Khánh Hòa tăng tốc về đích: Hành trình lên đô thị trực thuộc Trung ương

Trong bức tranh phát triển đầy khát vọng của dải đất duyên hải Nam Trung Bộ, tỉnh Khánh Hòa đang bước vào một giai đoạn bản lề: chuyển mình từ một tỉnh ven biển giàu tiềm năng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. 

Tháp Trầm Hương với kiến trúc độc đáo, được coi là biểu tượng của tỉnh Khánh Hòa với khát vọng vươn lên và phát triển bền vững. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)
Tháp Trầm Hương với kiến trúc độc đáo, được coi là biểu tượng của tỉnh Khánh Hòa với khát vọng vươn lên và phát triển bền vững. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Đây không chỉ là câu chuyện nâng cấp đơn vị hành chính, mà là hành trình tái cấu trúc toàn diện về kinh tế, đô thị và chất lượng sống, nơi mỗi tiêu chí đạt được là một bước tiến gần hơn đến vị thế trung tâm vùng và quốc gia.

Nền tảng đã hình thành

Theo dữ liệu của Sở Nội vụ, qua rà soát, Khánh Hòa đã đạt 4/7 tiêu chuẩn quan trọng theo quy định. Những con số không chỉ mang ý nghĩa thống kê mà còn phản ánh rõ nét một nền tảng phát triển đang dần định hình: quy mô dân số hơn 2,29 triệu người, diện tích tự nhiên hơn 8.700km², tỷ lệ đô thị hóa đạt 55,9%, vượt ngưỡng yêu cầu mà chưa cần đến các cơ chế đặc thù.

Đặc biệt, định hướng chiến lược từ Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (ban hành ngày 28/1/2022) đã đặt Khánh Hòa vào một quỹ đạo phát triển mới: trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch biển quốc tế, cực tăng trưởng của khu vực duyên hải Trung Bộ và Tây Nguyên, đồng thời là đầu mối về kinh tế biển, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Tầm nhìn ấy vừa là “đòn bẩy”, vừa là “áp lực tích cực” buộc địa phương phải tăng tốc.

ndo_br_tea-0341-copy-5851.jpg
Phát triển du lịch tại Khánh Hòa được coi là cực tăng trưởng của khu vực duyên hải Trung Bộ và Tây Nguyên.

Tuy nhiên, nhìn sâu vào các tiêu chí chưa đạt, có thể thấy những “nút thắt” mang tính cấu trúc. Tỷ lệ phường mới đạt 24,6% (16 phường/65 đơn vị hành chính cấp xã), thấp hơn yêu cầu 30%, đồng nghĩa với việc hệ thống đô thị hóa chưa đủ “độ chín” về tổ chức không gian và quản trị đô thị. Vì vậy, việc cần nâng cấp ít nhất 4 xã lên phường (qua rà soát 27 xã có định hướng nâng cấp lên phường) không chỉ là bài toán hành chính, mà là câu chuyện về chuyển đổi mô hình phát triển từ nông thôn sang đô thị, nơi hạ tầng, việc làm và chất lượng dịch vụ phải đi trước một bước.

Thách thức không nhỏ

Một trong những “cửa ải” khó khăn nhất chính là tiêu chuẩn đô thị loại I. Hiện Khánh Hòa mới đạt 8/15 tiêu chí thành phần, trong khi yêu cầu tối thiểu là 12/15. Khoảng cách này phản ánh sự thiếu đồng bộ trong phát triển hạ tầng kỹ thuật, kiến trúc cảnh quan và đặc biệt là các yếu tố môi trường đô thị.

ndo_br_img-4667-8191.jpg
Hồ điều hòa sinh thái ở phường Phan Rang (tỉnh Khánh Hòa) được đầu tư bài bản, cho nên cảnh quan và môi trường nơi đây được cải thiện nhiều.

