Trước năm 1975, Côn Đảo là "địa ngục trần gian” với biết bao xương máu của chiến sĩ cách mạng, đồng bào yêu nước đã đổ xuống trên vùng đất này. Sau 50 năm, Côn Đảo thật sự lột xác, từ “địa ngục trần gian” trở thành thiên đường du lịch.
Côn Đảo hiện nay được được gọi là đặc khu Côn Đảo, sau khi sáp nhập vào Thành phố Hồ Chí Minh mới, là khu bảo tồn thiên nhiên cấp quốc gia và quốc tế. Theo đồng chí Lê Anh Tú, Bí thư Đảng ủy đặc khu Côn Đảo, khi còn thuộc tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, lãnh đạo địa phương đã xây dựng nhiều chương trình chuyển đổi xanh tại Côn Đảo.
Đặc biệt, từ năm 2023, Côn Đảo đã được chọn làm nơi để triển khai đề án phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn và đến nay đã hoàn thành 15/19 tiêu chí được giao. Để “thiên đường” này thật sự phát triển bền vững cần có những giải pháp, kế hoạch cụ thể, phù hợp.
Tại hội, các đại biểu, chuyên gia đã trình bày các tham luận về các nội dung: chuyển đổi xanh cho Thành phố Hồ Chí Minh và vùng phát thải thấp tại Đặc khu Côn Đảo; nghiên cứu và ứng dụng mô hình kinh tế tuần hoàn phục vụ phát triển kinh tế-xã hội bền vững Côn Đảo đến năm 2030; Phát triển giao thông xanh tại đặc khu Côn Đảo.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Thị Thục Anh, Phó Hiệu trưởng kiêm Giám đốc Trung tâm đổi mới sáng tạo, Trường đại học VinUni, cho biết, chúng ta cần định vị Côn Đảo với sứ mệnh là hòn đảo di sản carbon thấp đẳng cấp quốc tế. Để chuyển đổi xanh Côn Đảo thành công, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Thị Thục Anh xác định 4 trụ cột chính đó là: giao thông xanh, năng lượng xanh, kinh tế biển xanh, du lịch chất lượng cao.
Theo các chuyên gia, Côn Đảo là một thí dụ điển hình cho thách thức về cung cấp năng lượng cho các đảo xa đất liền như: chi phí tạo ra năng lượng cao, công nghệ lạc hậu sẽ gây ô nhiễm môi trường…
Việc Côn Đảo sẽ được hòa lưới điện quốc gia vào tháng 9 năm nay đánh dấu bước chuyển mình quan trọng nhất trong lịch sử hiện đại của Côn Đảo. Tại hội thảo, các nhà khoa học cho rằng, khi có điện lưới, Côn Đảo cần điện hóa (xe điện) thay cho năng lượng hóa thạch; phát triển năng lượng tái tạo ở các khu công cộng, công ích, trung tâm du lịch, cho phép tích hợp năng lượng tái tạo vào điện lưới…
Ông Phạm Vương Bảo, Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý hạ tầng giao thông công cộng, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, Côn Đảo giống như nhiều khu du lịch khác đang đối diện với nguy cơ khách du lịch tập trung đông dẫn đến quá tải về hạ tầng giao thông, sẽ khiến gia tăng ô nhiễm không khí nhất là ở những điểm tập trung.
Việc phát triển mạng lưới giao thông công cộng bằng xe buýt năng lượng xanh là một giải pháp kỹ thuật quan trọng để phát triển giao thông xanh tại Côn Đảo.
Ông Phạm Vương Bảo, Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý hạ tầng giao thông công cộng, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh
Ông Phạm Vương Bảo đề xuất cần có nhiều chính sách về về hành chính, kỹ thuật, kinh tế để phát triển giao thông xanh tại Côn Đảo như: có thể ban hành quy định về lộ trình áp dụng chuẩn khí thải xe ô-tô, xe mô-tô, xe gắn máy tham gia giao thông; thực hiện kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông; ban hành quy định về thu phí xe lưu thông vào khu vực phát thải thấp; khuyến khích hỗ trợ, ưu đãi cá nhân, hộ gia đình thực hiện chuyển đổi phương tiện cơ giới xe máy từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng điện, năng lượng xanh…
“Đặc biệt, việc phát triển mạng lưới giao thông công cộng bằng xe buýt năng lượng xanh là một giải pháp kỹ thuật quan trọng để phát triển giao thông xanh tại Côn Đảo. Dự kiến, Côn Đảo sẽ có 6 tuyến xe buýt phục vụ cho người dân, du khách trong thời gian tới”, ông Phạm Vương Bảo nhấn mạnh.
Phấn đấu đến năm 2030, với các giải pháp tập trung vào năng lượng sạch, giao thông xanh, công nghệ xử lý rác hiện đại và du lịch thông minh, đặc khu Côn Đảo có khả năng trở thành mô hình kinh tế xanh toàn diện hàng đầu cho đảo Việt Nam và Đông Nam Á.
Theo Tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, Viện sẽ nghiên cứu và tiếp thu các ý kiến tại hội thảo nhằm hoàn thiện các đề án chuyển đổi xanh của Thành phố Hồ Chí Minh, cũng như tham mưu cho Thành phố xây dựng chiến lược phát triển Côn Đảo trong bối cảnh mới.
