Lan tỏa giá trị di sản tuồng vào trường học

Ðưa nghệ thuật tuồng vào trường học là một trong những chương trình hoạt động nghiệp vụ khá thành công của Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh Ðà Nẵng trong thời gian qua. Các chương trình biểu diễn, giới thiệu tuồng đến với học sinh, sinh viên được nhà hát dàn dựng công phu, phù hợp với từng lứa tuổi, góp phần gìn giữ, phát huy giá trị nghệ thuật tuồng đến với đông đảo học sinh, sinh viên Ðà Nẵng.
Các nghệ sĩ Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh giới thiệu nghệ thuật tuồng với học sinh Trường THCS Trần Quốc Tuấn, huyện Hòa Vang, TP Ðà Nẵng.
Các nghệ sĩ Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh giới thiệu nghệ thuật tuồng với học sinh Trường THCS Trần Quốc Tuấn, huyện Hòa Vang, TP Ðà Nẵng.

Nỗ lực không ngừng nghỉ của Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh trong việc xây dựng, chọn lựa các trích đoạn tuồng phù hợp để triển khai chương trình “Ðưa sân khấu vào học đường” đã được hàng nghìn học sinh Ðà Nẵng đón nhận. Trong hai ngày 14,15/4 vừa qua, lần đầu học sinh khối 10,11 của Trường THPT Phan Châu Trinh (quận Hải Châu, TP Ðà Nẵng) được xem các nghệ sĩ Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh biểu diễn trích đoạn “Thị Kính - Thị Mầu”. Những nhân vật trong trích đoạn được các nghệ sĩ hóa thân xuất sắc, tạo ấn tượng đặc biệt đối với học sinh.

Học sinh Nguyễn Thu Hiền chia sẻ: “Em vốn rất thích tuồng và khi được trực tiếp xem biểu diễn tuồng ngay tại sân trường, cảm giác khá ấn tượng. Bên cạnh đó, còn được nghe các cô, chú nghệ sĩ giới thiệu những nét cơ bản về lịch sử hình thành cũng như giá trị đặc sắc của Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Nghệ thuật Tuồng xứ Quảng. Phần về mặt nạ tuồng cũng như cách các nghệ sĩ hóa thân vào nhân vật tuồng trong từng vai diễn thật sự làm em xúc động”.

Nghệ sĩ Ưu tú Trần Ngọc Tuấn, Giám đốc Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh cho biết: Từ năm 2015, thành phố Ðà Nẵng đã đồng ý cấp kinh phí cho hoạt động đưa tuồng vào giới thiệu với học sinh, sinh viên. Mỗi năm có 30 buổi giới thiệu và biểu diễn minh họa, bao gồm: Nói chuyện, biểu diễn trích đoạn, giới thiệu vẽ mặt, phục trang, đạo cụ tuồng.

Từ năm 2018, các trường quan tâm hơn nội dung này vì có hướng dẫn của ngành giáo dục, chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức bằng nhiều hình thức khác nhau trong đó có việc liên kết cùng nhà hát tổ chức các hình thức ngoại khóa, lồng ghép các hoạt động văn hóa văn nghệ của trường... Nhà hát chọn những trích đoạn tuồng phù hợp, có nhân vật lịch sử gắn với tên gọi từng trường như: Trưng Vương, Lê Lợi, Trần Quốc Toản, Trần Hưng Ðạo… để vừa giúp các em hiểu về nghệ thuật tuồng, vừa nhắc nhớ lịch sử dân tộc, khơi gợi lòng yêu nước trong thế hệ trẻ.