Cùng với đó, nhóm tiêu chí về cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế-xã hội mới đạt 2/5 tiêu chí. Đây là điểm nghẽn mang tính “chất lượng tăng trưởng”. Bởi lẽ, để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, không chỉ cần mở rộng quy mô mà quan trọng hơn là nâng cao nội lực: thu nhập bình quân đầu người, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng dịch vụ-công nghiệp hiện đại.

Nhìn từ thực tiễn các địa phương dự kiến nâng cấp lên phường, bức tranh phát triển còn phân hóa rõ rệt. Có nơi đã tiệm cận các tiêu chuẩn, nhưng cũng có nơi mới đạt 2-3/9 tiêu chí. Điều này đặt ra yêu cầu phải có chiến lược đầu tư có trọng tâm, tránh dàn trải, đồng thời phát huy lợi thế riêng của từng vùng thì mới đạt như mong muốn.

Tập trung nguồn lực, tăng đột phá

Trong bối cảnh đó, tỉnh Khánh Hòa lựa chọn 5 xã, gồm: Diên Khánh, Diên Lạc, Tân Định, Vạn Ninh và Cam Lâm để ưu tiên nâng cấp lên phường là bước đi mang tính chiến lược. Đây là những địa bàn có “độ chín” nhất định về dân số, quy hoạch và tiềm năng phát triển đô thị.

ndo_br_img-6020-1558.jpg
Xã Cam Lâm, một trong 5 xã được đề xuất các cấp có thẩm quyền tập trung ưu tiên nguồn lực đầu tư, phấn đấu nâng cấp lên phường trong thời gian tới.

Đơn cử như Vạn Ninh, địa phương nằm trong quy hoạch Khu kinh tế Vân Phong đã đạt 5/9 tiêu chuẩn. Những chỉ số như tỷ lệ thu, chi ngân sách hay tỷ lệ hộ nghèo ở mức thấp cho thấy nền tảng tài chính-xã hội tương đối vững. Tuy nhiên, theo Ủy ban nhân dân xã Vạn Ninh, các tiêu chí còn lại như tỷ trọng công nghiệp-dịch vụ hay thu nhập bình quân đầu người lại chính là “bài toán dài hạn”, đòi hỏi sự can thiệp mạnh mẽ từ chính sách và đầu tư, địa phương sẽ quyết tâm thực hiện hoàn thành trong thời gian tới.

Đáng chú ý, cách tiếp cận của Khánh Hòa không dừng ở việc “đếm tiêu chí”, mà chuyển sang “giải bài toán hệ thống”. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Thanh Hà cho biết, tỉnh đã giao nhiệm vụ cho các sở, ngành liên quan rà soát, xác định số lượng phường đạt tiêu chuẩn đô thị loại II, đồng thời tổ chức kiểm tra thực tế và hướng dẫn cụ thể về quy mô dân số đô thị hành chính.

Các sở, ngành được phân công rõ ràng: từ chuẩn hóa số liệu thu nhập, hướng dẫn tính toán ngân sách, đến rà soát quy hoạch đô thị và điều chỉnh lộ trình xây dựng nông thôn mới. Việc gắn trách nhiệm người đứng đầu cũng là một bước đi cần thiết để tránh tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”.

“Một đô thị trực thuộc Trung ương không chỉ được đo bằng số phường hay tỷ lệ đô thị hóa, mà còn bằng khả năng dẫn dắt phát triển vùng, sức cạnh tranh kinh tế và chất lượng sống của người dân. Nếu không giải quyết triệt để các vấn đề về hạ tầng, môi trường, việc làm và an sinh, việc nâng cấp hành chính, sẽ khó tạo ra chuyển biến thực chất”, ông Nguyễn Thanh Hà chia sẻ.

ndo_br_img-5329.jpg
Chính sách an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân luôn được tỉnh Khánh Hòa chú trọng.

