Kịp thời xử lý vấn đề báo chí nêu
Báo Nhân Dân cuối tuần, số 37, ra ngày 13/9 đã đăng bài “Không gian công cộng: Vừa thiếu, vừa lãng phí”, phản ánh nghịch lý về quản lý và sử dụng không gian công cộng tại Hà Nội. Bài báo nêu rõ, hiện nay không gian công cộng của không ít khu dân cư bị hạn chế, nhưng lại đang bị lấn chiếm, sử dụng sai mục đích hoặc khai thác chưa hiệu quả. Ngoài ra, tại một số địa phương, công viên, vườn hoa, vỉa hè bị chiếm dụng làm nơi đỗ xe; không gian công cộng khu tập thể cũ vốn dành cho các hoạt động vui chơi giải trí, thể dục thể thao cũng bị chiếm dụng. Sau khi bài báo xuất bản, một số địa phương đã kịp thời thực hiện các giải pháp điều chỉnh.
Theo ông Nguyễn Thăng Long, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Yên Sở, sau khi tiếp nhận thông tin, địa phương đã chỉ đạo các đơn vị liên quan kiểm tra, xử lý. Ngày 24/9 vừa qua, Ủy ban nhân dân phường Yên Sở đã có Công văn số 2233/UBND-KTHTĐT, về kết quả kiểm tra, xử lý thông tin báo chí phản ánh trên địa bàn phường gửi Báo Nhân Dân và Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội. Ông Long cho biết: “Hiện nay, tại các lối vào vườn hoa công cộng đã được dựng hàng rào, biển cấm, không còn tình trạng đỗ xe vi phạm bên trong khu vực vườn hoa cũng như trên vỉa hè; đồng thời giao Công an phường cùng đơn vị liên quan thường xuyên duy trì kiểm tra, không để tình trạng tái vi phạm”.
Những ngày qua, phóng viên đã quan sát thực địa và ghi nhận những kết quả tích cực tại địa điểm vườn hoa Trần Thủ Độ cũng như một số địa điểm khác dưới sự quản lý của phường Yên Sở. Tại phường Hoàng Liệt, các cơ quan chức năng đã tích cực ra quân xử lý chợ cóc, tình trạng bán hàng rong, lấn chiếm vỉa hè. Tuy nhiên, nhiều khu vực vỉa hè đang trong quá trình chỉnh trang, cải tạo, đơn vị thi công không tiến hành dứt điểm từng khu vực, mà thực hiện dàn trải. Điều này dẫn đến nhiều khu vực cùng lúc ở tình trạng thi công dở dang, gây ảnh hưởng đến hoạt động giao thông.
Tránh tình trạng “bắt cóc bỏ đĩa”
Hiện nay Thành phố Hà Nội có khoảng 1.100 tuyến phố có vỉa hè. Năm 2025, một khảo sát của Sở Xây dựng trên 120 tuyến phố cho thấy, hơn 90% từng bị lấn chiếm để kinh doanh, đỗ xe. Qua tìm hiểu, tại phường Kiến Hưng tồn tại 21 điểm trông giữ xe trái phép, lực lượng chức năng đã xử lý một số điểm và sẽ xử lý các điểm còn lại. Hay tại phường Phương Liệt, không gian hồ Rùa từng bị lấn chiếm làm nơi đỗ xe, bán bia, sau khi báo chí vào cuộc, tình trạng lộn xộn đã được cải thiện. Thế nhưng gần đây lại xuất hiện một số ô-tô đỗ dưới lòng đường ven bên hồ. Tại phường Định Công, dù tình trạng lấn chiếm vỉa hè được cải thiện, nhưng khu vực sinh hoạt chung của chung cư (đoạn phố Trần Điền giao cắt đường vành đai 2,5) đang xuất hiện rất nhiều quán nước tự phát, gây ra tình trạng khá lộn xộn. Tại xã Thanh Trì, quán nước cũng “co cụm” vào những không gian chung, thay vì “tràn” ra vỉa hè như trước đây.
Theo KTS Phạm Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam, việc trả lại vỉa hè cho người đi bộ, lập lại mỹ quan đô thị là vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, tình trạng lấn chiếm các khu vực vườn hoa làm nơi kinh doanh cần tiếp tục được xử lý nghiêm, tránh kiểu bắt cóc bỏ đĩa. “Hà Nội đang phát triển mạnh về hạ tầng đô thị nhưng chưa giải quyết tương xứng bài toán không gian công cộng. Quỹ không gian vốn đã ít lại bị chiếm dụng, gây ảnh hưởng không nhỏ đến mỹ quan đô thị và đời sống người dân”, KTS Tùng nhấn mạnh.
Thời gian vừa qua, lực lượng chức năng đã lắp hệ thống camera giám sát trên nhiều tuyến phố. Điều này giúp lực lượng chức năng xử lý lấn chiếm vỉa hè mà không cần trực tiếp đến lập biên bản. Tuy nhiên, dù đầu tư với số lượng lớn, hệ thống camera cũng không thể “vươn tay” đến tất cả các phố nhỏ, công viên, vườn hoa, điểm dân cư...
Cũng phải nhìn nhận một vấn đề, với tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ phương tiện giao thông gia tăng tạo áp lực lên hạ tầng đô thị của Hà Nội. KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam kiến nghị: Việc giành lại không gian công cộng phải được triển khai bằng các biện pháp vừa cứng, vừa mềm. Ngoài xử lý các trường hợp vi phạm, cần từng bước đầu tư hạ tầng bãi đỗ xe ngầm, thông minh, phát triển và sử dụng tối ưu không gian công cộng.
Không gian công cộng là tài sản chung và có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống tinh thần cư dân đô thị. Bởi vậy, việc xử lý tình trạng lấn chiếm, bảo đảm trật tự đô thị cần được làm quyết liệt hơn nữa. Mong rằng các địa phương, lực lượng chức năng tiếp tục kiểm soát, xử lý các “điểm nóng”, góp phần lập lại trật tự, kỷ cương và mỹ quan đô thị ■