Trong 12 năm học phổ thông, các em ít được học về sân khấu truyền thống nói chung và tuồng nói riêng, cho nên các buổi sinh hoạt này sẽ giúp học sinh hiểu hơn về giá trị của nghệ thuật tuồng. Biết-Hiểu-Thích và Ðam mê. Ðây là cách đào tạo khán giả trẻ cho sân khấu tuồng theo chính sách “mưa dầm thấm lâu”, Nghệ sĩ Ưu tú Trần Ngọc Tuấn nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, để tạo sức thu hút trong học sinh, sinh viên, nhà hát sẽ xây dựng nhiều trích đoạn, các trích đoạn lịch sử nói về các anh hùng dân tộc gắn với tên trường sẽ được các em tích cực tiếp nhận hơn. Dựng một trích đoạn 20 phút cần kinh phí gần 100 triệu đồng, trong khi đó kinh phí được cấp cho mỗi buổi 10 triệu đồng. Số tiền này mới chỉ đủ chi bồi dưỡng biểu diễn cho diễn viên, nhạc công, kỹ thuật và chi phí vận chuyển... Mỗi năm nhà hát phải dành một phần nguồn thu khác để dựng trích đoạn mới.

Nghệ thuật tuồng xứ Quảng ở Ðà Nẵng được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 1877/QÐ-BVHTTDL ngày 8/6/2015. Những năm qua, ngành văn hóa thành phố Ðà Nẵng đã đề ra nhiều giải pháp để tiếp tục phát huy giá trị của di sản này.

Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Thị Hội An, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Ðà Nẵng cho biết: Chủ trương đưa tuồng vào trường học được triển khai từ năm 2018 cùng với chương trình “Ðưa tuồng xuống phố” trong hoạt động văn hóa nghệ thuật hai bên bờ sông Hàn. Thời gian qua, Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh đã làm rất tốt và đưa chương trình trở thành hoạt động nghiệp vụ hằng năm với mục tiêu gìn giữ vốn văn hóa truyền thống của dân tộc, tạo dựng niềm yêu thích nghệ thuật tuồng ở các thế hệ trẻ.

Có thể bạn quan tâm

Thác Tà Puồng trong xanh, hùng vĩ giữa núi rừng Trường Sơn.

Vẻ đẹp hoang sơ nơi đại ngàn

Nằm trong không gian xanh rừng nguyên sinh phía đông dãy Trường Sơn, thác Tà Puồng trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ vẻ đẹp hoang sơ và mô hình du lịch cộng đồng của đồng bào Bru-Vân Kiều. Không chỉ khai thác hiệu quả vẻ đẹp tự nhiên, mô hình này còn tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.

Theo các già làng, mỗi món ăn đều chứa đựng ký ức của dân tộc mình.

Đánh thức hương vị đại ngàn

Lễ hội Ẩm thực truyền thống các dân tộc miền núi thành phố Huế tại xã A Lưới 2 đã níu chân du khách bởi những món ăn truyền thống của đồng bào Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu... mở ra cơ hội để văn hóa ẩm thực vùng cao trở thành sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng, góp phần gìn giữ bản sắc, nâng cao sinh kế cho người dân.

Chùa Phạm Thông ở làng cổ Đông Sơn, phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa.

Hàm Rồng - một vùng di sản, danh thắng

“Thanh Hóa thắng địa là nơi/Rồng vờn hạt ngọc, hạc bơi chân thành”. Câu ca được cộng đồng lưu truyền, gợi mở, mời gọi du khách trải nghiệm một vùng di sản, danh thắng ở Hàm Rồng.

Khách du lịch nghe giới thiệu về hệ thống hang động Phong Nha-Kẻ Bàng.

Khám phá hang Sơn Đoòng thông qua công nghệ số

Tỉnh Quảng Trị vừa khai trương dịch vụ trải nghiệm khám phá hang động lớn nhất thế giới Sơn Đoòng thông qua công nghệ thực tế ảo (VR 5D). Đây là trải nghiệm độc đáo, hấp dẫn cho những người đam mê du lịch khám phá nhưng chưa có điều kiện trực tiếp đến các hang động ở Phong Nha-Kẻ Bàng.

Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Giữ nhịp trống giữa làng quê xứ Nghệ

Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều làng nghề truyền thống dần phai nhạt, ở xã Đại Đồng (tỉnh Nghệ An) vẫn có những con người lặng lẽ giữ lửa nghề làm trống da. Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, góp phần gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Bà Nguyễn Thị Kiềm (bên trái) cùng nhóm thợ giữ nghề chằm nón lá Vân Thê.