Mục tiêu hoàn thành các tiêu chuẩn vào năm 2027 và trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2028 là một lộ trình tham vọng nhưng có cơ sở. Vấn đề cốt lõi không nằm ở việc “về đích đúng hẹn”, mà ở chỗ Khánh Hòa sẽ “trở thành gì” sau khi đạt danh xưng đó.

ndo_br_img-6018.jpg
Khu kinh tế Vân Phong, một trong những vùng quy hoạch chiến lược để phát triển kinh tế bền vững của tỉnh Khánh Hòa.

Từ góc nhìn này, hành trình của Khánh Hòa được ví như là phép thử cho tư duy phát triển: từ “mở rộng” sang “nâng cao”, từ “đạt chuẩn” sang “phát triển bền vững”. Với định hướng rõ ràng, lộ trình cụ thể và quyết tâm chính trị cao, địa phương đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành một trung tâm kinh tế biển, du lịch và đổi mới sáng tạo, không chỉ của khu vực, mà của cả nước.

Con đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức, nhưng chính những thách thức ấy sẽ là thước đo cho năng lực điều hành và tầm nhìn phát triển của Khánh Hòa trong giai đoạn mới.

Có thể bạn quan tâm

Petrovietnam chủ động nguồn cung nhiên liệu, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa.

Chủ động, linh hoạt nguồn cung nhiên liệu

Xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đã kích hoạt cơn địa chấn trên thị trường năng lượng toàn cầu, có thời điểm đẩy giá dầu thô vượt ngưỡng 100 USD/thùng, giá dầu diesel lên mức 238 USD/thùng, khiến nhiều quốc gia phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp. 

Thu hoạch lúa trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp (Ảnh: MINH ANH)

Chặn đà giảm giá nông sản xuất khẩu

Quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản cả nước đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, nhiều mặt hàng xuất khẩu tăng về lượng nhưng giá trị không tăng tương xứng, thậm chí đi xuống do giá xuất khẩu suy giảm.

Hình ảnh minh họa về Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc.

Thúc đẩy tiềm năng du lịch tại các đặc khu

Sau thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Việt Nam hiện có 13 đặc khu với những tiềm năng, thế mạnh riêng. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh vai trò của kinh tế biển trong thúc đẩy tăng trưởng bền vững, đồng thời định hướng xây dựng các đặc khu kinh tế, khu thương mại tự do thế hệ mới, trung tâm tài chính quốc tế.

Lực lượng hải quan kiểm tra, kiểm soát hàng hóa tại sân bay.

Siết chặt kiểm soát, giữ vững “trận địa” chống buôn lậu sau cao điểm dịp Tết 2026

Sau cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp Tết Bính Ngọ 2026, lực lượng hải quan đã phát hiện, xử lý 8.879 vụ vi phạm, cho thấy áp lực kiểm soát gia tăng trên nhiều tuyến, địa bàn, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục siết quản lý, nâng cao năng lực đấu tranh với các thủ đoạn ngày càng tinh vi.

[Infographic] Chứng khoán ngày 6/4: VN-Index tiếp đà giảm về mức 1.674,99 điểm, trên vùng hỗ trợ giá trung bình 200 phiên

[Infographic] Chứng khoán ngày 6/4: VN-Index tiếp đà giảm về mức 1.674,99 điểm, trên vùng hỗ trợ giá trung bình 200 phiên

Thị trường tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh, tích lũy trong phiên hôm nay 6/4. Kết phiên, VN-Index giảm 9,05 điểm (-0,54%) về mức 1.674,99 điểm, trên vùng hỗ trợ giá trung bình 200 phiên quanh 1.670 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về tiêu cực với 238 mã giảm giá, thanh khoản thị trường giảm.

Tỉnh Quảng Trị giới thiệu sản phẩm OCOP tại hội nghị giao thương xúc tiến hàng hóa khu vực Bắc Trung Bộ với doanh nghiệp của Lào và Thái Lan.

