Hàng triệu người dân bắt đầu được khám sức khỏe miễn phí
Tại Hà Nội, từ 1/7, chương trình khám sức khỏe định kỳ miễn phí chính thức được triển khai đồng loạt trên toàn thành phố, đánh dấu bước khởi đầu cho một chính sách chăm sóc sức khỏe toàn dân, quy mô lớn nhất từ trước đến nay.
Sở Y tế Hà Nội cho biết: Ước có khoảng 9,2 triệu người và được chia thành 5 nhóm, trong đó, nhóm người cao tuổi, khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính và người dân ở khu vực khó khăn (gần 1,7 triệu người) do Ủy ban nhân dân phường, xã tổ chức khám. Trẻ em mầm non, học sinh phổ thông (gần 2,3 triệu người) thông qua sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, cơ sở giáo dục và trạm y tế tổ chức khám từ tháng 9 năm nay. Người lao động đang làm việc theo hợp đồng (gần 2,9 triệu người), cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm tổ chức khám sức khỏe định kỳ. Các lực lượng thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý (khoảng 300.000 người) do cơ quan chủ quản thực hiện. Nhóm còn lại là người dân không thuộc các nhóm trên (hơn 2 triệu người) sẽ được Ủy ban nhân dân phường, xã tổ chức khám sức khỏe miễn phí theo kế hoạch của địa phương.
Tại phường Khương Đình, những ngày vừa qua, không chỉ người cao tuổi, nhiều người trẻ quan tâm đã đăng ký khám, đo huyết áp, cân nặng và làm các xét nghiệm cơ bản. Ý thức phòng bệnh, quan tâm phát hiện sớm yếu tố nguy cơ bệnh mạn tính thật sự đã lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng. TS, BS Nguyễn Minh Hải, Giám đốc Trạm Y tế phường Khương Đình, cho biết: “Điều chúng tôi quan tâm là phải thật sự khám chất lượng, để người dân thấy khám sức khỏe đem lại lợi ích cho bản thân chứ không phải khám theo phong trào. Trong trường hợp người dân được phát hiện có bệnh khi khám sức khỏe, chúng tôi sẽ thực hiện thủ tục chuyển viện”.
Đến khám tại đây, cụ Nguyễn Thơ (Tổ 8, phường Khương Đình) chia sẻ: “Lâu nay, tôi có bảo hiểm y tế hưu trí chủ yếu khám tại bệnh viện. Lần này, được khám ngay tại trạm y tế phường, đi lại rất gần, tinh thần phục vụ rất tốt”.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, tính đến ngày 5/7, Thành phố đã có 251.409 người dân được khám sức khỏe và số lượng đang tăng lên từng ngày. PGS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, đây là tín hiệu rất tích cực, phản ánh chương trình đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Tuy nhiên, tỷ lệ người dân đã được khám sức khỏe mới đạt khoảng 1,8%. Mục tiêu của Thành phố là đến hết năm 2026, 100% người dân đều được khám sức khỏe, có hồ sơ sức khỏe điện tử và được quản lý sức khỏe liên tục theo vòng đời.
Là phường đông dân nhất Thành phố, phường Dĩ An với quy mô dân số hiện hơn 255.000 người, số lượng cần khám sức khỏe khá lớn. Để hoàn thành mục tiêu, phường phát động chiến dịch 100 ngày đêm khám sức khỏe toàn dân. Ông Võ Văn Hồng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Dĩ An cho biết: Phường tổ chức khám sức khỏe theo từng nhóm đối tượng, kết hợp nhiều hình thức như khám tại cơ sở y tế đủ điều kiện, khám lưu động tại trường học, doanh nghiệp và khu dân cư. Đối với những người cao tuổi, người khuyết tật, người gặp khó khăn trong đi lại sẽ được tổ chức khám sức khỏe tại nhà.
Kiến nghị đầu tư cho y tế cơ sở
Trong cuộc họp triển khai chương trình này mới đây, Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh: Công tác khám sức khỏe cần bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe định kỳ thuận lợi, hiệu quả. Thứ trưởng Hà cho biết: Nghị định số 165/2026/NĐ-CP đã quy định tương đối toàn diện về phạm vi, đối tượng, lộ trình triển khai, cơ sở tổ chức thực hiện, cơ chế phối hợp và nguồn lực bảo đảm cho công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc và quản lý dữ liệu sức khỏe người dân. Do đó, ngành Y tế xác định tinh thần triển khai phải thực chất, đồng bộ, tránh hình thức; bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe định kỳ thuận lợi, hiệu quả và từng bước hình thành hệ thống dữ liệu sức khỏe đồng bộ, liên thông, phục vụ công tác quản lý, dự phòng và chăm sóc sức khỏe lâu dài cho nhân dân.
Tuy nhiên, tại nhiều địa phương bước đầu vào triển khai, Sở Y tế gặp không ít khó khăn trong quá trình thực hiện. Đại diện Sở Y tế Quảng Ninh cho biết: Qua rà soát lại, các trạm y tế trước đây không được trang bị máy X-quang, nếu theo quy định hiện nay, khám sức khỏe toàn dân cho đối tượng từ 18 tuổi trở lên phải chụp X-quang, các trạm y tế không có máy thì phải khám tại các bệnh viện và phòng khám đa khoa khu vực.
Tương tự, tại Tây Nam Bộ, qua triển khai bước đầu, ngành y tế các tỉnh gặp một số khó khăn, đề xuất tháo gỡ. Đó là nền tảng hạ tầng cho chuyển đổi số của ngành y tế còn yếu, cần được nâng cấp đồng bộ để việc cập nhật sổ sức khỏe điện tử cho từng người dân thuận lợi. Đồng thời cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguồn nhân lực cho các trạm y tế, y tế cơ sở còn yếu và thiếu, cần được sớm đầu tư đồng bộ.
Để chương trình khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân đi vào thực chất và phát huy hiệu quả bền vững, nhiều ý kiến chuyên gia đề xuất: Ngành y tế cần nâng cao năng lực toàn hệ thống y tế, nhất là y tế cơ sở. Y tế cơ sở cần được đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất và nguồn nhân lực. Phía các cơ sở y tế không chỉ khám sức khỏe mà còn phải theo dõi sau khám, nhắc tái khám, kết nối điều trị và cập nhật dữ liệu sức khỏe liên tục. Ngành y tế cũng cần đề cao vai trò của chính quyền địa phương trong quản lý sức khỏe người dân.
Theo lộ trình quy định tại Luật Phòng bệnh, năm 2026 sẽ là giai đoạn trọng tâm triển khai khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Các nhóm được tổ chức khám gồm người có công, đối tượng chính sách, trẻ em, người lao động, cán bộ chiến sĩ lực lượng vũ trang và các nhóm dân cư khác. Đối với học sinh, việc khám sức khỏe sẽ được thực hiện thông qua hệ thống trường học. Người lao động được khám sức khỏe định kỳ và khám bệnh nghề nghiệp theo trách nhiệm của người sử dụng lao động. Các nhóm dân cư còn lại, việc tổ chức khám sẽ căn cứ vào khả năng cân đối ngân sách và nguồn lực huy động của từng địa phương. Mục tiêu trước mắt là bảo đảm người dân được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm”.
Ông Vương Ánh Dương, Phó cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh, Bộ Y tế
