác lập 10 nhóm công nghệ chiến lược

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, tạo cơ sở tập trung nguồn lực phát triển lĩnh vực công nghệ lõi, công nghệ nền tảng và các sản phẩm có tác động lớn đến tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh và bảo đảm an ninh quốc gia.

Bài 4: Trách nhiệm gọi tên mỗi cá nhân

Bài 4: Trách nhiệm gọi tên mỗi cá nhân

Không gian mạng là mặt trận tư tưởng đầy cam go và phức tạp, nơi đó ranh giới giữa cái đúng và cái sai, giữa sự thật và tin giả thường xuyên bị xóa nhòa bởi các thuật toán và ý đồ của những người đứng sau.

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đang có xu hướng gia tăng với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các nhà khoa học Liên bang Nga khảo sát, thu thập dữ liệu nghiên cứu về Biển Đông. (Ảnh: HIẾU LIÊN)

Tạo dữ liệu DNA, thúc đẩy công nghệ sinh học biển

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đầu tư mạnh mẽ vào các cơ sở dữ liệu sinh học biển và nguồn gene bản địa, việc hình thành cơ sở dữ liệu DNA cho sinh vật biển Việt Nam là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cơ bản, đồng thời tạo nền tảng cho hướng nghiên cứu liên ngành.

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc triển khai Thông tư 08/2026 hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất trong tháng 4 vừa qua đã phát hiện có gần 900.000 thuê bao không chính chủ, 60 triệu thuê bao đã xác nhận sử dụng chính chủ và còn khoảng 34 triệu thuê bao vẫn chưa xác nhận.

Lựa chọn ngành nghề ban đầu với học sinh trung học phổ thông có thể đúng, nhưng không còn đủ để định hình một hành trình nghề nghiệp dài hạn.

Chọn nghề giữa làn sóng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang tạo nên những đổi thay mạnh mẽ ở các ngành nghề, trong khi hệ thống giáo dục, đào tạo nghề ở nước ta cũng đang bước vào một giai đoạn cấu trúc lại. Hai “làn sóng” ấy ảnh hưởng không nhỏ đến cách vận hành của thị trường lao động, đặt người học trước nhiều lựa chọn mới và không ngừng biến đổi.

Bài 3: Phát huy sức mạnh tổng hợp, bảo vệ vùng “lãnh thổ thứ năm”

Bài 3: Phát huy sức mạnh tổng hợp, bảo vệ vùng “lãnh thổ thứ năm”

Nếu trước đây, chủ quyền quốc gia được xác lập trên bốn không gian truyền thống gồm đất liền, vùng nước-biển, vùng trời và không gian vũ trụ, thì ngày nay, không gian mạng đã thật sự trở thành “lãnh thổ thứ năm”, nơi diễn ra các hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội với quy mô và cường độ chưa từng có.

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Bài 2: Củng cố bản lĩnh cho thế hệ trẻ

Bài 2: Củng cố bản lĩnh cho thế hệ trẻ

Không gian mạng mở ra cánh cửa rộng lớn, kết nối cá nhân với thế giới, tạo cơ hội để học hỏi, sáng tạo và phát triển. Tuy nhiên, môi trường ấy dần trở thành “mặt trận không tiếng súng”, nơi các giá trị, niềm tin và lý tưởng phải đối mặt sự cạnh tranh quyết liệt và sự chống phá tinh vi, nham hiểm của thế lực thù địch.

Tiến sĩ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc VNSC và ông Yasuo Ishii, Phó Chủ tịch cấp cao JAXA trao thỏa thuận hợp tác. (Ảnh: VNSC)

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác với Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản

Ngày 2/5, tại Hà Nội, lãnh đạo Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) và lãnh đạo Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) đã ký kết, trao đổi “Văn bản Sửa đổi thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh”.

Bài 1: Khi già làng trở thành “lá chắn số”

Bài 1: Khi già làng trở thành “lá chắn số”

Sự bùng nổ của công nghệ số và sự phát triển như vũ bão của mạng xã hội đã tạo ra những thay đổi to lớn về phương thức truyền tải thông tin, tạo ra môi trường giao tiếp đa chiều, với độ mở gần như không giới hạn.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.