Quảng Trị dành hơn 50 tỷ đồng cho hoạt động xúc tiến thương mại, phát triển thương hiệu hàng hóa

Ngày 6/4, Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị cho biết, tỉnh vừa ban hành kế hoạch thực hiện xúc tiến thương mại giai đoạn 2026-2030 nhằm tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển thương hiệu hàng hóa địa phương. 

Nano S05 - Định nghĩa lại chuẩn mực di chuyển đô thị thông minh và tiết kiệm.

TMT Group chuẩn bị ra mắt ô-tô điện giá từ 148 triệu đồng

Công ty cổ phần ô-tô TMT (TMT Group) đang bước vào giai đoạn chuyển dịch chiến lược khi chuẩn bị ra mắt mẫu ô-tô điện mini Nano S05 vào tháng 6 tới. Sản phẩm được lắp ráp trong nước, dự kiến có giá từ 148 triệu đồng, mức giá được xem là “điểm phá vỡ” trên thị trường, mở ra cơ hội cho người dân đi xe máy có thêm lựa chọn.

Ảnh minh họa.

Siết chặt quản lý kinh doanh, vận chuyển xăng dầu khu vực biên giới

Trước nguy cơ thất thoát nguồn cung và mất an toàn cháy nổ từ hoạt động thu gom, vận chuyển xăng dầu trái phép qua biên giới, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) có công văn yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm trong kinh doanh, vận chuyển xăng dầu tại khu vực biên giới.

Cán bộ ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh tư vấn khách hàng đến vay tiền mua nhà ở xã hội.

Kịp thời giải ngân vốn cho người mua nhà ở xã hội

Trong quá trình triển khai các dự án nhà ở xã hội, vai trò của nguồn vốn tín dụng ưu đãi được xem là yếu tố then chốt, ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh đã triển khai hiệu quả chương trình cho vay ưu đãi mua nhà ở xã hội, góp phần hiện thực hóa giấc mơ an cư của nhiều hộ gia đình thu nhập thấp trên địa bàn.

Mười năm qua, tổng nguồn cung văn phòng tại Hà Nội đã tăng khoảng 160%, đạt xấp xỉ 1,74 triệu m² vào năm 2025. (Ảnh: HNV)

Thị trường văn phòng Hà Nội phát triển đa cực và tập trung vào chất lượng trong giai đoạn mới

Sau một thập kỷ (2015-2025) tăng trưởng nhanh chóng, thị trường văn phòng Hà Nội đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Báo cáo của Cushman & Wakefield Việt Nam cho thấy, tương lai của thị trường đang dần chuyển sang tập trung vào chất lượng, dịch chuyển ra khỏi trung tâm và hướng đến khách thuê.

[Infographic] Quý I/2026: Sản xuất lâm nghiệp và thủy sản duy trì đà tăng trưởng tích cực

[Infographic] Quý I/2026: Sản xuất lâm nghiệp và thủy sản duy trì đà tăng trưởng tích cực

Trong quý I/2026, sản xuất lâm nghiệp, thủy sản đạt nhiều kết quả tích cực. Sản lượng thủy sản đạt 2.184 nghìn tấn, tăng 3,2%. Đồng thời, sản lượng gỗ khai thác tăng 2,6%, diện tích rừng thiệt hại giảm sâu 73,2%. Những tín hiệu khả quan này tạo đà vững chắc cho tăng trưởng kinh tế của cả nước.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng phục hồi tuần thứ 2 liên tiếp, nhưng người mua từ đỉnh vẫn lỗ gần 20 triệu đồng/lượng

Tuần này, giá vàng thế giới ghi nhận tuần phục hồi thứ 2 liên tiếp sau đợt sụt giảm mạnh, kết thúc tuần ở mức 4.676 USD/ounce. Hầu hết các chuyên gia cho rằng giá vàng sẽ đi ngang trong khi nhà đầu tư nhỏ lẻ tiếp tục lạc quan về giá kim loại quý trong ngắn hạn. Giá vàng miếng SJC kết thúc tuần ở mức 174,5 triệu đồng/lượng.