Duyên dáng nón lá Vân Thê

Trong bối cảnh nhiều làng nghề truyền thống đối mặt với nguy cơ thất truyền, nghề chằm nón lá Vân Thê vẫn được người dân nơi đây nỗ lực giữ gìn, phát huy. Trải qua bao thăng trầm, du lịch làng nghề đã có đóng góp quan trọng vào việc bảo tồn, tiếp nối giá trị của nghề chằm nón xưa.

Vùng biển Cổ Thạch (xã Liên Hương) với nhiều thuyền thúng tạo nên cảnh đẹp hoang sơ.

Vẻ đẹp hoang sơ vùng biển Cổ Thạch

Nằm ở khu vực phía đông bắc tỉnh Lâm Đồng, xã Liên Hương có danh thắng quốc gia kế bên bãi biển hoang sơ, rực rỡ với những viên đá đầy màu sắc, tạo nên vẻ đẹp huyền ảo. Trong quần thể du lịch của xã còn có di tích lịch sử-văn hóa giúp nơi đây có tiềm năng trở thành thiên đường trải nghiệm.

Một đoạn tường thành cổ Diên Khánh

Phát huy giá trị di sản thành cổ Diên Khánh

Được công nhận là di tích lịch sử cấp Quốc gia từ năm 1988, trong định hướng phát triển, thành cổ Diên Khánh (Khánh Hòa), sẽ trở thành một điểm nhấn quan trọng trong hệ thống di tích lịch sử, văn hóa địa phương.

Việc tổ chức những chương trình văn hóa-du lịch đặc sắc thu hút lượng khách trong nước và quốc tế đến Gia Lai.

Bản sắc cộng đồng tạo sức bật cho du lịch Gia Lai

Sau sáp nhập, Gia Lai trở thành vùng đất hội tụ độc đáo, nơi núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ giao hòa cùng biển xanh miền trung khoáng đạt. Sự kết hợp ấy đã tạo nên lợi thế riêng biệt, giúp ngành du lịch khẳng định vai trò kinh tế mũi nhọn với những câu chuyện văn hóa, bản sắc và sự đồng hành bền chặt của cộng đồng địa phương.

Phút lắng đọng ở không gian sách cũ Cội Nguồn.

Làm mới cho sách cũ

Lật lại từng trang sách cũ, hình ảnh vùng đất học xứ Huế hiện lên trong dáng vẻ nhẹ nhàng, sâu lắng. Không gian sách Cội Nguồn, phường Thuận Hóa, thành phố Huế của bạn trẻ Nguyễn Thị Mỹ Hằng (27 tuổi) như cánh chim mang theo tri thức nhuốm mầu thời gian.

Đền thờ Vua Hàm Nghi và các tướng sĩ Cần Vương ở Cam Lộ.

Phát triển du lịch ở vùng đất cách mạng

Xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị được thiên nhiên ưu ái ban tặng khí hậu ôn hòa, cũng là nơi hội tụ của những tầng nấc văn hóa, lịch sử trầm mặc. Từ “Kinh đô kháng chiến” với thành Tân Sở vang bóng một thời, đến những giếng cổ nghìn năm và vườn chè cổ thụ độc đáo.

Nhà vườn Xuân Đài ở làng Thủy Biều.

Giữ khoảng rỗng cho đô thị Huế

Khái niệm rỗng và mở xoay quanh những làng cổ của thành phố Huế đã nhiều lần được các chuyên gia, nhà nghiên cứu tiến hành thảo luận, đánh giá. Với một thành phố đặc biệt như Huế, giá trị văn hóa, lịch sử đang cùng tồn tại, vừa tách biệt vừa gắn kết với quá trình đô thị hóa.

Không gian linh thiêng của đêm hội âm công bên ánh lửa bập bùng.

Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar của người Pa Kô

Bao đời nay, người Pa Kô tại xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị vẫn gìn giữ những phong tục truyền thống tốt đẹp, giàu triết lý nhân sinh. Trong số đó, Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar là nghi lễ cầu mong sự thịnh vượng, đồng thời là biểu tượng của lòng biết ơn, lối sống thiện lành và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Bạch Mã hướng tới mô hình khu bảo tồn đa chức năng kiểu mẫu theo chuẩn mực quốc tế.

Bạch Mã - hành trình thức giấc

Từ danh hiệu Vườn Di sản ASEAN đến mô hình quản trị rừng dựa trên công nghệ, từ phục hồi đa dạng sinh học đến kinh tế sinh thái bền vững, Bạch Mã đang từng bước khẳng định vị thế một khu bảo tồn kiểu mẫu của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Nghề làm nước mắm tại Phan Thiết.

Phát triển thương hiệu nước mắm Phan Thiết

Nước mắm Phan Thiết có lịch sử truyền thống hơn 300 năm, nổi tiếng với hương vị đậm đà, màu sắc đặc trưng và được xem là đặc sản trứ danh của vùng đất ven biển tỉnh Lâm Đồng. Thời gian qua, thương hiệu nước mắm Phan Thiết được xây dựng, phát triển thành sản phẩm OCOP nhằm quảng bá tại thị trường trong và ngoài nước.

Võ Ca Dao hướng dẫn cho du khách nước ngoài trải nghiệm in tranh mộc bản.

Kể Huế bằng những điều thương nhớ

Từ trải nghiệm cá nhân và ký ức về cố đô, Võ Ca Dao cố gắng chắt lọc thành 100 điều nên thử khi đến Huế. Đó không chỉ là gợi ý cho những ai mới tới đây du lịch lần đầu mà còn là một cách kể Huế bằng đời sống thường ngày.

Các sản phẩm OCOP thủ công mỹ nghệ ở thành phố Đà Nẵng được chú ý tại các hội chợ.

Tạo thêm hành lang pháp lý để sản phẩm OCOP vươn xa

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, sản phẩm nông nghiệp nông thôn của các chủ thể OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) trên địa bàn thành phố Đà Nẵng tăng lên đáng kể về số lượng, mẫu mã. Bên cạnh tập trung vào những sản phẩm đã và đang có niên hạn, thành phố Đà Nẵng còn có riêng một nghị quyết để phát triển các sản phẩm OCOP theo hướng bền vững.

Sau khóa đào tạo photovoice, trang bị máy ảnh cho người dân, đã có nhiều tác phẩm ảnh được trưng bày tới cộng đồng trong vùng di sản.

Cộng đồng tham gia bảo tồn, phát huy giá trị di sản

Thành nhà Hồ tọa lạc ở xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa, được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới năm 2011. Cùng với thực hiện nghiêm các cam kết theo khuyến nghị của UNESCO, tỉnh Thanh Hóa ưu tiên sự tham gia của cộng đồng trong bảo tồn, phát huy giá trị di tích Thành nhà Hồ và vùng phụ cận gắn với phát triển du lịch.

Ra mắt bộ trang phục sinh hoạt cộng đồng của dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Trị.

Khôi phục trang phục truyền thống dân tộc Chứt

Trong khi các dân tộc ở nước ta đều có trang phục truyền thống phản ánh bản sắc văn hóa, phong tục của từng cộng đồng thì đồng bào dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Bình (trước đây), nay là Quảng Trị lại thiếu trang phục truyền thống.

Du khách tìm hiểu các công đoạn chế tác nón ngựa tại cơ sở của Nghệ nhân Ưu tú Đỗ Văn Lan.

Chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa

Xã Xuân An, tỉnh Gia Lai đang có những bước đi mạnh mẽ, bài bản nhằm phát triển kinh tế-xã hội theo hướng bền vững. Trong đó, sản phẩm du lịch làng nghề nón ngựa Phú Gia trở thành điểm nhấn quan trọng, mở đường cho chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống.