Nhưng dư luận bức xúc trước thực tế không phải ai cũng "may mắn" có cơ hội bốc thăm trúng, mà cần xuất phát từ nhu cầu thật về chỗ ở và thực hiện đúng quy định pháp luật thuê, mua nhà ở xã hội.
Việc kiểm tra bước đầu tại năm dự án nhà ở xã hội ở thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai do Sở Xây dựng thực hiện cho thấy, đã xuất hiện những vi phạm bắt nguồn từ công tác quản lý có phần lỏng lẻo. Trong nỗ lực chấn chỉnh vi phạm, siết chặt công tác quản lý để nhà ở xã hội đến với đúng đối tượng hội đủ điều kiện, thật sự có nhu cầu thụ hưởng, đoàn kiểm tra yêu cầu các bên liên quan thực hiện kiểm điểm trách nhiệm.
NHIỀU BẤT CÔNG NẢY SINH
Đơn cử như, riêng tại dự án 4 block nhà ở xã hội phường Quang Vinh, đoàn kiểm tra phát hiện 23 căn không đúng đối tượng sử dụng tại các căn hộ thuê/thuê mua, nhiều trường hợp vắng nhà tại thời điểm kiểm tra (chưa rõ lý do), gây khó khăn cho công tác xác minh thực tế. Sau đó, Ban Quản lý chung cư đã mời các trường hợp này lên làm rõ lý do vắng mặt. Trong khi đó, 17 căn hộ đang được chủ làm thủ tục để trả lại có một số căn bỏ trống. Cùng ở phường Quang Vinh, tại dự án nhà ở A6, A7, trong số 65 căn hộ liên quan thuê nhà ở xã hội thuộc diện kiểm tra thì nhiều căn đang để trống, chưa sử dụng. 47 hộ vắng mặt tại thời điểm kiểm tra cho nên đoàn chưa thể đưa ra kết luận đầy đủ, chính xác.
Đoàn kiểm tra kết luận, những hạn chế, vi phạm về sử dụng nhà ở xã hội làm giảm cơ hội của những người thật sự đủ điều kiện và có nhu cầu, đi ngược lại mục tiêu chính sách. Đồng thời chỉ rõ trách nhiệm thuộc về nhiều phía, trước hết là các đối tượng sử dụng nhà ở, tiếp đến là chủ đầu tư, Ban Quản lý, Ban Quản trị chung cư, công tác quản lý nhà nước ở địa phương về nhà ở xã hội và trật tự xây dựng.
Quyết tâm lập lại trật tự kỷ cương trong vấn đề phân phối nhà ở xã hội, tại buổi làm việc với các sở, ngành và thành phố Biên Hòa ngày 2/5, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hồ Văn Hà yêu cầu các đơn vị này rà soát số lượng cán bộ, công chức, viên chức của đơn vị mình đang thuê, mua nhà ở tại các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố. Trường hợp đã có nhà ở, không còn nhu cầu sử dụng nhà ở xã hội thì tự nguyện trả lại, nhường chỗ cho người thật sự cần. Yêu cầu Sở Xây dựng xác minh cụ thể hơn về 40% số hộ thuộc diện kiểm tra đã báo vắng khi đoàn kiểm tra trực tiếp đến làm việc vừa qua. Ông Hà khẳng định: “Trường hợp đã kêu gọi tự nguyện trả nhà, áp dụng biện pháp tiếp theo mà vẫn phát hiện sử dụng nhà ở xã hội sai đối tượng, tỉnh sẽ kiên quyết thu hồi và có hình thức xử lý phù hợp. Quan điểm của lãnh đạo tỉnh là làm đến cùng, chấn chỉnh dứt điểm tình trạng sử dụng nhà ở xã hội không đúng đối tượng".
Trước đó, ngày 26/4, Sở Xây dựng có Kết luận số 01/KL-SXD về việc kiểm tra thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng, thuê, thuê mua nhà ở xã hội tại thành phố Biên Hòa. Theo đó, chỉ ra có 366 trong tổng số 914 trường hợp thuộc diện kiểm tra báo vắng mặt. Tuy nhiên, qua tìm hiểu của phóng viên, bên cạnh một số trường hợp không hợp tác tốt với đoàn kiểm tra, cũng có những chủ căn hộ vắng mặt do không được thông báo trước về việc này. Kết luận đặc biệt khuyến cáo người dân nghiêm túc chấp hành pháp luật, không cho thuê lại, mượn hoặc chuyển nhượng nhà ở xã hội sai quy định. Tuyệt đối không cho các đối tượng không đủ tiêu chuẩn sử dụng, thuê lại hoặc cho mượn căn hộ nhà ở xã hội dưới mọi hình thức.
CẦU VƯỢT XA CUNG
Do số lượng hồ sơ đăng ký lên tới 727 trường hợp, trong khi quy mô dự án nhà ở xã hội A6- A7 ở phường Quang Vinh chỉ cung ứng được 345 căn hộ, cho nên cách đây hơn hai năm, chủ đầu tư là Công ty cổ phần Kinh doanh nhà Đồng Nai phải tiến hành bốc thăm đợt 1 cho người lao động để bảo đảm công bằng; nhưng một năm sau đó chỉ có 82 trường hợp đủ điều kiện mua nhà ở xã hội trong đợt 1 của dự án là được chính thức bốc thăm vị trí căn hộ. Thông báo này được chủ đầu tư căn cứ vào văn bản kết quả xác minh danh sách các đối tượng dự kiến được giải quyết mua nhà ở xã hội do Sở Xây dựng ấn định. Dự án nhà ở xã hội A6-A7 có tổng cộng 348 căn nhà ở xã hội dành để bán và 87 căn dành cho thuê. Đầu năm 2025, dự án hoàn thành và bàn giao nhà cho các hộ dân.
Một trong những nội dung người đứng đầu chính quyền tỉnh Đồng Nai giải trình tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh gần đây nhất là tình hình phát triển dự án nhà ở xã hội trên địa bàn. Điều đó cho thấy, vấn đề quan trọng này được tỉnh hết sức quan tâm, chăm lo, với yêu cầu phải cho ra đời “sản phẩm” cụ thể. Theo Nghị quyết số 07-NQ/TU ngày 22/8/2022 của Tỉnh ủy Đồng Nai, mục tiêu cả giai đoạn 2021-2025, địa phương phấn đấu thực hiện 10.000 căn nhà ở xã hội. Đến nay, đã hoàn thành đưa vào sử dụng 2.893 căn; khởi công xây dựng hai dự án quy mô 1.196 căn. Theo Quyết định số 444/ QĐ-TTg ngày 27/2/2025 của Thủ tướng Chính phủ, giao chỉ tiêu năm nay cho tỉnh phải hoàn thành 2.608 căn. Về kế hoạch thực hiện, bên cạnh 1.196 căn của hai dự án được khởi công năm 2024, dự kiến đến cuối năm 2025 cơ bản hoàn thành, phấn đấu khởi công 13 dự án, quy mô 11.953 căn và quyết tâm cuối năm 2025 cơ bản hoàn thành 3.055 căn nhà ở xã hội, cố gắng vượt kế hoạch đề ra.
Anh Vũ Trọng Phúc, người dân khu phố 1, phường Trảng Dài kiến nghị: "Theo tôi, đã dùng từ nhà ở xã hội có nghĩa là giải quyết cho những người không có nhà, chưa có tài sản được pháp luật công nhận. Đằng này, ai đó đã có nhà ở, tài sản nhưng lại tìm mọi cách để có được nhà ở xã hội và sử dụng sai mục đích; trong khi rất nhiều người khó khăn không có nhà để ở phải đi thuê trọ thì lại không thể tiếp cận được chính sách ưu đãi của Đảng, Nhà nước. Đây là bất cập mà tôi mong các cơ quan chức năng tỉnh Đồng Nai phải rà soát kỹ, xử lý nghiêm cho đúng với ý nghĩa nhân văn của chính sách. Tín hiệu đáng mừng là sau khi lãnh đạo tỉnh chỉ đạo, cơ quan chức năng vào cuộc bước đầu, một số trường hợp đã tự nguyện xin trả lại. Việc tự giác này cần khích lệ, đừng để bị phát giác, công khai. Tôi hoan nghênh việc kiên quyết xử lý triệt để vấn đề này để tạo sự công bằng đối với người lao động”
